Nhà nước hỗ trợ tối đa lên tới 1 tỷ đồng/năm cho mỗi nghiên cứu sinh

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa phê duyệt Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026-2030, với mức hỗ trợ tối đa lên tới 1 tỷ đồng/năm cho mỗi nghiên cứu sinh trong thời gian không quá 3 năm.

15/4/2026.

Đây là một bước đi đột phá của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) trong việc đầu tư vào tài sản trí tuệ là con người. Dưới đây là tóm tắt chính xác các chính sách đáng lưu ý này.

Quy mô và Đối tượng hỗ trợ

Mục tiêu là nhắm tuyển chọn và hỗ trợ những nghiên cứu sinh (NCS) có năng lực nghiên cứu xuất sắc, đang theo học tại các cơ sở đào tạo trong nước hoặc nước ngoài (có liên kết).

Mức kinh phí tối đa 1 tỷ đồng/năm/nghiên cứu sinh.

Thời gian hỗ trợ là không quá 3 năm (tương đương tổng mức đầu tư tối đa lên tới 3 tỷ đồng cho một cá nhân).

Các chính sách đáng lưu ý và khác biệt so với trước đây như sau. 

Chương trình này có một số điểm “cởi mở” và thực tế hơn nhiều so với các gói học bổng truyền thống như sau.

Đầu tư trực tiếp vào con người. Thay vì cấp kinh phí cho một dự án của cơ sở đào tạo, nguồn lực này được tập trung trực tiếp cho cá nhân NCS. Điều này giúp NCS có đủ nguồn lực tài chính để toàn tâm toàn thời gian nghiên cứu mà không phải đi làm thêm “kiếm cơm”.

Hỗ trợ công bố quốc tế, với kinh phí được dùng để chi trả cho việc tham gia các hội thảo quốc tế, công bố bài báo trên các tạp chí uy tín (ISI/Scopus) và phí bản quyền/sở hữu trí tuệ.

Hệ thống người hướng dẫn đi cùng – Tạo nên sức mạnh thực sự. Không chỉ hỗ trợ NCS, chương trình còn có cơ chế hỗ trợ kinh phí cho cả giảng viên hướng dẫn và nhóm nghiên cứu đồng hành, tạo ra một “hệ sinh thái” cộng sinh để đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu.

Yêu cầu đầu ra khắt khe, khi đổi lại mức hỗ trợ “khủng”, NCS phải cam kết có công bố quốc tế chất lượng cao hoặc các bằng độc quyền sáng chế/giải pháp hữu ích.

Sự kiện này gửi đi một tín hiệu mạnh mẽ về việc định giá lại giá trị của trí tuệ, nhằm giải quyết thực trạng sau.

Chống chảy máu chất xám. Với mức 1 tỷ/năm, các NCS xuất sắc có thể sống tốt tại Việt Nam để nghiên cứu thay vì phải tìm mọi cách ra nước ngoài lấy học bổng.

Tạo ra Tài sản trí tuệ quốc gia. Đây chính là cách nhà nước đang xây dựng nền tảng trí tuệ chung cho quốc gia, và động thái của Bộ KH&CN đang làm nhiều hơn cho giới hàn lâm trong nước. Nó cũng đánh dấu một bước ngoặt coi trọng trí tuệ và tài sản quốc gia, trong công cuộc cạnh tranh toàn cầu đang rất khắc nghiệt.

Trong cuộc chiến sinh tồn toàn cầu hiện nay, thứ “vũ khí” mạnh nhất, không phải là tài nguyên đất đai hay nhân công giá rẻ, mà là hàm lượng xám. Và bằng việc hỗ trợ này đang khẳng định, Việt Nam ngày càng nhìn rõ hơn trí tuệ của người tài, trong công cuộc phát triển kinh tế trong thời đại mới.

Kiều Nguyễn.