Doanh nghiệp sản xuất xanh
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đưa nhu cầu năng lượng toàn cầu bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới. Tại Trung Quốc, làn sóng AI tạo sinh và các mô hình ngôn ngữ lớn đang tạo ra áp lực khổng lồ lên hệ thống điện quốc gia. Trước bối cảnh đó, Bắc Kinh đã chính thức đưa năng lượng xanh trở thành tiêu chí sống còn đối với sự phát triển của hạ tầng số.
24/5/2026
Cơn khát điện sạch
Theo số liệu từ Hội đồng Điện lực Trung Quốc, lượng điện tiêu thụ của các dịch vụ dữ liệu internet và cơ sở tính toán đã tăng vọt 44% chỉ trong quý I/2026, đạt 22,9 tỷ kWh. Với mức tăng trưởng này, các trung tâm dữ liệu AI đang nhanh chóng trở thành một trong những lĩnh vực tiêu thụ điện lớn nhất nền kinh tế.
Dự báo từ Học viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông Trung Quốc (CAICT) cho thấy, đến năm 2030, mức tiêu thụ điện của các trung tâm tính toán tại nước này có thể vượt ngưỡng 400 tỷ kWh mỗi năm.
Khi chi phí điện năng hiện chiếm tới 50-70% tổng chi phí vận hành, việc giải quyết bài toán năng lượng không chỉ là cam kết môi trường mà còn là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh kinh tế của ngành AI. Đồng thời không chỉ cần năng lượng cao, mà còn cần năng lượng sạch, khi quá trình AI hóa toàn cầu.
Chiến lược 29 biện pháp: Tích hợp sâu AI và Năng lượng xanh
Để đối phó với thách thức này, bốn cơ quan quản lý hàng đầu Trung Quốc (NEA, NDRC, MIIT và Cục Dữ liệu Quốc gia) đã ban hành một kế hoạch hành động với 29 biện pháp cụ thể.
Mục tiêu cốt lõi là xây dựng mô hình phát triển tích hợp, nơi AI và năng lượng “trao quyền lẫn nhau”.
Các nội dung chính trong kế hoạch bao gồm:
Tiêu chuẩn hóa điện xanh: Đưa tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo vào tiêu chí đánh giá các trung tâm dữ liệu mới.
Thúc đẩy giao dịch: Khuyến khích doanh nghiệp nâng cao tỷ lệ điện sạch thông qua “chứng chỉ điện xanh” và thị trường giao dịch điện tập trung.
Loại bỏ năng lượng hóa thạch: Thay thế các hệ thống máy phát điện dự phòng chạy diesel bằng các giải pháp năng lượng sạch.
Tự chủ công nghệ: Đẩy mạnh sử dụng chip AI nội địa để tối ưu hóa hiệu năng trong các ứng dụng năng lượng, giảm bớt sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.
Tái định vị hạ tầng số: Dịch chuyển về phía Tây
Một trong những chiến lược quan trọng của Bắc Kinh là điều phối sự phát triển của hạ tầng tính toán gắn liền với nguồn cung năng lượng. Xu hướng rõ rệt nhất hiện nay là việc dịch chuyển các trung tâm dữ liệu khổng lồ từ các đô thị ven biển (như Bắc Kinh, Thượng Hải, Thâm Quyến) về các khu vực phía Bắc và phía Tây như Nội Mông, Cam Túc, Ninh Hạ và Tân Cương.
Đây là những nơi có nguồn điện gió và điện mặt trời dồi dào, giá thành rẻ, giúp giảm tải cho lưới điện tại các thành phố lớn và tận dụng tối đa lợi thế của năng lượng tái tạo.
Tham vọng dẫn đầu trong cuộc đua toàn cầu
Việc Trung Quốc chủ động phối hợp giữa hạ tầng tính toán AI và quy hoạch năng lượng quốc gia (được nhấn mạnh trong báo cáo công tác chính phủ năm 2026) cho thấy AI đã không còn chỉ là một lĩnh vực công nghệ đơn thuần. Đó là nhân tố chiến lược quyết định sức mạnh quốc gia.
Bằng cách xây dựng hệ sinh thái AI vận hành bằng năng lượng sạch, giá rẻ và ổn định, Trung Quốc đang đặt cược vào một lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Trong bối cảnh cả Mỹ và châu Âu cũng đang chật vật với áp lực lưới điện do AI gây ra, những chính sách đồng bộ của Bắc Kinh có thể trở thành hình mẫu cho việc phát triển kinh tế số bền vững trong tương lai.
Thành Nguyễn.
