Trung Quốc đang dùng Al để định nghĩa lại sức mạnh quốc gia

Trung tâm Nghiên cứu Phát triển thuộc Quốc vụ viện Trung Quốc dự báo, quy mô thị trường AI của Trung Quốc sẽ đạt 400 tỷ nhân dân tệ vào năm 2030 và vượt một nghìn tỷ nhân dân tệ vào năm 2035.

15/1/2026

Sự tăng trưởng nhanh chóng này kéo theo tình trạng thiếu hụt nhân tài nghiêm trọng, đặc biệt trong các lĩnh vực thuật toán, robot hình người và hệ thống AI tự động và nói lên nhiều điều.

AI đang trở thành “Hệ điều hành” của nền kinh tế, đây là điều có thể nhìn thấy rõ.

Nếu như trước đây AI được coi là một ngành công nghiệp riêng biệt, thì con số 400 tỷ nhân dân tệ vào năm 2030 và vượt một nghìn tỷ nhân dân tệ vào năm 2035 cho thấy, AI đang trở thành cơ sở hạ tầng thiết yếu, giống như điện lưới hay Internet ở các thế kỷ trước.

Độ bao phủ chắc chắn sẽ ngày càng lớn và rộng hơn. Trung Quốc cũng đang đặt mục tiêu đạt tỷ lệ ứng dụng AI (AI penetration) lên tới 90% vào năm 2030.

Điều này có nghĩa là, AI sẽ hiện diện trong mọi ngóc ngách: từ quản trị chính phủ, y tế cho đến sản xuất công nghiệp. Nói chung là khắp các lĩnh vực của nền kinh tế.

Sản xuất thông minh lên ngôi và AI không chỉ là chatbot mà là “bộ não” của các nhà máy tự động hóa, giúp Trung Quốc giải quyết bài toán thiếu hụt lao động do già hóa dân số. Đồng thời góp phần thúc đẩy sản xuất bước vào chu trình mới thông minh hơn, xanh hơn và hiệu quả hơn.

Robot người, (hình Technode)

Con số dự báo này cũng phản ánh niềm tin, vào khả năng tự chủ về chip AI và các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) nội địa, giảm bớt sự phụ thuộc vào các lệnh trừng phạt công nghệ từ phương Tây.

Tương tự như chiến lược “Internet Plus” trước đây, chiến lược “AI Plus” chính thức triển khai mạnh mẽ từ năm 2025 đang tạo ra một làn sóng khởi nghiệp mới trong nền kinh tế Trung Quốc.

Hệ sinh thái ứng dụng vô cùng đa dạng. Thị trường mới này sẽ không chỉ nằm ở các công ty công nghệ lớn (như Baidu, Alibaba, Tencent) mà còn nằm ở hàng triệu doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng AI để tối ưu hóa quy trình sản xuất và phát triển mở rộng.

Mô hình chi phí thấp đang ngày càng củng cố xu hướng mới, tiếp cận toàn dân. Những đột phá từ các startup như DeepSeek (với mô hình AI hiệu suất cao nhưng chi phí cực rẻ) đang chứng minh rằng Trung Quốc có thể phổ cập AI đến mọi tầng lớp xã hội với mức giá có thể tiếp cận được.

Trong đó, ngành Robot nhân hình sẽ có bước tiến vượt bậc. Theo dự báo của Morgan Stanley, thế giới sẽ có khoảng 1 tỷ robot nhân hình vào năm 2050, và Trung Quốc đặt mục tiêu nắm giữ ít nhất 30% thị phần này.

Việc kết hợp “bộ não thông minh AI” vào “thân xác robot” sẽ tạo ra một thị trường tiêu dùng và công nghiệp khổng lồ mà Trung Quốc đang có lợi thế về chuỗi cung ứng phần cứng.

Sự tăng trưởng này cho thấy Trung Quốc đang muốn dùng AI để định nghĩa lại sức mạnh quốc gia, ưu tiên chuyển từ một công xưởng thế giới dựa trên cơ bắp sang một cường quốc dựa trên trí tuệ nhân tạo và dữ liệu trong thời đại mới.

Hoàng Thành