Doanh nghiệp sản xuất xanh
FTSE Russell hôm qua xác nhận chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9.
9/4/2026.
Tổ chức này cũng công bố 32 cổ phiếu đủ điều kiện vào rổ chỉ số FTSE Global All Cap. Danh sách tham khảo gồm nhiều cổ phiếu đầu ngành tài chính, nguyên vật liệu, tiêu dùng và bất động sản có xác suất cao góp mặt trong danh sách chính thức.
Điểm chung của những mã này như HPG, VCB, BID, VHM, VIC…là có vốn hóa lớn, thanh khoản cao để hấp thụ dòng vốn từ tổ chức nước ngoài. Đây là danh sách có tính chất tham khảo dựa trên dữ liệu cuối năm 2025, còn chính thức sẽ được công bố một tháng trước khi nâng hạng.
Và dòng tiền đầu cơ có thể xuất hiện sớm do tâm lý “mua kỳ vọng” vào 32 cổ phiếu tiềm năng. Tuy nhiên, nhóm này có tính chất ngắn hạn, rủi ro và dễ rút nhanh. Với các quỹ chủ động, họ sẽ linh hoạt gom hàng sớm, không đợi đến lịch cơ cấu như các quỹ thụ động. Tất nhiên, khi nhóm vốn hóa lớn tăng giá, định giá toàn thị trường sẽ được kéo lên. Tâm lý tích cực giúp thanh khoản lan tỏa sang cả những cổ phiếu ngoài danh sách FTSE.
Có thể nhóm VN30 dự kiến sẽ được tái định giá đầu tiên, sau đó lan tỏa ra toàn thị trường với một độ trễ nhất định. Nhưng dựa trên lịch sử các nước (Qatar, UAE…), thị trường có thể không tăng ngay, thậm chí giảm 15-20% trong năm đầu tiên sau nâng hạng. Trong vòng 3 năm tới có thể thị trường thường tăng từ 20-50%. Tuy nhiên hiệu suất cuối cùng vẫn phụ thuộc vào nền tảng vĩ mô và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp hơn là chỉ số kỹ thuật thông thường.
Nhưng đang có một câu hỏi là, vậy hiệu ứng “Nước lên thuyền lên” có thực sự xảy ra không?. Câu trả lời là Có, nhưng có độ trễ nhất định và có thể có ba giai đoạn như sau
Giai đoạn 1: Tiền tập trung vào Bluechips (VN30), kéo chỉ số VN-Index lên cao.
Giai đoạn 2: Khi định giá Bluechips không còn rẻ, dòng tiền sẽ “tràn” sang nhóm Midcap (vốn hóa trung bình) có nền tảng tốt nhưng chưa tăng giá.
Giai đoạn 3: Toàn thị trường được “tái định giá”. Nhà đầu tư nước ngoài khi đã vào Việt Nam sẽ không chỉ mua ETF, họ sẽ tìm kiếm các cơ hội tăng trưởng ở các ngành ngách mà họ am hiểu như là công nghệ, tiêu dùng, năng lượng xanh chẳng hạn.
Nhưng có một thực tế cần cảnh báo là, dòng tiền đầu cơ thường đến cũng nhanh và đi cũng rất nhanh. Vì thế đừng quá hưng phấn, nếu định vào theo sóng “nâng hạng” thì hãy nhớ rằng, giá có thể đã phản ánh một phần kỳ vọng từ trước.
Trong hiệu ứng “nước lên thuyền lên” là có thật, nhưng những con thuyền bị thủng (doanh nghiệp nợ nần, quản trị kém) vẫn có thể bị chìm như thường. Nên hãy ưu tiên những mã chứng khoán có câu chuyện tăng trưởng thực sự, thay vì chỉ nằm trong danh sách đã được gọi tên.
Thành Nguyễn.
