Doanh nghiệp sản xuất xanh
Việt Nam dù ban đầu nằm trong danh sách các quốc gia bị áp thuế đối ứng từ Mỹ rất lớn. Nhưng sau thời gian tích cực hợp tác và tham gia đàm phán với phía Mỹ thì chúng ta đã và đang có những bược thuận lợi đầu tiên hơn hẳn các đối tác khác.
9/7/2025
Bảng thuế quan Mỹ với các nước
Việt Nam dường như đang có lợi thế hơn khi đang có mức thuế thấp hơn một số nước láng giềng trong khu vực Đông Nam Á khi chỉ chịu mức thuế 20%. Trong khi các nước khác như Indonesia (32%), Campuchia (36%), Myanmar (40%), Malaysia (25%).
Ngày 7/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh áp thuế đối ứng ở mức mới từ ngày 1/8. Ông cũng gửi 14 thư báo thuế đầu tiên đến 14 quốc gia, phần lớn đến từ châu Á.
Cụ thể, Tổng thống Trump cho biết Mỹ sẽ áp các mức thuế mới như sau: 25% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Tunisia, Malaysia và Kazakhstan; 30% đối với Nam Phi, Bosnia & Herzegovina; 35% đối với Serbia và Bangladesh; 36% đối với Campuchia và Thái Lan; 40% đối với Lào và Myanmar
Lý do được Tổng thống Trump đưa ra là lo ngại về thâm hụt thương mại giữa Mỹ và các quốc gia này. Ông khẳng định các mức thuế được áp dụng nhằm phản ứng trước những chính sách mà ông cho là đang gây cản trở cho hàng hóa Mỹ thâm nhập thị trường nước ngoài. Ông khuyến khích các quốc gia chuyển hẳn các hoạt động sản xuất sang Mỹ nếu muốn tránh thuế.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Tổng thống Donald Trump đều cảnh báo rằng các quốc gia sẽ phải chịu mức thuế quan cao nếu không đạt được thỏa thuận. (Ảnh: Allison Robbert/ The Washington Post/Getty Images)
Có điều theo mức thuế thì các nhà đầu tư FDI đang có mức thuế cao là 40% và việc đàm phán tỷ lệ thuế “trung chuyển” và định nghĩa về hàng “trung chuyển” như thế nào cho phù hợp để bảo vệ các hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam đang đặt ra.
Hoa Kỳ sẽ coi hàng hóa là chuyển tải nếu chúng có nguồn gốc từ một quốc gia khác và được đưa qua Việt Nam chỉ với công đoạn xử lý tối thiểu trước khi xuất sang Mỹ. Do đó, các doanh nghiệp hiện phải lập hồ sơ tài liệu một cách tỉ mỉ cho toàn bộ quy trình sản xuất và chuỗi cung ứng của mình.
Nhằm hạn chế rủi ro bị áp thuế chuyển tải 40%, Việt Nam đã tăng cường các nỗ lực chống gian lận xuất xứ. Theo Chỉ thị 09/CT-BCT, Chính phủ đang gia tăng kiểm tra, giám sát nguồn gốc hàng hóa. Chỉ thị này nhấn mạnh việc thực thi và xác minh Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) một cách chặt chẽ hơn so với quy định trước đó được đề cập theo Nghị định 31/2018/NĐ-CP.
Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đang tăng cường hợp tác giữa Tổng cục Hải Quan, Bộ Công Thương và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) để giám sát và kiểm soát chặt chẽ việc cấp C/O.
Các nhà sản xuất tại Việt Nam sẽ chịu áp lực trong việc chứng minh sản phẩm của họ thực sự là “Sản xuất tại Việt Nam” theo tiêu chí chuyển đổi đáng kể. Phương pháp trực tiếp nhất là gia tăng tỷ lệ nội địa hóa bằng cách tìm nguồn cung ứng linh kiện và nguyên vật liệu thô từ trong nước hoặc từ các nguồn khác nhau.
Dù sao thì dựa vào các dữ kiện hiện có thì mức thuế đối ứng của Mỹ với Việt Nam cũng đã và đang mềm hơn với các nước khác và đây là điểm tích cực.
Kể cả các nước sau này có mức thuế thấp hơn thì Việt Nam với các bước xác lập và đi trước cũng trở nên thuận lợi và ổn định hơn trong các chiến lược tiếp theo, vì chắc chắn là các mức thuế mới của các nước khác cũng không thể thấp hơn các mức thuế mà Việt Nam đã đàm phán thành công.
Và quan trọng là việc chuẩn bị tinh thần của các doanh nghiệp trong nước cũng ổn định hơn. Doanh nghiệp đang tìm cách thích ứng với điều kiện mới thay vì trông ngóng một cách bất an từ các điểm mơ hồ, bất định như trong các cuộc đàm phán thuế quan khác của Mỹ trên thị trường.
Hoàng Thành
