Tháp Bà Pô Nagar nhận Bằng xếp hạng Di tích quốc gia

Tối 10/7, UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức lễ công bố và đón nhận Bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar và Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Tri thức khai thác và chế biến trầm hương ở Khánh Hòa.

13/7/2025

Di tích Tháp Bà Ponagar có niên đại xây dựng từ khoảng thế kỷ 8 đến thế kỷ 13, hiện còn bảo lưu 14 đạo sắc phong và 28 đơn vị minh văn trên các bia ký cùng nhiều hiện vật quý hiếm.

Đặc biệt là tượng nữ thần Ponagar, Thiên Y A Na đã được đánh giá là đỉnh cao nghệ thuật tạo hình điêu khắc, phản ánh bản sắc văn hóa đặc trưng của dân tộc Chămpa ở Việt Nam.

Hiện nay Tháp Bà Ponagar là một điểm tham quan, du lịch nổi tiếng đối với du khách khi đến Nha Trang.

Tháp Bà Pô Nagar nhận Bằng xếp hạng Di tích quốc gia

Trước đó, ngày 17/1/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 152/QĐ-TTg về việc xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật Tháp Bà Pô Nagar là Di tích quốc gia đặc biệt.

Tiếp đó, ngày 3/6/2025, Bộ trưởng Bộ VHTT&DL đã ký Quyết định số 1651/QĐ-BVHTTDL công bố đưa “Tri thức khai thác và chế biến trầm hương Khánh Hòa” vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thuộc loại hình Tri thức dân gian.

Cả hai danh mục này được tỉnh Khánh Hòa công bố cùng trong một chương trình.

Tháp Bà Ponagar có niên đại xây dựng từ khoảng thế kỷ thứ VIII đến thế kỷ XIII, là một quần thể kiến trúc Chăm cổ đặc sắc gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na. Đây là di tích kiến trúc nghệ thuật đặc sắc cấp quốc gia từ năm 1979.

Kiến trúc của di tích này đã và đang bảo tồn nhiều giá trị lịch sử, nghệ thuật điêu khắc đặc sắc của người Chăm. Nơi đây còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa tâm linh của cộng đồng Chăm – Việt.

Vào năm 2012, Lễ hội Tháp Bà Ponagar cũng đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Qua thời gian, di tích Tháp Bà Ponagar ngày càng được quan tâm đầu tư, bảo tồn bài bản, phát huy rõ nét vai trò là trung tâm tín ngưỡng thờ Mẫu tiêu biểu không chỉ của Khánh Hòa mà còn của cả khu vực Nam Trung Bộ.

Tại Tháp Bà còn diễn ra các chương trình biểu diễn định kỳ như “Linh thiêng xứ Trầm”, “Trăng soi dáng Tháp”. Nhằm góp phần làm phong phú đời sống văn hóa của người dân tại vùng di tích. Đồng thời mang đến cho người dân và du khách những trải nghiệm vui vẻ, giàu bản sắc văn hóa truyền thống của người Chăm Việt Nam.

Thánh Mẫu Thiên Y A Na, vị thần được thờ phụng tại Tháp Bà Ponagar còn được là thủy tổ nghề Trầm. Ngài được những người làm Trầm hương tôn kính và tri ân qua nhiều thế hệ.

Những năm qua, nghề Trầm hương ở Khánh Hòa phát triển rất mạnh mẽ, tạo ra nhiều sản phẩm OCOP đa dạng, đặc trưng. Góp phần thúc đẩy nền kinh tế của địa phương và phát triển sinh kế cho nhiều gia đình. Đồng thời tạo nên các sản phẩm độc đáo, có giá trị kinh tế và có tiềm năng phát triển lâu dài.

Việc Tháp Bà Ponagar chính thức được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 152/QĐ-TTg ngày 17-1-2025 của Thủ tướng Chính phủ. Gắn với việc đưa “Tri thức khai thác và chế biến Trầm hương Khánh Hòa” trong đó và được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định số 1651/QĐ-BVHTTDL ngày 3-6-2025 của Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL. Đây là một vinh dự mới cho vùng đất Khánh Hòa.

Tại buổi lễ, cùng với phần nghi thức công bố và đón nhận bằng xếp hạng là buổi biểu diễn nghệ thuật đặc sắc với đại hợp cảnh “Huyền thoại Mẹ xứ sở” và chương trình ca múa nhạc “Tự hào di sản văn hóa nghìn năm”.

Chương trình được dàn dựng bởi 170 nghệ sĩ, ca sĩ, diễn viên, nhạc công thuộc Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Khánh Hòa và các nghệ nhân dân gian biểu diễn chào mừng sự kiện.

Thuận An t/h