Nghịch lý giá vàng biến động mạnh nhưng người dân vẫn xếp hàng chờ mua tại Việt Nam, đặc biệt là trong giai đoạn tháng 3/2026. Nó không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là câu chuyện về tâm lý đám đông và thói quen tích lũy vàng truyền thống.
21/3/2026.
Thực ra có vài lí giải cho các xu hướng này, trong khi giá vàng thế giới biến động liên tục thì người tiêu dùng cứng rắn nhất cũng bước vào trạng thái dao động.
Tâm lý bắt đáy trỗi dậy.
Khi giá vàng giảm sâu sau một đợt tăng nóng (ví dụ từ mốc gần 190 triệu đồng/lượng xuống quanh 172-175 triệu đồng/lượng như vừa qua), nhiều người coi đây là “cơ hội vàng” để mua vào.
Nhiều người đang tin rằng, đà giảm chỉ là tạm thời và giá sẽ sớm bật tăng trở lại các mốc cao kỷ lục cũ, nên đang có tâm lý bắt đáy trỗi dậy, thúc đẩy thị trường.
Dù giá có đổi chiều trong ngắn hạn, một bộ phận lớn người mua vẫn giữ niềm tin sắt đá rằng vàng sẽ tiếp tục tăng trong dài hạn do nguyên nhân nhìn thấy được như.
Bất ổn địa chính trị: Các xung đột tại Trung Đông vẫn đang diễn biến phức tạp, đẩy nhu cầu trú ẩn an toàn lên cao.
Áp lực lạm phát: Khi giá năng lượng (dầu Brent) neo ở mức cao, người dân lo ngại tiền mặt sẽ mất giá và chọn vàng làm “hầm trú ẩn” bảo toàn tài sản.
Hiệu ứng FOMO (Sợ bỏ lỡ) của đám đông.
Sức nóng từ truyền thông, mạng xã hội và hình ảnh dòng người “rồng rắn lên mây” xếp hàng tạo ra một áp lực tâm lý vô hình, khiến nhiều người khó chịu, không muốn mình bị bỏ lỡ cơ hội.
Nhiều người đi mua không hẳn vì hiểu thị trường mà vì sợ rằng “nếu không mua bây giờ, lúc nó tăng lên 200 triệu sẽ không còn cơ hội”. Đây là tâm lý điển hình của các nhà đầu tư nhỏ lẻ thường dẫn đến các quyết định “đu đỉnh”, giải khát cơn thèm khát đầu tư ngắn hạn.
Tại Việt Nam, nguồn cung vàng miếng SJC thường xuyên trong tình trạng khan hiếm do các chính sách quản lý vàng của Ngân hàng Nhà nước.
Giới hạn số lượng: Nhiều cửa hàng chỉ cho phép mỗi người mua 1-2 chỉ hoặc phải đặt chỗ trước.
Hiệu ứng khan hiếm: Càng khó mua, người dân càng có xu hướng xếp hàng sớm để hy vọng sở hữu được loại tài sản mà họ tin là “có hạn”.
Những nguyên nhân này càng thúc đẩy tâm lý sợ bỏ lỡ của nhiều người nóng lên.
Kết hợp với các nguyên nhân bất ổn chính trị, chiến tranh, các nguyên nhân toàn cục từ các sàn vàng thế giới…tạo ra và thúc đẩy cơn sốt nóng phập phù liên tục.
Thiếu các kênh đầu tư thay thế hấp dẫn
Một trong những nguyên nhân nữa góp phần thúc đẩy thị trường vàng sốt nóng. Khi trong bối cảnh các kênh đầu tư khác đang gặp khó khăn, ví dụ như bất động sản thì đòi hỏi vốn quá lớn và tính thanh khoản không cao bằng vàng.
Hay lãi suất tiết kiệm, đặc biệt là lãi suất ngân hàng, đôi khi không bù đắp được kỳ vọng trượt giá của người dân.
Đồng thời chứng khoán lại chịu sự biến động quá mạnh và đòi hỏi kiến thức chuyên môn sâu.
Vì thế đang có sự dịch chuyển tài sản nhất định. Khi người dân nhận ra tiền mặt mất giá nhanh do “cú sốc năng lượng”, họ sẽ quay lại với vàng.
Thêm nữa các dự báo mang tính quốc tế cũng đang thúc đẩy người mua hoang mang, khi một số dự báo táo bạo cho rằng, vàng có thể đạt 6.000 – 10.000 USD/ounce trong chu kỳ tái thiết vật chất vài năm tới.
Trong khi đó an ninh năng lượng đang sốt nóng, khiến cho việc sản xuất dự báo căng thẳng hơn. Nên mọi người có xu hướng tích trữ vàng và dừng việc đầu tư khác lại.
Tuy nhiên Việt Nam nỗ lực đa dạng hóa nguồn năng lượng (điện gió, mặt trời) cũng là chiến lược sống còn để giảm bớt sự lệ thuộc vào biến động của dầu Brent, từ đó ổn định tâm lý thị trường vàng nội địa.
Nhưng có một thực tế là, giá mua và giá bán tại Việt Nam hiện đang rất rộng (có thời điểm lên tới 3-5 triệu đồng/lượng).
Điều này có nghĩa là ngay khi vừa mua xong bước ra khỏi cửa hàng, bạn đã có thể chịu một khoản lỗ tức thì, nếu giá vàng không tăng mạnh. Nên việc xếp hàng đi mua vàng, là cơ hội đầu tư hay sự hên xui còn đợi thời gian trả lời.
Hồng Thắm.
Doanh nghiệp sản xuất xanh