Xác định nhà ở xã hội cho thuê là “hạ tầng an sinh xã hội chủ yếu”

Vừa qua theo nhiều phương tiện truyền thông trong nước, định hướng mới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc xác định nhà ở xã hội cho thuê là “hạ tầng an sinh xã hội chủ yếu”.

25/5/2026

Điều này đã tạo ra một cú hích tư duy quan trọng, chuyển dịch trọng tâm từ tư duy “sở hữu bằng mọi giá” sang tư duy “an cư linh hoạt”. Đây không chỉ là giải pháp cho bài toán nhà ở, mà còn là bước ngoặt nhân văn hướng tới mục tiêu mọi người dân đều có chỗ ở ổn định.

Tư duy mới: Nhà ở là để ở, không phải để “tích sản”

Trong nhiều năm qua, tâm lý xã hội và chính sách chủ yếu xoay quanh việc mua đứt bán đoạn. Tuy nhiên, tại các đô thị lớn và vùng công nghiệp, giá nhà đã vượt quá khả năng tích lũy của đại đa số người lao động.

Việc chuyển dịch sang mô hình cho thuê mang lại những lợi ích thiết thực vượt xa so với việc bán nhà, với các ưu điểm như sau.

Giảm áp lực tài chính: Người lao động không còn phải gánh khoản nợ mua nhà kéo dài hàng chục năm, vốn là gánh nặng “cắt cổ” khiến họ kiệt quệ tài chính.

Linh hoạt dịch chuyển: Trong nền kinh tế hiện đại, lao động cần dịch chuyển theo việc làm. Nhà ở cho thuê chất lượng cao giúp họ dễ dàng thay đổi nơi ở phù hợp với vị trí công việc mà không bị “chôn chân” tại một tài sản bất động sản cố định.

Minh bạch và công bằng hơn trong việc xác định NOXH là hạ tầng an sinh giúp kiểm soát chặt chẽ đối tượng thụ hưởng, ngăn chặn tình trạng đầu cơ, trục lợi chính sách – điều thường xảy ra với các dự án NOXH để bán trước đây.

Đảm bảo chất lượng công trình: Khi nhà đầu tư vận hành và khai thác lâu dài, họ có trách nhiệm hơn trong việc duy tu, bảo dưỡng, đảm bảo chất lượng sống cho cư dân thay vì “bán xong là xong”.

Bài học từ quốc tế: “An cư” là một cấu phần an sinh

Nhiều quốc gia thành công đã coi nhà ở xã hội là “xương sống” của chính sách an sinh thay vì chỉ là chương trình hỗ trợ đơn lẻ.

Tích hợp đa dịch vụ trong dịch vụ nhà ở để điều hướng chính sách. Ở các nước thành công, chính sách nhà ở xã hội luôn đi kèm với chính sách việc làm, y tế, giao thông và giáo dục để hình thành các cộng đồng ổn định.

Mô hình tài chính sáng tạo hơn cho người thuê nhà. Một số nơi như Brunei thực hiện cơ chế trừ tiền thuê trực tiếp vào lương, giúp người lao động không bị áp lực đóng tiền mặt định kỳ. Trong khi đó, Thái Lan đẩy mạnh thu hút tư nhân tham gia thông qua ưu đãi vốn và lãi suất, tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh trên thị trường.

Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong thị trường. Các chính phủ không chỉ hỗ trợ mà còn trực tiếp tạo lập và sở hữu một phần quỹ nhà cho thuê, đóng vai trò điều tiết thị trường, tạo ra sự đa dạng phân khúc và minh bạch trong phương thức tiếp cận.

Quan điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là lời giải cho “cơn khát” nhà ở của hàng triệu lao động nhập cư.

Khi nhà ở xã hội được xem là hạ tầng thiết yếu như điện, đường, trường, trạm, nó sẽ trở thành “bệ đỡ” giúp người lao động yên tâm cống hiến, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Đây chính là bước chuyển mình tất yếu để Việt Nam xây dựng một xã hội thịnh vượng, nơi sự an cư của người dân được đặt lên hàng đầu. Phục vụ cho nền kinh tế sản xuất và tập tung sản xuất, ngày càng vững chắc và thịnh vượng hơn.

Diệu Thanh