Doanh nghiệp sản xuất xanh
Queen Farm được biết đến như một mô hình nông trại tiến bộ, thông minh và tích hợp đa giá trị. Trong đó dung hòa nhiều yếu tố của nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp tuần hoàn hữu cơ và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, bền vững để thực hành sản xuất xanh. Đây là mô hình nông trại trồng sầu riêng đặt tại huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước cũ. Nay theo diện sát nhập hành chính mới, tên gọi mới là tỉnh Đồng Nai.
20/6/2025
Công nhân trong nông trại Queen Farm.
Mô hình canh tác tiến bộ ở Queen Fam
Queen Farm đang thực hành sản xuất bền vững, hướng tới việc đáp ứng các tiêu chí của Liên Hợp Quốc. Tập trung vào việc sản xuất nông sản sạch, an toàn, chất lượng cao. Bảo vệ tài nguyên đất, nước, môi trường; Tạo việc làm bền vững, xóa đói giảm nghèo và ứng dụng công nghệ cao vào nông nghiệp để thực hành sản xuất bền vững. Đáp ứng với thị trường xuât khẩu sầu riêng chính ngạch và từng bước thiết lập các ảnh hưởng của mình trên thị trường trong và ngoài nước.
Theo Chương trình môi trường Liên hợp quốc (UNEP), kinh tế xanh được định nghĩa là “nền kinh tế vừa mang lại hạnh phúc cho con người và công bằng xã hội, vừa giảm thiểu đáng kể các nguy cơ môi trường và suy giảm sinh thái. Một nền kinh tế xanh là nền kinh tế có lượng phát thải carbon thấp, sử dụng tài nguyên hiệu quả và có tính bao trùm xã hội.
Queen Farm, nhìn từ trên cao xuống
Với diện tích canh tác lớn, tập trung, Queen Farm hoàn toàn có khả năng áp dụng đồng bộ các thực hành xanh trên nhiều phương diện. Hiện nông trại này có quy mô tổng thể là 55 hecta, với gần 10.000 cây sầu riêng đang chuẩn bị vào năm thứ 5.
Hướng đến xuất khẩu sầu riêng chính ngạch, mô hình nông trại Queen Farm đang từng bước làm tốt các thực hành xanh. Nhằm tạo dựng chiến lược phát triển bền vững và góp phần vào việc bảo vệ thành quả chung của thị trường sầu riêng xuất khẩu Việt Nam.
Mặc dù là mô hình trang trại mới hình thành và phát triển trong vài năm gần đây, nhưng cách làm của Queen Farm đã và đang có tác dụng lan tỏa ở địa phương. Thúc đẩy việc ứng dụng theo mô hình canh tác nông nghiệp xanh, tuần hoàn, hữu cơ trong cây sầu riêng trên đất Bù Đăng, Bình Phước cũ; Nay là tỉnh Đồng Nai mới.
Những biện pháp tích cực từ mô hình này đang càng ngày càng lan toả sức ảnh hưởng, được nhiều hộ dân hưởng ứng, quan tâm tìm hiểu, được các cấp chính quyền địa phương lưu tâm. Thúc đẩy các mô hình kinh tế khác cùng có động lực chuyển đổi theo hướng tích cực. Khuyến khích tư duy sản xuất lớn, loại bỏ dần các phương thức canh tác lạc hậu, kiểu cũ, manh mún ở địa phương.
Nông trại cũng mở ra hướng đi mới, mạnh dạn chuyển đổi phát triển nông nghiệp xanh, sinh thái, tuần hoàn, công nghệ cao, phù hợp với sự chuyển động của thị trường, nhu cầu chung ngành, mục tiêu của quốc gia. Góp phần giảm thiểu các tác động tiêu cực của tình hình biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính và phát triển nông nghiệp bền vững ở địa phương.
Từ mô hình nông nghiệp xanh và kinh nghiệm của Queen Farm, người nông dân địa phương trực tiếp tham gia trong mô hình cũng dần nâng cao về tư duy, nhận thức, cách thức hành động, trong canh tác trồng trọt kiểu mới. Từ đó, tiến bộ hơn, linh hoạt hơn, trong việc đẩy mạnh thực hành xanh thiết thực, cụ thể.
Giảm lượng sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. Đáp ứng với nhu cầu sản xuất xanh, sản phẩm có chất lượng cao. Đáp ứng tốt với các tiêu chuẩn của Global GAP, phục vụ cho thị trường xuất khẩu sầu riêng chính ngạch.
Đơn vị cũng tích cực ứng dụng những quy trình kỹ thuật tiên tiến để phát triển nông nghiệp bền vững như: Tự động hoá việc tưới tiêu, cơ giới hóa sản xuất. Đồng thời tăng cường chủ động, tự chủ các nguồn phân bón tự nhiên, do đơn vị tự sản xuất, đó là nguồn phân hữu cơ vi sinh và công nghệ vi sinh IMO.
Những biện pháp này đang mang lại nhiều lợi ích thực tiễn như: Tăng năng suất cây trồng, giảm thiểu gây ô nhiễm môi trường, giảm chi phí sản xuất, dễ dàng truy xuất các mối nguy hại xâm nhập, cũng như kiểm soát chất lượng đầu vào, đầu ra một cách hiệu quả.
Bằng các hoạt động sản xuất thực tế của mình, Queen Farm cũng đang tìm ra các các điểm thực tế, kết nối với giá trị thực tiễn của nông nghiệp địa phương. Đó là không chỉ nhăm nhăm vào việc nâng cao sản lượng mà còn phải chú trọng áp dụng các giải pháp nhằm giải quyết ô nhiễm môi trường, giảm phát thải khí nhà kính; Từng bước góp phần vào xây dựng nền kinh tế Bù Đăng xanh hơn và bền vững hơn.
Queen Farm cũng đề cao các giá trị xanh của thiên nhiên, tôn trọng môi trường tự nhiên. Doanh nghiệp đã và đang thực hiện nhiều hành động nhằm bảo tồn hệ thực vật tự nhiên, một cách đa dạng. Ví dụ như Queen Farm đang sử dụng mô hình kết hợp Nông – Lâm nghiệp bền vững.
Trong đó, dùng cây lâm nghiệp để bảo tồn hệ sinh thái cây trồng chung, đồng thời nuôi dưỡng môi trường tự nhiên. Tạo nên môi trường sinh thái bản địa hài hòa, cộng sinh lẫn nhau cùng phát triển tốt. Bảo vệ tốt nguồn đất, nước, môi trường động thực vật khác cùng chung sống, một cách bền vững, thân thiện và hiệu quả.
Đơn vị có tổng cộng gần 7000 cây lâm nghiệp, gồm các giống như: Cây sao đen, cây lát hoa, cây sưa đỏ. Các cây lâm nghiệp, có giá trị lâm sản cao này, vừa góp phần chắn gió, vừa bảo vệ nguồn nước ngầm bền vững, hiệu quả; vừa là nơi trú ngụ cho các loài động vật hoang dã quý hiếm xung quanh.
Ngoài ra, Queen Farm kiên quyết nói không với việc khai thác nước ngầm thường xuyên; bằng cách tạo hồ nhân tạo tích trữ nước trong mùa mưa để phục vụ tưới tiêu cho mùa nắng hạn. Đồng thời áp dụng phương pháp tưới tiết kiệm theo lưu lượng và độ ẩm cho phép. Những nhân tố này đã góp phần giúp cho Queen Farm vượt qua cơn đại hạn của năm 2024 một cách thành công. Đồng thời thấy được định hướng của mình là hoàn toàn đúng đắn và đẩy mạnh sản xuất tốt trong các mùa tiếp theo.
Hồ nước nhân tạo, tích trữ nước mùa mưa để phục vụ tưới tiêu mùa nắng
Bên cạnh đó, Queen Farm xem việc cải tạo đất bằng cách trồng thảm thực vật, có chọn lọc, khi trồng các loài cây bụi thấp như cây lạc dại, cỏ vetiver, đậu phộng, muồng bông vàng. Nhằm cải tạo đất, nâng pH, tạo độ thông thoáng cho đất như là một việc làm vô cùng quan trọng trong việc canh tác nông nghiệp tại Queen Farm.
Ông Nguyễn Thế Tùng, Chủ tịch, Tổng giám đốc Queen Farm cho rằng: Chỉ có chăm đất thật tốt và bền vững thì cây trồng mới phát triển khoẻ mạnh, tăng sức đề kháng, chống chịu tốt với sâu bệnh và cũng hạn chế phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Và ông Tùng cũng nhấn mạnh rằng: “Những gì lấy từ đất phải được trả về cho đất một cách biết ơn nhất”.
Ông Nguyễn Thế Tùng, Chủ tịch, TGĐ Queen Farm, nhận chứng nhận sản xuất quốc tế (người đứng bên trái hình)
Cách làm nông nghiệp xanh của Queen Farm, đã và đang thúc đẩy các hoạt động nông nghiệp xanh bền vững của địa phương. Đồng thời, thúc đẩy sự phát triển của Queen Farm đi theo hướng bền vững, đáp ứng với nhu cầu thị trường quốc tế và nội địa chất lượng cao.
Hiện nay, nhiều quốc gia đang thiết lập các tiêu chí tiêu dùng bền vững, ưu tiên thực phẩm tự nhiên và xanh; đẩy mạnh nhập khẩu các sản phẩm sinh thái, hữu cơ, đảm bảo an toàn thực phẩm. Các sản phẩm xanh, thân thiện với môi trường ngày càng có vị trí, có giá trị cao, có sức ảnh hưởng lớn trên thị trường và Queen Farm đang nhận thức rất rõ những điều này.
Đất nước cũng đang bước vào hành trình tăng trưởng xanh với các cam kết cụ thể và mục tiêu, các định hướng quốc gia rất rõ ràng. Việt Nam đang theo đuổi nền kinh tế ít carbon, giảm thiểu mối nguy hại đến môi trường cũng như tiết kiệm nguồn tài nguyên thiên nhiên như đất, nước, năng lượng, bằng nhiều biện pháp, cách thức, chiến lược khác nhau. Nên việc theo đuổi sản xuất xanh ở Queen Farm hoàn toàn đang bám sát với yêu cầu thực tế của thời đại, sự chuyển động của nhu cầu thị trường quốc tế và nội tại phát triển của toàn ngành.
Một biện pháp xanh khác đang được áp dụng tại Queen Farm đó là, thu gom rác thải, phân loại rác thải và xử lý chất thải một cách hiệu quả. Chuyển hóa phế phẩm thành phân bón hữu cơ để phát triển nông nghiệp bền vững và cũng giảm tải áp lực dọn dẹp rác thải của các đơn vị làm công tác môi trường ở địa phương. Tận dụng phụ phẩm nông nghiệp và thực hiện các biện pháp kinh tế tuần hoàn, ngay trong các hoạt động bình thường nhất ở nông trại.
Việc chuyển hóa rác thải hữu cơ thành nguồn phân bón vô cơ cũng góp phần tiết giảm chi phí, tăng thêm nguồn phân bón tự có, tự cung, tự cấp. Đồng thời tạo ra không gian thoáng mát, sạch sẽ và một môi trường vệ sinh trong lành, không tồn đọng rác thải, chất thải, ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động khác ở xung quanh.
Một số khó khăn chung ở địa phương
Trên thực tế, các hoạt động sản xuất nông nghiệp xanh tại Bù Đăng đã và đang có những bước phát triển vượt bậc. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số “điểm nghẽn” cần được tháo gỡ. Theo chia sẻ của người đứng đầu Queen Farm thì hiện địa phương đang có một vài khó khăn chung, còn tồn tại như sau:
Thực tế là, địa phương chưa có quy hoạch bài bản căn cơ về sản xuất hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao; Chưa có các cơ chế, chính sách riêng hỗ trợ cho sản xuất hữu cơ; Quy mô sản xuất nhỏ lẻ đang là “rào cản” chính cho việc áp dụng hình thức sản xuất khép kín, tập trung với diện tích canh tác lớn ở địa phương. Đồng thời, người tiêu dùng địa phương còn chưa thực sự tin tưởng và chưa có kinh nghiệm phân biệt giữa sản phẩm sản xuất hữu cơ và các sản phẩm thông thường khác; Trình độ, năng lực tiếp cận khoa học và công nghệ còn nhiều điểm hạn chế, dẫn tới quá trình phát triển nông nghiệp xanh còn chậm.
Các vấn đề này đang gây ảnh hưởng đến môi trường sản xuất chung. Đặc biệt, trong hoàn cảnh thị trường sầu riêng Việt Nam xuất sang Trung Quốc đang bị siết chặt. Đòi hỏi phải có những yêu cầu cấp thiết là phải thay đổi, bám sát với định hướng mới của ngành hàng sầu riêng. Phải đưa được các tiêu chuẩn xanh, cụ thể vào trong thực hành sản xuất và thành qui chuẩn chung.
Làm sao để tạo ra lợi thế canh tranh cho thương hiệu của mình và các đơn vị trên địa bàn phải nhận thức rõ điều này. Nhanh chóng vào cuộc xác lập các tiêu chuẩn mới và thực hành sản xuất liên tục. Cho đến khi nào có những kết quả cụ thể, có các chứng nhận chất lượng quốc tế. Đảm bảo rằng, các thực hành xanh đó đã và đang có kết quả tốt, rõ ràng, cụ thể trên thực tế và có thể đo lường được kết quả.
Thành quả, động lực và giải pháp bền vững
Để có được các kết quả thực tế, tạo động lực và có các giải pháp bền vững thì cần nhìn nhận vấn đề ở nhiều góc độ. Thấy được việc phải làm gì và làm thế nào cho tốt nhất.
Theo quan điểm Queen Farm, phải có các giải pháp phù hợp, cụ thể hơn để tháo gỡ các khó khăn. Giúp Bình Phước thực hiện chuyển đổi xanh, theo 17 mục tiêu của Liên Hợp Quốc về phát triển bền vững; và cam kết của Thủ tướng Chính phủ vào năm 2050 Việt Nam sẽ giảm phát thải ròng về 0.
Với Queen Farm, đơn vị đang có bước đi mạnh mẽ và bước đầu đạt được các thành quả. Đồng thời cũng đang nhận rõ thực tế đường đi của mình. Người đứng đầu Queen Farm cũng hy vọng, góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào phát triển ngành hàng sản xuất sầu riêng ở địa phương một cách tốt nhất và bền vững nhất.
Đạt chứng nhận quốc tế
Một trong những thành tựu đáng kể nhất của Queen Farm chính là được công nhận chứng nhận toàn cầu từ tập đoàn đánh giá uy tín Bruau Veritas trụ sở tại Tây Ban Nha trong năm 2024. Trở thành một trong 4 nông tốt trại duy nhất có quy mô lớn nhưng đồng thời canh tác theo định hướng sạch và an toàn tại Việt Nam.
Mặc dù cây sầu riêng được đánh giá là loại cây trồng khó tính. Nhưng với phương châm canh tác xanh, bền vững của Queen Farm là phải đảm bảo “ngon” và “sạch”. Làm sao để đảm bảo chất lượng xuất khẩu chính ngạch ra thị trường quốc tế. Từ đó khẳng định chất lượng thương hiệu nông sản của Bù Đăng, hoàn toàn hòa nhịp tốt với dòng chảy hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam ra nước ngoài.
Bám sát mục tiêu bền vững của Liên hợp quốc
Thời điểm hiện tại Queen Farm đã và đang canh tác nông nghiệp tập trung vào các định hướng mục tiêu phát triển bền vững, theo tiêu chí của Liên hiệp quốc và áp dụng vào thực tế sản xuất của Queen Farm, bao gồm các điểm như sau:
Hỗ trợ sinh kế cho người dân tộc Stiêng hiện đang làm việc tại nông Trại; Sản xuất nông sản sạch và an toàn theo các quy định đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, chất lượng cao và đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn toàn cầu.
Góp phần tạo công ăn việc làm bền vững, giúp giảm thiểu tỉ lệ tệ nạn trong cộng đồng và tạo công ăn việc làm giúp giới trẻ, người dân tộc có công ăn việc làm, có mái nhà chung ấm áp, tiến bộ cùng nhau.
Áp dụng công nghệ cao vào nông nghiệp để nâng cao chất lượng và tiêu chuẩn sản xuất; bảo vệ nguồn tài nguyên tự nhiên như đất, nước, môi trường, năng lượng xanh sạch đẹp; phát triển môi trường sinh thái khỏe mạnh cho toàn hệ sinh thái nông trại, cây trồng, người làm và động thực vật xung quanh.
Nhận thức rõ các áp lực thị trường
Queen Farm đã và đang nhận thức rõ các áp lực lớn từ thị trường ngành hàng và chuẩn bị các điều kiện cần và đủ để đối phó với bất cứ diễn biến nào của thị trường. Queen Farm cho rằng, sản xuất của nông trại đang chuẩn bị rất tốt để đáp ứng với các áp lực cụ thể như sau.
Áp lực từ các yêu cầu của thị trường quốc tế: Thị trường tiêu dùng bền vững quố tế ngày càng ưu tiên các sản phẩm đạt tiêu chuẩn bền vững (GlobalGap, truy xuất nguồn gốc từ khâu sản xuất đến bàn ăn).
Áp lực từ biến đổi khí hậu: Thiên tai cực đoan, hạn hán, hạn mặn đang ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng cây trồng. Đặc biệt cây sầu riêng là loại cây rất nhạy cảm với sự thay đổi của thời tiết.
Áp lực từ xu hướng tiêu dùng xanh: Người tiêu dùng ưu tiên nông sản xanh, sạch, ngon, giảm tác động tới môi trường.
Áp lực từ các quy định quản trị minh bạch: Các nhà đầu tư và đối tác xuất khẩu đòi hỏi minh bạch trong quy trình vận hành và sản xuất. Tránh các mối nguy hại về chất lượng. Vì thế quản trị nông trại phải toàn diện, chặt chẽ, chính xác và hiệu quả.
Và khi đã nhận thức rõ các áp lực rồi thì việc hành động để xoay chuyển tình thế sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.
Giải pháp ở địa phương
Để tháo gỡ những khó khăn, giúp địa phương chuyển đổi sang sản xuất xanh, theo người đứng đầu của Queen Farm, cần phải thực hiện một số giải pháp chung như sau:
Thứ nhất là: Muốn nông nghiệp xanh thành công, phải dựa trên điều kiện diện tích canh tác lớn để tận dụng hiệu quả các ứng dụng khoa học công nghệ. Do đó yêu cầu về tích tụ ruộng đất là một việc làm rất cần thiết. Tuy nhiên đây là một thách thức vô cùng lớn khi muốn tổ chức lại một nền sản xuất theo hướng lớn, tập trung. Do đó trước mắt cần thúc đẩy phát triển các mô hình liên kết trong nông nghiệp, phát triển kinh tế theo hình thức hợp tác xã, tổ hợp tác để người nông dân tự liên kết, đầu tư phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp xanh.
Thứ hai là: Phải từng bước thay đổi nhận thức về phát triển kinh tế nông nghiệp, thay đổi suy nghĩ và thói quen sản xuất nông nghiệp; nhằm phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, vì sức khỏe con người, môi trường, sự đa dạng sinh học. Và quan trọng là bảo vệ sức khỏe của cộng đồng người dùng, bảo vệ trường tồn giống nòi, đối với các thế hệ mai sau.
Thứ ba là: Việc hình thành và phát triển các mô hình sản xuất theo hướng nông nghiệp xanh đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu lớn hơn so với mô hình sản xuất thông thường. Do đó cần phải có sự tạo điều kiện, hỗ trợ nguồn vốn cho việc phát triển. Cần có sự chung tay của nhiều bên tham gia, các cấp chính quyền cơ sở, các doanh nghiệp đầu tư, các nông hộ làm việc trực tiếp. Thực hiện đổi mới công nghệ sản xuất theo hướng xanh, sạch, an toàn và thân thiện với môi trường.
Thứ tư là: Sản xuất nông nghiệp có tính rủi ro cao do những tác động của các yếu tố thời tiết, khí hậu cực đoan. Vì vậy để giảm thiểu rủi ro, cần có chính sách về bảo hiểm cho nông nghiệp. Ngoài ra, cần có nhiều kênh thông tin chính thống về chi phí đầu vào, giá cả đầu ra để người nông dân tiếp cận thị trường, có hướng đầu tư phù hợp, bền vững, theo hướng có tầm nhìn xa và chính xác hơn.
Ghi chép: Nguyên Minh/ hình Queen Farm
