‘Tổng thống Trump tuyên bố chốt deal thuế với Việt Nam là một thành công’

TS. Hồ Quốc Tuấn – Giảng viên Cao cấp, Đại học Bristol, Anh khẳng định, trong bối cảnh từ 1 tháng trước phía cố vấn thương mại Mỹ đã chỉ đích danh Việt Nam trong đánh giá về các nước transshipping và muốn đánh thuế nặng, thì việc Tổng thống Trump tuyên bố ‘chốt deal’ thuế với Việt Nam là một thành công khi đạt mức 20%, và kể cả 40% cho transshipping.

3/7/2025

Đây là một thành công

Tối 2/7 (giờ Việt Nam), Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) dẫn bài đăng mới nhất trên mạng xã hội Truth Social của Tổng thống Mỹ Donald Trump, cung cấp một số thông tin chi tiết về thỏa thuận thương mại với Việt Nam.

Theo TTXVN, ông Trump viết: “Tôi vô cùng vinh dự thông báo rằng tôi vừa đạt được một Thỏa thuận Thương mại với nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, sau khi trao đổi với ông Tô Lâm, Tổng Bí thư đáng kính của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Đây sẽ là một thỏa thuận hợp tác tuyệt vời giữa hai quốc gia chúng ta. Theo các điều khoản của thỏa thuận, Việt Nam sẽ chịu mức thuế 20% cho mọi hàng hóa đưa vào lãnh thổ Hoa Kỳ và chịu mức thuế 40% đối với hàng hóa trung chuyển.

Đổi lại, Việt Nam sẽ làm điều chưa từng làm trước đây: Trao cho Hoa Kỳ quyền tiếp cận toàn diện vào thị trường của mình để giao thương. Nói cách khác, sẽ “mở cửa thị trường cho Hoa Kỳ”, nghĩa là chúng ta sẽ có thể xuất khẩu sản phẩm vào Việt Nam với mức thuế bằng KHÔNG.

Theo quan điểm của tôi, dòng xe SUV – hay còn được gọi là xe động cơ lớn – vốn rất thành công ở Hoa Kỳ, sẽ là một mặt hàng bổ sung tuyệt vời cho các dòng sản phẩm đa dạng tại Việt Nam.

Làm việc trực tiếp với Tổng Bí thư Tô Lâm là một trải nghiệm vô cùng dễ chịu. Cảm ơn các bạn đã quan tâm đến vấn đề này!”.

Phân tích về vấn đề này, TS. Hồ Quốc Tuấn, Giảng viên Cao cấp, Đại học Bristol, Anh đã đưa ra các tình huống kỳ vọng.

Theo đó, ông Tuấn khẳng định trong bối cảnh từ 1 tháng trước phía cố vấn thương mại Mỹ đã chỉ đích danh Việt Nam trong đánh giá về các nước transshipping (các nước được cho là trung gian để né thuế khi xuất khẩu vào Mỹ – PV) và muốn đánh thuế nặng, thì đây là một thành công khi đạt mức 20% cho các nước khác, và kể cả 40% cho transshipping.

Để đánh giá ‘deal’ này tốt hay không, ông Tuấn cho rằng tùy vào kỳ vọng, những quan điểm lạc quan hi vọng 10 – 20% thì đây là không tốt lắm vì là ở mức cao hơn.

“Nhưng 2 tuần trở lại đây lại có những quan điểm bi quan do một số bài báo quốc tế nhìn nhận Việt Nam sẽ bị đánh thuế đối ứng nặng nhất ASEAN, dẫn đến một số lo sợ mức thuế gần 30%. Vì vậy, 20% là một con số không xấu. Nhìn vào phản ứng của cổ phiếu Nike là thấy bạn hàng Mỹ lạc quan”, ông Tuấn đưa ra nhận định.

S. Hồ Quốc Tuấn, Giảng viên Cao cấp, Đại học Bristol, Anh

Chờ thêm mức thuế chi tiết cho các ngành hàng

Phân tích sâu thêm, dựa trên kinh nghiệm deal của Trung Quốc, ông Tuấn cho rằng đây chỉ là lãnh đạo chốt quan điểm với bác Trump. Do đó, về chi tiết vẫn còn cần thương thảo thêm.

Ngoài ra, ông Tuấn cho rằng vẫn còn một số điểm cần được làm rõ trong các lần đám phán tiếp theo bao gồm: Việc áp thuế 20% sẽ áp dụng cho tất cả hàng không phải “transshipping” (hàng hoá có xuất xứ Việt Nam – không phải hàng trung chuyển từ nước thứ ba qua Việt Nam để né thuế – PV) không? Hay có ngoại lệ gì tốt hơn hay tệ hơn?

“Việc áp thuế lên tới 40% với hàng hoá ‘transshipping’ (Hàng hoá từ nước thứ ba trung chuyển qua Việt Nam để né thuế – PV) thì sẽ sử dụng cơ sở nào, tỷ lệ bao nhiêu, có phân biệt nơi xuất xứ để xác định không? . Ngoài thuế đối ứng còn nhiều loại thuế khác ông Trump đang áp lên các nước, thì trade deal của Việt Nam đã thương lượng khuôn khổ này luôn chưa, hay chỉ tính thuế đối ứng”, ông Tuấn nêu các vấn đề cần được làm rõ thêm khi đàm phán thuế đối ứng.

Về ảnh hưởng đến các ngành hàng trong nước, ông Tuấn phân tích, phía đối tác Mỹ niêm yết đã phản ứng qua giá cổ phiếu, đánh giá là ‘deal’ này tốt, dù không kiểu khiến họ giật lên hơn 10% như đợt hoãn thuế.

“Điều này có nghĩa là nhóm ngành nào đang chịu thuế xung quanh hoặc gần 20% thì được lợi. Nhóm nào đang rất thấp mà lên 20% là ‘mệt’, có một số ngành”, ông Tuấn đưa ra nhận định.

Về đánh giá việc ‘deal’ này có ảnh hưởng FDI không, ông Tuấn cho rằng phải xem đối thủ mình được gì?

“Và kể cả chênh lệch 10% thì có đáng để họ bỏ Việt Nam sang các nước đó không? Câu chuyện không chỉ là thuế quan, còn nhiều vấn đề liên quan khác nữa”, ông Tuấn nói.

Dẫn lại một số quan điểm khác, ông Tuấn cho rằng hiện nay có 1 số ý kiến cho rằng có thể phá giá VND để cân bằng tác động thuế quan. Tuy nhiên, với quan điểm này, ông Tuấn cho rằng rủi ro bị nói là thao túng tỷ giá.

“Và nên nhớ bài học của Canada đang đàm phán thương mại mà đi sau lưng đánh thuế dịch vụ số (không phải thuế quan hay thuế lên hàng hóa), thì ông Trump dừng đàm phán liền. Thay vào tính toán kiểu đánh du kích như vậy, hãy nghĩ làm sao hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí để bù thuế quan”, ông Tuấn nếu khuyến nghị.

Về nỗi lo tỷ giá trước tác động của thuế đối ứng, ông Tuấn cho rằng tỷ giá hãy để yên thị trường điều chỉnh. Nếu vốn chảy ra nhiều thì ta không cần làm gì thì USD cũng tự tăng với VND.

“Chốt lại, nhiều khả năng là sẽ còn nhiều chi tiết nữa và phải đợi thêm một khoảng thời gian nữa để biết rõ thêm. Cái này nhiều khả năng là các lãnh đạo chỉ đồng ý quan điểm thôi”, ông Tuấn kết luận.

Kỳ Thư/ vietnamfinance.vn