Doanh nghiệp sản xuất xanh
Xuất khẩu tôm Việt Nam trong tháng 10 đạt 498 triệu USD, tăng 26% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là một trong những tháng có kim ngạch cao nhất từ đầu năm đến nay.
19/11/2025
Hình minh họa, (nguồn hình tepbac)
Điểm sáng thị trường
Năm 2024: Ngành tôm Việt Nam đã vượt qua nhiều thách thức và đạt được kim ngạch xuất khẩu gần 4 tỷ USD trong năm 2024, tăng khoảng 15% so với năm 2023 (đạt 3,4 tỷ USD).
Sang năm 2025, tiếp tục tăng trưởng và liên tục trong 10 tháng đầu năm 2025. Theo dữ liệu mới nhất (tính đến hết tháng 10/2025), kim ngạch xuất khẩu tôm tiếp tục đạt 3,9 tỷ USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm 2024.
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP), tính đến hết tháng 10, kim ngạch xuất khẩu tôm đạt 3,9 tỷ USD (tăng 22% so với cùng kỳ 2024). Đáng chú ý, hầu hết các thị trường lớn đều tăng.
Đơn cử Trung Quốc & Hồng Kông đạt 1,1 tỷ USD (tăng 64% so với cùng kỳ, mức tăng mạnh nhất trong số các thị trường. Tháng 10 riêng lẻ, thị trường này ghi nhận kim ngạch 140 triệu USD, tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu theo tháng và theo lũy kế.
Đáng chú ý, Đài Loan (Trung Quốc) tăng trưởng rất mạnh trong tháng 10 với 12 triệu USD (tăng gần 80%), cho thấy tiềm năng mở rộng tại các thị trường trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Khối CPTPP đạt hơn 1 tỷ USD trong 10 tháng (tăng 33%). Riêng tháng 10 đạt 121 triệu USD. Đây là khu vực mang lại sự ổn định cho doanh nghiệp tôm nhờ nhu cầu bền vững tại Nhật Bản, Canada và Australia.
Mỹ đạt 702 triệu USD trong 10 tháng (tăng 9%). Tháng 10 ghi nhận 114 triệu USD, cho thấy nhu cầu tại thị trường này duy trì ở mức tốt dù vẫn có áp lực cạnh tranh từ Ecuador và Ấn Độ.
EU đạt 487 triệu USD (tăng 20%). Trong tháng 10, thị trường này ghi nhận 53 triệu USD, tiếp tục nhu cầu ổn định đối với các sản phẩm chế biến, có chứng nhận và giá trị gia tăng.
Trong cơ cấu sản phẩm, tôm chân trắng tiếp tục chiếm tỷ trọng cao nhất với 2,5 tỷ USD, tương đương gần 65% tổng kim ngạch 10 tháng. Đây là nhóm sản phẩm có tốc độ tăng trưởng cao nhất nhờ giá cạnh tranh, sản lượng lớn và phù hợp thị hiếu của hầu hết các thị trường lớn.
Nhưng theo dự báo của VASEP, quý cuối năm xuất khẩu tôm được dự báo sẽ giảm tốc. Do áp lực từ các loại thuế và biện pháp phòng vệ thương mại của Mỹ, thị trường lớn thứ 2 của Việt Nam.
Những yếu tố này đang tạo sức ép lên giá thành, khả năng cạnh tranh và tiến độ ký hợp đồng mới. Dù vậy những thành công của thị trường tôm xuất khẩu là rất đáng khích lệ.
Yếu tố thúc đẩy thị trường
Việc có được những thành công này là do một số nguyên nhân quan trọng sau:
Thứ nhất là do nhu cầu thị trường phục hồi. Đặc biệt nhu cầu nhập khẩu tại các thị trường chủ lực như Trung Quốc và Mỹ đã phục hồi đáng kể và đang bước vào mùa tiêu thụ lớn cuối năm.
Thứ hai là do lợi thế cạnh tranh của Việt Nam khá tốt. Các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) như CPTPP, EVFTA tiếp tục mang lại lợi thế về thuế quan cho tôm Việt Nam. Đồng thời thúc đẩy thị trường tôm xuất khẩu mở rộng, phát triển tốt.
Thứ ba là do việc tối ưu hóa sản xuất của các doanh nghiệp ngành. Các doanh nghiệp đã điều chỉnh theo hướng nuôi tôm chi phí thấp, năng suất cao. Đồng thời xu hướng đa dạng hóa phân khúc sản phẩm như tôm tươi, sống, đông lạnh, chế biến giá trị gia tăng, tôm hùm, liên tục mở rộng các tệp khách hàng mới có nhu cầu.
Thứ tư là sản phẩm chế biến tốt. Việt Nam có lợi thế về các sản phẩm tôm chế biến giá trị gia tăng cao, đặc biệt được ưa chuộng tại Nhật Bản và châu Âu. Đồng thời tôm đã và đang làm tốt công tác kỹ thuật nhằm đảm bảo chất lượng ngành tôm ổn định, tốt, chất lượng cao và phát triển bền vững.
Thứ năm là các hoạt dộng sản xuất xanh,tăng cường các biện phát tăng trưởng xanh trong ngành tôm đang được liên tục quán triệt và đẩy mạnh. Duy trì sức cạnh tranh và sự tăng trưởng cao của con tôm Việt Nam trên trường quốc tế. Các thị trường lớn như EU, Mỹ, và Nhật Bản liên tục siết chặt các quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, và đặc biệt là vấn đề kháng sinh.
Đồng thời các nhà nhập khẩu ngày càng đòi hỏi các chứng nhận về nuôi trồng bền vững (ví dụ: ASC, BAP) để đảm bảo không gây hại cho môi trường. Nhận thức rõ các yếu tố này nên ngành tôm đang có những động thái đúng hướng, theo hướng bền vững hơn.
Tất cả những nguyên nhân này đã và đang thúc đẩy ngành tôm Việt Nam phát triển tốt, ổn định và ngày càng đi vào hướng xanh để đáp ứng nhu cầu của thị trường quốc tế và phục vụ tốt thị trường nội địa. Mặc dù ngành vẫn đang phải vất vả cạnh tranh với tôm của Ấn Độ và Ecuador.
Nhưng các động thái mới cho thấy, ngành tôm Việt Nam đã và đang có sự phục hồi rõ nét sau giai đoạn khó khăn và đang khẳng định vị thế trụ cột trong ngành thủy sản. Ngành tôm Việt Nam cũng đang tập trung vào việc đa dạng hóa sản phẩm (đặc biệt là chế biến sâu) và cải tiến quy trình nuôi trồng để nâng cao sức cạnh tranh và tăng giá trị xuất khẩu bền vững.
Diệu Thanh
