Doanh nghiệp sản xuất xanh
Trong định hướng phát triển nông nghiệp giai đoạn 2026-2030, ngành trồng trọt Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lớn: chuyển đổi từ tư duy sản xuất quy mô lớn dựa trên giá thành sang nền nông nghiệp phát thải thấp, minh bạch dữ liệu và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu xanh khắt khe mới của thị trường.
23/5/2026
Bức tranh sản xuất rau an toàn hiện nay
Mặc dù Việt Nam là quốc gia có sản lượng rau củ đạt gần 20 triệu tấn mỗi năm, việc sản xuất theo các tiêu chuẩn an toàn vẫn còn nhiều dư địa để phát triển. Theo các báo cáo mới nhất, diện tích rau được chứng nhận đạt chuẩn VietGAP hiện chỉ chiếm tỷ lệ khiêm tốn (dưới 1% tổng diện tích gieo trồng rau cả nước).
Tuy nhiên, con số này chưa phản ánh hết thực tế chuyển dịch tại các đô thị lớn. Điển hình như tại TP. Hồ Chí Minh, thành phố đã xác định mục tiêu đến năm 2030 sẽ nâng diện tích rau an toàn, tập trung và có truy xuất nguồn gốc lên 60%. Hiện nay, nhiều mô hình ứng dụng công nghệ cao (tưới tự động, cảm biến độ ẩm, điều khiển dinh dưỡng qua phần mềm) đã bắt đầu hình thành, với tỷ trọng diện tích ứng dụng công nghệ cao đạt khoảng 16,5% trên địa bàn thành phố.
Rau an toàn công nghệ cao Meli Green Farm, Lâm Đồng.
Những thách thức trong quản lý và canh tác
Việc phổ biến “rau an toàn” tại Việt Nam vẫn đối mặt với ba rào cản chính:
Quy mô nhỏ lẻ, khiến cho sản xuất còn phân tán khiến việc kiểm soát quy trình đồng bộ giữa các hộ nông dân gặp nhiều khó khăn.
Thói quen canh tác truyền thống đã ngấm sâu, cần có thời gian giải trừ. Theo kết quả điều tra xã hội học cho thấy, vẫn còn một bộ phận nông dân ưu tiên “kinh nghiệm cá nhân” hơn là tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn cụ thể trong các tiêu chuẩn chất lượng.
Hạ tầng kỹ thuật còn chưa cao và đồng bộ. Dù các mô hình thí điểm cho thấy sự thay đổi tích cực trong việc sử dụng phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học, nhưng việc duy trì hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định để đạt chứng nhận quốc tế vẫn là thách thức về chi phí và kỹ thuật.
Định hướng tương lai: “Nông sản phát thải thấp”
Để thay đổi cục diện, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã và đang triển khai Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035”. Trong đó, rau quả là một trong những ngành hàng chủ lực được ưu tiên:
Xây dựng nhãn hiệu xanh,nhằm phát triển nhãn hiệu “nông sản phát thải thấp Việt Nam” nhằm tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Minh bạch dữ liệu và gắn vùng nguyên liệu với hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, minh bạch hóa toàn bộ quá trình từ sản xuất đến tiêu thụ.
Quản lý IPHM, nhằm đẩy mạnh quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp để giảm dần sự phụ thuộc vào hóa chất, hướng tới một nền nông nghiệp tuần hoàn.
Sản xuất rau an toàn tại Việt Nam không còn là lựa chọn mang tính phong trào, mà đã trở thành điều kiện “cần” để nông sản nội địa giữ vững vị thế. Mặc dù tỷ lệ rau đạt chứng nhận chính thức còn thấp, nhưng với sự vào cuộc mạnh mẽ của công nghệ và các chiến lược canh tác giảm phát thải, Việt Nam đang từng bước định hình lại chuỗi giá trị rau củ, đảm bảo cả yếu tố an toàn cho người tiêu dùng lẫn sự bền vững cho môi trường.
Nguyên Minh t/h
