Doanh nghiệp sản xuất xanh
Việt Nam đã và đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ toàn diện cho vùng trồng lúa nhằm bảo vệ diện tích đất lúa, nâng cao chất lượng hạt gạo, và cải thiện sinh kế cho nông dân.
13/11/2025
Các chính sách này được cụ thể hóa chủ yếu qua các Nghị định của Chính phủ, đặc biệt là Nghị định số 112/2024/NĐ-CP (có hiệu lực từ 01/01/2025) quy định chi tiết về đất trồng lúa.
Chinh sách chính cho vùng trồng lúa
Hỗ trợ tài chính cho Địa phương và Nông dân. Đây là nguồn kinh phí được phân bổ từ ngân sách trung ương và địa phương, giúp bù đắp chi phí bảo vệ đất lúa và khuyến khích sản xuất:
Hỗ trợ Bảo vệ Đất chuyên trồng lúa. Ngân sách nhà nước hỗ trợ 1.500.000 đồng/ha/năm đối với đất chuyên trồng lúa.
Hỗ trợ Đất trồng lúa còn lại. Hỗ trợ 750.000 đồng/ha/năm đối với đất trồng lúa còn lại (trừ đất lúa nương tự phát). Mức này đã được tăng lên so với quy định cũ.
Hỗ trợ bổ sung cho Vùng chất lượng cao. Hỗ trợ thêm 1.500.000 đồng/ha/năm đối với đất chuyên trồng lúa tại vùng quy hoạch trồng lúa có năng suất, chất lượng cao.
Hỗ trợ Khai hoang, Cải tạo: Mức hỗ trợ có thể lên tới 10 triệu đồng/ha đối với đất chuyên trồng lúa nước được cải tạo từ đất trồng lúa nước một vụ hoặc đất trồng cây khác theo quy hoạch.
Lưu ý là Hỗ trợ tài chính cho địa phương và nông dân vùng trồng lúa được thực hiện thông qua cơ chế bù đắp chi phí bảo vệ và phát triển đất trồng lúa từ Ngân sách Nhà nước.
Tức là hỗ trợ này không phải là một khoản tiền cố định chuyển vào tài khoản cá nhân nông dân mà là một khoản đầu tư từ Nhà nước vào “chi phí chung” để duy trì chất lượng đất lúa và hạ tầng phục vụ sản xuất, giúp giảm chi phí đầu tư cho người trồng lúa như cải tạo đất và hạ tầng, hỗ trợ chi phí bản quyền giống mới…vv.
Hỗ trợ phát triển hạ tầng và công nghệ. Chính phủ khuyến khích đầu tư vào kết cấu hạ tầng và áp dụng khoa học công nghệ hiện đại trong sản xuất lúa. :
Đầu tư Công trình Hạ tầng mới. Nhà nước hỗ trợ đầu tư xây dựng công trình thủy lợi và giao thông nội đồng tại các vùng quy hoạch trồng lúa có năng suất, chất lượng cao. Doanh nghiệp thực hiện các dự án này có thể được hỗ trợ tối đa 100% kinh phí.
Áp dụng công nghệ: Như các dự án hỗ trợ các dự án như Áp dụng quy trình sản xuất lúa giảm phát thải khí nhà kính được chứng nhận; Áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn và sản xuất hữu cơ được chứng nhận; Dự án liên kết sản xuất lúa theo chuỗi giá trị (phải có diện tích 500 ha trở lên).
Với chế biến và công nghệ cao thì hỗ trợ tối đa 40% (không quá 15 tỷ đồng/dự án) cho dự án chế biến sản phẩm lương thực, thực phẩm, hoặc sản xuất chế phẩm sinh học, chế biến nguyên liệu và sản phẩm công nghệ cao từ lúa, gạo và phụ phẩm lúa, gạo (với tổng mức đầu tư từ 30 tỷ đồng trở lên).
Các chính sách quản lý đất và hỗ trợ sản xuất
Kinh phí hỗ trợ được sử dụng để cải tạo, nâng cao chất lượng đất trồng lúa; sửa chữa, duy tu bảo dưỡng các công trình hạ tầng; và hỗ trợ mua bản quyền sở hữu giống lúa được bảo hộ.
Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các ngân hàng thương mại tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng với lãi suất ưu đãi để phục vụ thu mua và xuất khẩu lúa gạo, cũng như hỗ trợ nông dân tái vụ.
Các chính sách về kinh doanh xuất khẩu gạo (như Nghị định 01/2025/NĐ-CP) nhằm đảm bảo cân đối cung cầu lúa gạo trong nước, thúc đẩy hoạt động xuất khẩu bền vững và đảm bảo hài hòa lợi ích cho người sản xuất và doanh nghiệp, hỗ trợ phát triển thị trường.
Để khai thác, sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả, nâng cao đời sống của người nông dân, bảo đảm bền vững an ninh lương thực quốc gia, Luật Đất đai năm 2024 quy định rõ “đất nông nghiệp được sử dụng kết hợp với mục đích thương mại, dịch vụ, chăn nuôi, trồng cây dược liệu”, quy định này đã bao gồm việc sử dụng kết hợp đa mục đích của đất trồng lúa với mục đích thương mại, dịch vụ, chăn nuôi, trồng cây dược liệu.
Những chính sách trên cho thấy sự quan tâm của Đảng và Nhà nước trong việc bảo vệ đất trồng lúa, nâng cao thu nhập và đời sống của người nông dân. Chính sách cũng khuyến khích các thành phần kinh tế, đặc biệt là kinh tế tư nhân và kinh tế tập thể, tham gia vào quá trình tái cơ cấu và phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, hiện đại, góp phần đảm bảo an ninh lương thực quốc gianhư một quốc sách trọng tâm.
Diệu Thanh
