Doanh nghiệp sản xuất xanh
Chiều ngày 2/5/2026, tại Đại học Quốc gia Hà Nội, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã có bài phát biểu quan trọng, phác thảo một chương mới trong quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Nhật Bản.
3/5/2026.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae gặp gỡ báo chí thông báo kết quả hội đàm – Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Không chỉ dừng lại ở ngoại giao truyền thống, bài phát biểu đã định hình rõ nét những trụ cột hợp tác tương lai: từ an ninh năng lượng, công nghệ bán dẫn cho đến chinh phục không gian.
Từ Chùa Cầu đến chuỗi cung ứng toàn cầu
Mở đầu bài phát biểu, bà Takaichi nhắc lại biểu tượng Chùa Cầu (Hội An) – minh chứng cho 400 năm giao lưu bền chặt giữa hai dân tộc. Tuy nhiên, nếu lịch sử được xây dựng trên những con tàu buôn, thì hiện tại được gắn kết bởi công nghệ cao.
Thủ tướng Nhật Bản nhấn mạnh sự thay đổi ngoạn mục của Việt Nam:
Thập kỷ trước: Chủ yếu tập trung vào dệt may, quần áo.
Hiện tại: Trở thành mắt xích không thể tách rời của kinh tế Nhật Bản.
Ví dụ điển hình: Tập đoàn Canon sản xuất tới 1/4 lượng máy in toàn cầu tại Việt Nam, sử dụng linh kiện từ mạng lưới nội địa và khu vực. Chỉ riêng 3 khu công nghiệp Thăng Long đã quy tụ 205 doanh nghiệp Nhật, tạo ra 100.000 việc làm.
Công bố “Cập nhật FOIP” và Sáng kiến POWERR ASIA
Điểm nhấn của bài phát biểu là việc công bố cập nhật cho sáng kiến “Tầm nhìn Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP)”. Tầm nhìn mới này tập trung vào 3 lĩnh vực ưu tiên:
Cơ sở hạ tầng kỷ nguyên AI: Xây dựng hệ thống dữ liệu và hạ tầng kinh tế số.
Chuỗi cung ứng tài nguyên: Đảm bảo dòng chảy năng lượng và vật liệu quan trọng không bị gián đoạn.
An ninh khu vực: Tăng cường hợp tác để đảm bảo hòa bình và ổn định.
Đặc biệt, để ứng phó với các thách thức năng lượng, Thủ tướng Takaichi đã công bố sáng kiến POWERR ASIA (Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á).
Kế hoạch an ninh năng lượng chi tiết:
| Giai đoạn | Nội dung trọng tâm |
| Ngắn hạn | Hỗ trợ tài chính thu mua dầu thô cho Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn. |
| Trung & Dài hạn | Xây dựng hệ thống dự trữ dầu khu vực. |
| Năng lượng mới | Phát triển nhiên liệu sinh học, điện Mặt Trời thế hệ mới, điện hạt nhân và khí hóa lỏng (LNG). |
Chinh phục không gian và kỷ nguyên bán dẫn
Hợp tác Việt – Nhật đã chính thức vươn tới tầm cao mới – không gian vũ trụ.
Thủ tướng đánh giá cao sự vận hành của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tại Hòa Lạc (sử dụng vốn ODA Nhật Bản) và dự án vệ tinh LOTUSat-1 sắp tới nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu.
Song song đó, “cuộc đua” công nghệ chip cũng được chú trọng, trong đó có các hoạt động sau.
Đào tạo nhân lực: Năm 2025, Trường Đại học Việt – Nhật sẽ khai giảng chương trình kỹ sư công nghệ chip bán dẫn.
Mục tiêu: Củng cố chuỗi cung ứng bán dẫn của Nhật Bản đồng thời thúc đẩy Việt Nam tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ cao.
Hướng tới một khu vực tự cường
Kết thúc bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae gửi gắm thông điệp về sự tự cường. Bà kêu gọi hai quốc gia cùng xây dựng một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do, nơi các quy tắc được tôn trọng và sự thịnh vượng được chia sẻ công bằng.
Bài phát biểu không chỉ khẳng định vị thế của Việt Nam như một đối tác chiến lược hàng đầu của Nhật Bản tại Đông Nam Á, mà còn mở ra những cơ hội chưa từng có trong các ngành công nghiệp tương lai như AI, bán dẫn và năng lượng sạch.
Hoàng Thanh.
