Doanh nghiệp sản xuất xanh
Mở rộng bức tranh chính sách thuế quan mới áp dụng từ ngày 24/7/2026 dưới quy định của Đạo luật Thương mại 1974 (Điều 301), danh mục miễn trừ thuế được thiết kế theo tư duy chiến lược “chuỗi giá trị và nguồn cung thiết yếu”.
25/6/2026
Đối với các sản phẩm xanh và công nghệ chuyển đổi năng lượng, chính sách miễn trừ của Mỹ được áp dụng theo các cơ chế cụ thể sau:
Cơ chế miễn trừ đối với Sản phẩm Xanh & Công nghệ Sạch
Khác với các mặt hàng tiêu dùng hay thành phẩm thông thường, sản phẩm thuộc chuỗi cung ứng xanh được phân loại và xử lý theo 3 nhóm chính:
Linh kiện & Nguyên liệu đầu vào cho Năng lượng sạch (Được ưu tiên miễn trừ)
Mỹ hiện phụ thuộc lớn vào nguồn cung quốc tế đối với một số nguyên liệu thô và linh kiện sản xuất công nghệ xanh. Theo danh mục miễn trừ (Annex II), các mặt hàng sau không bị cộng thêm mức thuế 10% – 12,5%:
Khoáng sản chiến lược & Kim loại chuyển đổi: Lithium, cobalt, nickel, đất hiếm đã qua chế biến thô—các nguyên liệu không thể thay thế trong sản xuất pin xe điện (EV) và hệ thống lưu trữ năng lượng (ESS).
Vật tư phân bón & Hóa chất nông nghiệp xanh: Các hợp chất phục vụ sản xuất phân bón hữu cơ/sinh học nhằm hỗ trợ ngành nông nghiệp bền vững.
Sản phẩm xanh liên quan đến Thép, Nhôm và Ô tô (Áp dụng cơ chế loại trừ trùng thuế)
Các thiết bị năng lượng tái tạo như trụ đèo tuabin gió, khung giá đỡ pin mặt trời, và xe điện hoàn chỉnh (EV) cấu thành chủ yếu từ thép, nhôm hoặc linh kiện ô tô:
Do các mặt hàng này đã chịu thuế an ninh quốc gia theo Điều 232 (hoặc thuộc diện bảo hộ sản xuất nội địa riêng), USTR quyết định không áp thêm thuế Điều 301 lồng ghép lên chúng.
Mục tiêu là tránh “thuế chồng thuế”, ngăn giá thành xây dựng hạ tầng năng lượng sạch tại Mỹ vọt lên quá cao.
Thiết bị công nghệ xanh thành phẩm (Vẫn chịu rào cản thuế quan)
Trái ngược với nguyên liệu thô, các thành phẩm công nghệ xanh nhập khẩu (như tấm pin năng lượng mặt trời hoàn chỉnh, bộ biến tần Inverter, pin lithium hoàn thiện):
Không nằm trong danh mục miễn trừ chung nếu Mỹ đánh giá thị trường nội địa hoặc đối tác USMCA (Canada/Mexico) có khả năng tự cung ứng.
Các sản phẩm này nếu xuất xứ từ 60 quốc gia trong danh sách (ngoại trừ hàng sản xuất đạt tỷ lệ nội địa hóa cao theo Hiệp định USMCA) vẫn chịu mức thuế 10% hoặc 12,5%.
Chi tiết các nhóm mặt hàng khác được miễn trừ đồng thời
Bên cạnh nhóm xanh và công nghệ, đợt miễn trừ 24/7 còn bao phủ rộng rãi các nhóm hàng mang tính chiến lược hoặc an sinh:
DANH MỤC MIỄN TRỪ THUẾ QUAN BỔ SUNG (ĐIỀU 301)
NĂNG LƯỢNG & NÔNG NGHIỆP: Dầu khí, Phân bón, Thực phẩm thiết yếu
KIM LOẠI ĐÃ CHỊU THUẾ 232: Thép, Nhôm, Đồng, Ô tô & Linh kiện ô tô
HÀNG HÓA CHUỖI USMCA: Hàng hóa Canada/Mexico đạt tiêu chuẩn xuất xứ
Y TẾ & YẾU PHẨM: Dược phẩm, Thiết bị y tế, Hàng viện trợ
HÀNG KHÔNG DÂN DỤNG: Máy bay thương mại và phụ tùng hàng không
Tác động chiến lược tới doanh nghiệp sản xuất & xuất khẩu
Cấu trúc miễn trừ này tạo ra bước ngoặt rõ rệt cho các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu (bao gồm doanh nghiệp Việt Nam):
Lợi thế cho doanh nghiệp xuất khẩu Vật tư/Bán thành phẩm: Doanh nghiệp cung cấp nguyên liệu đầu vào, linh kiện bán thành phẩm phục vụ sản xuất xanh tại Mỹ có cơ hội né được đợt thuế mới này nếu nằm trong bảng mã HTSUS được miễn trừ.
Sức ép chuyển dịch xuất xứ, khi các sản phẩm xanh muốn hưởng ưu đãi thuế bắt buộc phải chứng minh được chuỗi cung ứng “sạch” hoàn toàn—không dính tới lao động cưỡng bức (tiêu chí cốt lõi của đợt áp thuế Điều 301 lần này) và ưu tiên liên kết sản xuất qua các khu vực có Hiệp định thương mại tự do với Mỹ (như USMCA).
Thành Nguyễn
