Doanh nghiệp sản xuất xanh
Chiều 1-8, Bộ Công Thương cho biết Mỹ áp mức thuế đối ứng với hàng hóa Việt Nam giảm từ 46% còn 20%.
2/8/2025
Nhà Trắng đã đăng Sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump về việc điều chỉnh mức thuế đối ứng cho 69 nước và vùng lãnh thổ, hiệu lực 7 ngày sau thời điểm sắc lệnh được ký, tức ngày 7-8. Trong danh sách này có Việt Nam, với mức thuế đối ứng là 20%.
Theo Sắc lệnh mức thuế đối ứng áp lên 69 đối tác thương mại, mức cao nhất áp dụng với Syria là 41%; Anh, Brazil thuộc nhóm thấp nhất là 10%.
Hàng hóa trung chuyển để né thuế nhập khẩu sẽ bị áp 40%. Các nước không được liệt kê trong phụ lục của sắc lệnh và chưa có thỏa thuận thương mại với Mỹ sẽ chịu mức thuế chung là 10%.
Hàng hóa của các nước lân cận Việt Nam như Thái Lan và Campuchia xuất khẩu sang Mỹ chịu thuế 19%, thấp hơn một chút so với Việt Nam.
Trong thời gian tới, hai bên sẽ tiếp tục thảo luận và triển khai các công việc tiếp theo hướng đến hoàn thành thỏa thuận về thương mại đối ứng trên nguyên tắc cởi mở, xây dựng, bình đẳng, tôn trọng độc lập, tự chủ, thể chế chính trị, cùng có lợi và cân nhắc tới trình độ phát triển của nhau. Hai bên cũng sẽ nỗ lực thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư ổn định, hài hòa lợi ích, tương xứng với mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Hoa Kỳ.
Tại Báo cáo niềm tin kinh doanh 2025 do Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV) thực hiện trong tháng 6, cho thấy nhiều doanh nghiệp (DN) Việt Nam đang lên kế hoạch thích ứng trước thuế quan Mỹ, trong đó nhóm có hoạt động xuất khẩu ưu tiên tìm thị trường mới.
Việt Nam đặt mục tiêu xuất khẩu năm 2025 tăng trưởng khoảng 12% và đạt khoảng 450 tỉ USD. Việt Nam hiện có 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) với hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, cùng 70 cơ chế hợp tác song phương và đây được coi là lợi thế quan trọng giúp các DN mở rộng thị trường, giảm sự phụ thuộc vào một đối tác đơn lẻ.
Thị trường Mỹ chỉ chiếm khoảng 13% tổng nhập khẩu toàn cầu, đồng nghĩa với việc các DN Việt Nam vẫn còn dư địa rất lớn của các thị trường xuất khẩu khác ngoài Mỹ. Tương đương 87% thị trường thế giới, nhằm để khai thác và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và thúc đẩy tăng trưởng.
Kết quả khảo sát cho thấy tín hiệu tích cực từ phía DN trong việc ứng phó tác động của chính sách thuế quan Mỹ tại một số kênh truyền thông cho thấy.
Cụ thể, có 29,7% DN lựa chọn “tìm thị trường mới” nhằm giảm sự phụ thuộc vào thị trường này. 20,5% DN khác dự kiến “tăng cường nội địa hóa chuỗi sản xuất”. 19,6% DN cho biết “tìm các nguồn nguyên liệu đầu vào từ các đối tác thương mại khác”
Cơ quan quản lý cũng cần hướng dẫn DN tận dụng ưu đãi thuế trong các FTA hiện có như EVFTA, CPTPP; khuyến khích chuyển đổi chuỗi cung ứng và đa dạng hóa thị trường với các chính sách hỗ trợ tín dụng, miễn/giảm thuế thu nhập DN tạm thời cho những DN có kế hoạch dịch chuyển nhà máy, chuỗi cung ứng hoặc mở rộng thị trường xuất khẩu ngoài Mỹ – Trung với mục tiêu giảm sự lệ thuộc vào các thị trường đang có rủi ro thuế quan cao.
Điều quan trọng cần lưu ý là các DN Mỹ nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam sẽ phải trả các mức thuế này cho Chính phủ Mỹ, không phải trực tiếp cho Chính phủ Việt Nam. Có thể dẫn đến tình trạng hủy đơn hàng, chậm giao hàng và yêu cầu đàm phán giá từ khách hàng Mỹ.
Việc tiếp tục đa dạng hóa thị trường, giảm sự phụ thuộc quá mức vào thị trường Mỹ và xây dựng khả năng phục hồi trước các cú sốc thương mại song phương trong tương lai cần đẩy mạnh ở nhiều phương diện.
Theo số liệu của Hải quan Mỹ, năm 2024, trao đổi thương mại hai chiều Việt Nam – Mỹ đạt 149,7 tỉ USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu 136,6 tỉ USD và nhập khẩu 13,1 tỉ USD; thặng dư thương mại là 123,5 tỉ USD và Việt Nam xếp thứ 3 trong số các nước có thặng dư thương mại lớn nhất với Mỹ (sau Trung Quốc và Mexico).
Một số ngành sẽ gặp khó khăn với mức thuế mới nhưng mức thuế 20%, khả năng là ngành thủy sản Việt Nam vẫn duy trì được lợi thế cạnh tranh ở thị trường Mỹ.
Doanh nghiệp cần thực hiện các cải tiến hiệu quả và các biện pháp cắt giảm chi phí trong toàn bộ quy trình sản xuất để hấp thụ với mức thuế 20% của Mỹ và duy trì khả năng cạnh tranh về giá trên thị trường chung của Mỹ.
Với các doanh nghiệp dệt may, dù mức xuất khẩu lớn thì mức thuế 20% mà Mỹ áp dụng có thể gay xáo trộng chút ít không gây tác động lớn và không đáng lo ngại. Nhưng điều lo ngại là các quy định về hàng transit cũng như việc nhập vải từ Trung Quốc về Việt Nam vẫn còn chung chung, chưa cụ thể.
Nếu đáp ứng tiêu chí nội địa hóa, hàng xuất sang Mỹ chỉ chịu thuế bình thường. Nhưng hàng transit phải chịu thuế đến 40%. Đây là mức thuế rất cao mà khó có thể có doanh nghiệp nào chịu đựng được.
Hiện tại, cả bên mua lẫn bên bán của hai quốc gia đều đang chờ đợi để xác định rõ thuế cho từng mặt hàng, từng loại nguyên liệu để tiến hành bàn thảo hợp đồng, đặt hàng mới. Nên chắc chắn thời gian tới sẽ có độ trễ nhất định trong xuất nhập khẩu.
Trong trong bối cảnh khó khăn hiện nay, các doanh nghiệp và các chuyên gia cũng đang mong nhà nước có thể hỗ trợ DN thông qua các chính sách như giảm lãi suất, ưu đãi thuế hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn chuyển tiếp nhiều thách thức này. Tiếp tục với các hoạt động xuất khẩu như một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đất nước.
Hoàng Thành t/h
