Doanh nghiệp sản xuất xanh
Báo cáo khảo sát điều kiện kinh tế toàn cầu vừa được McKinsey công bố mang đến một góc nhìn tỉnh táo: bức tranh chung đã bớt ảm đạm hơn giai đoạn giữa năm, nhưng chưa có dấu hiệu bứt phá rõ rệt.
21/10/2026
Thực tế này không quá bi quan, mà phản ánh đúng chu kỳ kinh tế; Thị trường đang bước vào giai đoạn giằng co, buộc các doanh nghiệp phải từ bỏ tâm lý chờ đợi và tập trung tối ưu năng lực nội tại.
Thực tế thị trường: Bớt tiêu cực, nhưng chưa thể chủ quan
Khảo sát gần 1.000 lãnh đạo doanh nghiệp tại 86 quốc gia cho thấy là đang có một số nét chính như sau.
Tâm lý thị trường chia rẽ, với khoảng 35% kỳ vọng kinh tế toàn cầu cải thiện trong 6 tháng tới, nhưng cũng có tới 36% dự báo tình hình tiếp tục xấu đi.
Sự phân hóa khu vực, với kỳ vọng phục hồi tại Bắc Mỹ, châu Âu và khu vực châu Á – Thái Bình Dương chỉ ở mức dưới 25%. Ngược lại, Ấn Độ và khu vực Trung Quốc mở rộng ghi nhận tín hiệu lạc quan hơn.
Chuỗi cung ứng hạ nhiệt, khi nỗi lo đứt gãy logistics đã giảm từ vị trí thứ 3 (trong khảo sát tháng 6) xuống thứ 5, phản ánh việc dòng chảy hàng hóa đã tìm được trạng thái cân bằng mới.
Hai áp lực thực tế đè nặng lên chi phí và doanh thu
Hai vấn đề tác động trực tiếp nhất đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp hiện nay là:
Sức cầu yếu trở thành rủi ro số một. Đáng chú ý, đối với khu vực tư nhân, sức cầu suy giảm (tăng từ 31% lên 36%) đã chính thức vượt qua bất ổn địa chính trị để trở thành mối lo lớn nhất cản trở tăng trưởng trong 12 tháng tới. Khi túi tiền của người tiêu dùng lẫn đối tác thắt lại, câu chuyện bán hàng không còn nằm ở việc mở rộng ồ ạt.
Biến động chi phí đầu vào cũng đáng theo dõi. Bất ổn địa chính trị cùng giá năng lượng (dầu Brent dao động quanh ngưỡng 90–101 USD/thùng) và rủi ro từ các rào cản thương mại mới tiếp tục bào mòn biên lợi nhuận của các doanh nghiệp sản xuất, vận tải.
Đặt kỳ vọng vào AI: Cơ hội dài hạn hay giải pháp ngắn hạn?
Giữa bối cảnh sức cầu chững lại, công nghệ – đặc biệt là Trí tuệ nhân tạo (AI) – nổi lên như một điểm tựa, rõ ràng là điều khả quan.
45% lãnh đạo doanh nghiệp coi đầu tư vào AI là ưu tiên hàng đầu (tăng từ 40% trong quý trước).
43% xem công nghệ mới là cơ hội tăng trưởng lớn nhất, cao gấp đôi tỷ lệ những người lo ngại rủi ro từ công nghệ (22%).
Tuy nhiên, các nhà điều hành đều xác định: AI không phải là “cây gậy thần” tạo ra cú hích thần tốc trong vài tháng. Tác động tích cực của AI nằm ở chiến lược trung và dài hạn. Ngược lại, trong tầm nhìn 10 năm, nếu không theo kịp làn sóng này, nguy cơ bị đào thải do tụt hậu công nghệ sẽ trở thành rủi ro cốt tử.
Gợi ý hành động thực tế cho cộng đồng doanh nghiệp Việt
Từ dữ liệu của McKinsey, doanh nghiệp Việt Nam – vốn có độ mở kinh tế lớn và phần đông là doanh nghiệp vừa, nhỏ, có thể rút ra một số định hướng thực tế như sau.
Chấp nhận thực tế “cầu chậm”, tập trung giữ dòng tiền.
Không nên kỳ vọng thị trường bùng nổ ngay lập tức. Chiến lược an toàn là quản trị tồn kho chặt chẽ, tối ưu chi phí cố định và tập trung khai thác tối đa tệp khách hàng thân thiết thay vì chi ngân sách lớn tìm kiếm khách hàng mới một cách vu vơ.
Tiếp cận AI từ bài toán tinh gọn.
Tránh tâm lý phong trào hoặc đầu tư các hệ thống cồng kềnh, đắt đỏ khi chưa rõ hiệu quả. Doanh nghiệp nên bắt đầu ứng dụng AI vào những điểm nghẽn cụ thể: tự động hóa quy trình văn phòng, chăm sóc khách hàng, phân tích số liệu tài chính hoặc tinh gọn khâu sáng tạo nội dung, marketing.
Chủ động thích ứng với biến động chi phí.
Theo dõi sát sao diễn biến giá xăng dầu và cước logistics để linh hoạt chính sách giá bán hoặc đàm phán hợp đồng cung ứng dài hạn, tránh tình trạng doanh thu tăng nhưng lợi nhuận bị chi phí “ăn mòn”.
Kinh tế toàn cầu không suy thoái sâu nhưng cũng chưa phục hồi nhanh. Doanh nghiệp nhìn thẳng vào con số thực, quản trị tốt dòng tiền và từng bước đưa công nghệ vào vận hành thực chất sẽ là những đơn vị tích lũy đủ nội lực để bứt phá khi chu kỳ tăng trưởng mới mở ra.
Hoàng Thanh
