Doanh nghiệp sản xuất xanh
Kiểm soát doanh thu thực tế của hộ kinh doanh cá thể, vốn lâu nay bỏ ngỏ và chỉ dựa vào sự tự giác, nay sẽ dần được thay thế bằng hệ thống kiểm soát số hóa theo thời gian thực, tránh thát thoát thuế.
18/9/2025
Theo quy định mới, từ ngày 1-6-2025, HKDCT nào có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở lên buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền (POS).
Hóa đơn này vừa được in ngay khi giao dịch với khách hàng, vừa truyền dữ liệu về Tổng cục Thuế theo thời gian thực. Mô hình này hướng tới việc đảm bảo rằng mọi giao dịch bán hàng đều được ghi nhận, không còn không gian cho việc “bỏ ngoài sổ sách”.
Cũng từ 1-7-2025, tất cả các khoản chi phí muốn được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế đều phải có chứng từ thanh toán qua ngân hàng hoặc phương thức không dùng tiền mặt.
Việc này nhằm minh bạch hóa dòng tiền, chống gian lận về giá vốn, đồng thời đẩy nhanh tốc độ chuyển đổi nền kinh tế không tiền mặt.
Và từ ngày 1-1-2026, Việt Nam sẽ chính thức xóa bỏ phương pháp tính thuế khoán, một hình thức đã tồn tại nhiều thập niên, vốn dựa vào sự thỏa thuận giữa cơ quan thuế và HKDCT để ấn định mức thuế cố định hàng năm.
Với cách tính mới, HKDCT sẽ phải kê khai doanh thu thực tế theo tháng hoặc quí, phát hành hóa đơn cho mọi giao dịch và tính thuế theo tỷ lệ phần trăm cố định trên doanh thu phát sinh, tùy từng lĩnh vực kinh doanh.
Nhưng để tránh gây xáo trộn lớn, trong giai đoạn chuyển tiếp từ ngày 1-7-2025 đến hết 31-12-2025, HKDCT nào có doanh thu từ trên 100 triệu đến dưới 1 tỉ đồng/năm và không thuộc nhóm bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử từ máy POS sẽ vẫn được lựa chọn giữa phương pháp kê khai hoặc phương pháp khoán.
Đây là một giải pháp mềm, tạo điều kiện cho các HKDCT nhỏ chuẩn bị nhân sự, kỹ thuật, thói quen hạch toán trước khi chuyển sang mô hình mới.
Cùng với việc cải tổ cơ chế thu thuế, Chính phủ Việt Nam cũng đang đẩy mạnh chính sách chuyển đổi 5 triệu HKDCT thành doanh nghiệp chính thức. Đây là một chủ trương lớn nhằm mở rộng khu vực kinh tế chính thức, đảm bảo quyền lợi cho HKDCT, đồng thời tăng cường năng lực quản lý nhà nước.
Những HKDCT chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp dự kiến sẽ có thể được hưởng hàng loạt ưu đãi: miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong những năm đầu hoạt động, miễn lệ phí môn bài trong thời gian đầu hoạt động, miễn phí cấp mã số thuế, được hỗ trợ phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử, cũng như được hướng dẫn thủ tục đăng ký doanh nghiệp.
Về dữ liệu hộ kinh doanh có doanh thu lớn, Bộ Tài chính cho biết, năm 2024 có 860 hộ kinh doanh có doanh thu từ 30 tỷ đồng trở lên (gồm 121 hộ khoán, 739 hộ kê khai).
Tập trung chủ yếu ở địa bàn khu vực I (226 hộ), khu vực II (140 hộ), khu vực IV (77 hộ), khu vực XV (46 hộ), khu vực XVIII (50 hộ), khu vực XVI (46 hộ).
Trong đó, hiện có 5 hộ kê khai doanh thu trên 200 tỷ đồng/năm.
Hộ kinh doanh N.T.M.T bán lẻ thủy sản tươi sống, tại địa bàn Chi cục Thuế khu vực XI có doanh thu năm 2024 gần 560 tỷ đồng.
Hộ kinh doanh Đ.T.O bán buôn thực phẩm, tại địa bàn Chi cục Thuế khu vực III có doanh thu năm 2024 gần 360 tỷ đồng.
Ba hộ kinh doanh khác cũng có doanh thu hơn 200 tỷ đồng trong năm 2024.
Trong năm 2025, toàn ngành thuế ghi nhận 653 hộ kinh doanh nộp thuế khoán có doanh thu hàng năm từ ngưỡng doanh thu của doanh nghiệp siêu nhỏ trở lên, thuộc đối tượng phải chuyển sang nộp thuế theo phương pháp kê khai.
Cụ thể, có 221 hộ kinh doanh thuộc nhóm nông, lâm, ngư nghiệp và lĩnh vực công nghiệp, xây dựng, có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm, tập trung tại một số chi cục thuế khu vực XIX, II, XVII, XX…
Có 430 hộ kinh doanh thuộc nhóm thương mại, dịch vụ có doanh thu trên 10 tỷ đồng/năm, tập trung tại một số chi cục thuế khu vực II, XX, XIII, XVII.
Diệu Thanh
