Khi kỳ nghỉ hè đến gần và mô hình “gửi con về quê cho ông bà” bắt đầu kích hoạt tại nhiều gia đình, chúng ta thấy gì qua sự kiện này đang diễn ra ở nhiều gia đình?
29/7/2026.
Cùng với mô hinh này thì sự dịch chuyển gắn kết cảm xúc từ cha mẹ và con cái sang ông bà và các cháu.
Trong khi cha mẹ bận rộn với áp lực sinh kế, chạy đua với công việc và thường ứng xử với con bằng sự kỳ vọng lẫn kỷ luật, thì ông bà lại mang đến một không gian hoàn toàn khác: Sự kiên nhẫn, chấp nhận vô điều kiện và không áp lực.
Khi mùa hè đến và trẻ được gửi trọn vẹn cho ông bà chăm sóc, xu hướng “xa dần” cha mẹ này càng được củng cố. Việc này mang lại những giá trị rất thực tế, nhưng cũng ẩn chứa những khoảng lặng nguy hiểm trong sự phát triển của đứa trẻ, nếu cha mẹ không quan tâm con đúng mức.
Sự trú ẩn an toàn và điểm tựa tinh thần cho đứa trẻ.
Khi gặp người già, được nuông chiều, tâm sự, ăn uống thoải mái và chia sẻ nhiều điều, các con có những mặt lợi như sau.
Gốc rễ cảm xúc vững chắc. Việc có ít nhất một người lớn sẵn sàng lắng nghe, không phán xét và chứa đựng những tổn thương của đứa trẻ là một “màng chắn” tâm lý cực kỳ quan trọng. Khi gặp khủng hoảng tuổi dậy thì hay áp lực học đường, nếu không thể nói với cha mẹ nhưng vẫn còn ông bà để giải tỏa, trẻ sẽ tránh được nguy cơ rơi vào cô độc hay các hành vi tiêu cực cực đoan.
Gia tăng chỉ số gắn kết thế hệ và vốn sống cho trẻ. Trẻ sống gần ông bà thường phát triển trí tuệ cảm xúc (EQ) tốt hơn, biết trân trọng giá trị gia đình, sống giàu tình cảm và hấp thu được những trải nghiệm, vốn sống mang tính truyền thống mà nhịp sống công nghiệp hiện đại của cha mẹ không cung cấp được.
Giải tỏa áp lực vận hành đời sống cho cha mẹ. Ở góc độ thực dụng, việc giao con cho ông bà vào mùa hè giúp cha mẹ yên tâm làm việc, giải quyết bài toán chi phí bán trù/kỹ năng hè đắt đỏ, đồng thời đảm bảo con có môi trường sinh hoạt an toàn, được chăm sóc chu đáo về ăn uống, ngủ nghỉ.
Khoảng trống quản trị và nguy cơ “bản sao xa lạ”
Nhưng bên cạnh mặt lợi cũng có những cái hại nhỡn tiền.
Sự khó khăn của ông bà trước các khủng hoảng hiện đại. Mặc dù ông bà có thể cho cháu sự yêu thương, nhưng thường thiếu công cụ và hiểu biết về thế giới của giới trẻ hiện nay (áp lực mạng xã hội, bắt nạt trực tuyến, lệch chuẩn giới tính, rối loạn tâm lý học đường…). Khi đứa trẻ tìm đến ông bà để xin lời khuyên cho những vấn đề này, ông bà chỉ có thể vỗ về bằng tình thương chứ khó đưa ra giải pháp xử lý triệt để.
Xung đột phương pháp giáo dục & Sự suy giảm uy quyền của cha mẹ.
Tâm lý “chiều cháu” của ông bà rất dễ làm phá vỡ các quy tắc kỷ luật mà cha mẹ tốn công xây dựng (giờ giấc dùng điện thoại, thói quen sinh hoạt, tính tự lập).
Khi mùa hè kết thúc, trẻ trở lại với cha mẹ thường xuất hiện tâm lý chống đối, so sánh “sao ở với ông bà sướng thế mà về với bố mẹ như đi tù”. Cha mẹ vô tình mất đi uy quyền và sự ảnh hưởng lên con cái.
Khoảng cách cha mẹ – con cái ngày càng nới rộng:
Tình cảm là thứ phải “nuôi” mới “sống”. Mùa hè là khoảng thời gian vàng để cha mẹ kết nối, đồng hành và hiểu con sau một năm học căng thẳng.
Nếu dồn toàn bộ thời gian hè cho ông bà, cha mẹ đã tự tay cắt đứt sợi dây liên lạc cảm xúc. Đứa trẻ sẽ dần coi cha mẹ chỉ là “người cung cấp tài chính” (ATM), còn ông bà mới là “gia đình thực sự”.
Đến khi trẻ bước vào giai đoạn khủng hoảng tuổi dậy thì, cha mẹ sẽ hoàn toàn bất lực vì không còn “mật mã” để trò chuyện với con.
Góc nhìn quản trị gia đình: Làm sao để hài hòa?
Gửi con về với ông bà mùa hè là một giải pháp tốt, nhưng không nên là giải pháp phó mặc hoàn toàn.
Ông bà là nơi nghỉ dưỡng, không phải nơi ủy quyền nuôi dạy con cho mình. Cha mẹ vẫn phải là người giữ “tay lái” chính trong việc định hình nhân cách và kỷ luật của con. Hãy duy trì việc gọi điện video mỗi ngày, trò chuyện sâu về những gì con trải qua ở quê chứ không chỉ hỏi “nay ăn gì”.
Dù bận rộn, hãy xếp lịch đón con về vào cuối tuần hoặc dành ra ít nhất 1–2 tuần nghỉ phép trọn vẹn để đưa con đi chơi, trải nghiệm riêng cùng cha mẹ trước khi bước vào năm học mới.
Thay vì chạnh lòng hay ghen tị khi thấy con chỉ tâm sự với ông bà, cha mẹ cần nhìn lại cách giao tiếp của mình. Nếu cha mẹ bớt hạ lệnh, bớt áp đặt chỉ tiêu và tăng sự lắng nghe giống như ông bà đang làm, đứa trẻ tự khắc sẽ mở lòng trở lại. Kết nối thực sự với cha mẹ, dù có đi xa bao lâu.
Kiều Thanh
Doanh nghiệp sản xuất xanh