Doanh nghiệp sản xuất xanh
Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp.
9/10/2025
Tin tốt làm nóng thị trường
Rạng sáng ngày 8.10 (theo giờ Việt Nam), FTSE Russell đã công bố Báo cáo Phân loại Quốc gia cổ phiếu FTSE tháng 9.2025. Theo đó, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng từ thị trường cận biên (Frontier Markets) lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Markets).
Đây là cột mốc mang tính lịch sử đánh dấu nỗ lực cải cách toàn diện của thị trường chứng khoán Việt Nam sau 7 năm kể từ tháng 9.2018, Việt Nam được đưa vào danh sách theo dõi để nâng hạng của FTSE.
Việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam là một mục tiêu chiến lược quốc gia, đánh dấu sự trưởng thành và hội nhập sâu hơn của thị trường vốn Việt Nam vào hệ thống tài chính toàn cầu. Đây là quá trình được đánh giá và phân loại bởi các tổ chức xếp hạng quốc tế lớn như FTSE Russell và MSCI và việc công bố của FTSE là thực sự có ý nghĩa.
Nâng hạng thị trường chứng khoán là việc các tổ chức xếp hạng thị trường tài chính quốc tế như FTSE Russell, MSCI, S&P Dow Jones đánh giá và chuyển thị trường chứng khoán của một quốc gia từ một nhóm phân loại thấp lên nhóm phân loại cao hơn.
Theo FTSE Russell, Phân loại hiện tại của Việt Nam là: Việt Nam đã chính thức được FTSE Russell công bố nâng hạng từ Thị trường Cận biên (Frontier Market) lên Thị trường Mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market).
Hiệu lực nâng hạng: Quyết định này có hiệu lực dự kiến là ngày 21/9/2026, với một đợt rà soát giữa kỳ vào tháng 3/2026 nữa mới có thể hoàn tất.
Mục tiêu dài hạn: Việt Nam cũng đang hướng tới việc được MSCI nâng hạng từ Thị trường Cận biên (Frontier Market) lên Thị trường Mới nổi (Emerging Market).
Các tiêu chí xếp hạng thường tập trung vào: Quy mô thị trường, Trình độ phát triển kinh tế, Khả năng tiếp cận thị trường (market accessibility) đối với nhà đầu tư nước ngoài (ví dụ: yêu cầu ký quỹ trước khi giao dịch – pre-funding), và Hiệu quả vận hành thị trường.
Việc được nâng hạng sẽ giúp thị trường chứng khoán Việt Nam có cơ hội thu hút hàng tỉ USD vốn đầu tư ngoại.
Theo Công ty chứng khoán Mirae Asset, quy mô vốn hóa của VN-Index đạt khá tương đồng vài quốc gia được phân bổ tỷ trọng thấp trong danh mục FTSEE merging markets Index. Công ty này ước tính, tỷ trọng của Việt Nam trong rổ sẽ ở mức khoảng 0,7% khi được thêm vào chính thức.
Vài ví dụ cụ thể và tiêu biểu như là Vanguard FTSEE merging Markets ETF với quy mô gần 83 tỉ USD. Với tỷ trọng phân bổ 0,7%,Việt Nam có thể được giải ngân ở khoảng 581 triệu USD. Tổng hợp một số quỹ ETF sử dụng FTSE Emerging markets Index làm tham chiếu, với tỷ trọng phân bổ 0,7%. Việt Nam có thể nhận đầu tư ước tính khoảng 622 triệu USD.
Đặc biệt là, dòng tiền ngoại chảy vào Việt Nam không những đến từ những quỹ sử dụng chỉ số FTSEE merging markets Index làm tham chiếu, mà còn thu hút những dòng vốn ngoại khác rất đa dạng nữa. .
Theo HSBC ước tính sau khi được nâng hạng, Việt Nam có thể chiếm khoảng 0,6% trong chỉ số FTSE Asia và 0,5% trong FTSE Emerging Markets, tiềm năng thu hút khoảng 1,5 tỉ USD từ các quỹ thụ động.
Nếu thuận lợi và suôn sẻ thì dòng vốn từ quỹ thụ động có thể đạt 3 tỉ USD, cùng với 1,9 – 7,4 tỉ USD từ quỹ chủ động. Mặc dù cần thời gian nhất định để dòng vốn chuyển hướng chảy về Việt Nam. Nhưng đây là tín hiệu tốt, giúp cho Việt Nam có cơ hội hút vốn ngoại.
Nâng hạng chứng khoán cũng giúp củng cố vị thế kinh tế quốc gia trên trường quốc tế, tăng tính hấp dẫn trong các đàm phán thương mại và thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao hơn.
Thách thức
Mặc dù có nhiều cơ hội, Việt Nam vẫn phải đối mặt với một số thách thức để duy trì và hoàn tất quá trình nâng hạng, đặc biệt là việc đáp ứng tiêu chí của MSCI, có thể còn nghiêm ngặt hơn của FTSE trong các mặt như:
Hoàn thiện Hạ tầng Giao dịch: Tiếp tục nâng cấp hệ thống thanh toán bù trừ, triển khai mô hình Đối tác bù trừ trung tâm (CCP) để chính thức loại bỏ hoàn toàn rào cản về pre-funding.
Phát triển Nghiệp vụ Thị trường: Cần mở rộng các nghiệp vụ như cho vay chứng khoán, bán khống có kiểm soát, và giao dịch trong ngày (T+0).
Ổn định và Biến động ngắn hạn: Việc thu hút dòng vốn lớn cũng đi kèm với áp lực cạnh tranh cao hơn và khả năng biến động mạnh của thị trường trong ngắn hạn.
Với vị thế mới này, Việt Nam cũng có những áp lực mới như thị trường phải đáp ứng kỳ vọng cao hơn từ các nhà đầu tư, các tổ chức tài chính toàn cầu về tính ổn định, hiệu quả và minh bạch hơn trong dài hạn.
Nhưng khó khăn thì mới trưởng thành được và đây là mục tiêu mà thị trường chứng khoán Việt Nam phải phấn đấu trong suốt một thời gian dài và đây cũng là cơ hội để vượt qua và phát triển tốt hơn trong thời gian tới.
Diệu Thanh
