Doanh nghiệp sản xuất xanh
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang trở thành thách thức toàn cầu, khái niệm Kinh tế xanh (Green Economy) không còn là một lựa chọn mà đã trở thành con đường tất yếu.
19/3/2026.
Với quan điểm nhất quán: “Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng đơn thuần”, Việt Nam đang từng bước định hình lại nền kinh tế theo hướng hiện đại, tuần hoàn và bền vững.
Bản chất và Ý nghĩa của Kinh tế xanh
Kinh tế xanh được hiểu là nền kinh tế ít phát thải carbon, sử dụng tài nguyên hiệu quả và đảm bảo tính bao trùm về mặt xã hội. Điểm cốt lõi của mô hình này là tạo ra sự cân bằng giữa:
Thịnh vượng kinh tế: Tăng trưởng dựa trên công nghệ và năng lượng sạch.
Bền vững môi trường: Bảo vệ hệ sinh thái và đa dạng sinh học.
Công bằng xã hội: Cải thiện đời sống và hạnh phúc của người dân.
Theo báo cáo Global Green Economy Index 2024, Việt Nam hiện đứng thứ 79 trên 160 quốc gia.
Đây là thứ hạng phản ánh nỗ lực nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải bứt phá mạnh mẽ hơn trong tương lai trên con đường xanh hóa nền kinh tế, hội nhập với xu hướng trên toan cầu.
Khung chính sách và Quyết tâm của Chính phủ
Việt Nam đã sớm nội hóa các tiêu chuẩn xanh thông qua nhiều văn bản pháp lý quan trọng, tiêu biểu là Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050.
Trong đó, mục tiêu Net Zero đã được cam kết tại COP26, Việt Nam đã gây ấn tượng mạnh với cam kết đưa phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Trong đó tập trung vào ba nhiệm vụ chiến lược là,
Giảm cường độ phát thải và ưu tiên năng lượng tái tạo.
Xanh hóa sản xuất (áp dụng công nghệ sạch).
Xanh hóa lối sống và thúc đẩy tiêu dùng bền vững.
Đặc biệt, Chính phủ đang tập trung hoàn thiện các bộ luật như Luật Đất đai, Luật Điện lực (sửa đổi) và các đề án quy mô như: “1 triệu ha lúa chất lượng cao phát thải thấp” tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Thị trường Carbon – “Chìa khóa” tài chính xanh
Một trong những bước đi mang tính đột phá là lộ trình xây dựng Thị trường Carbon nội địa và chính phủ đang quyết tâm để xác lập thị trường này. Với lộ trình trước mắt như sau.
Năm 2025: Bắt đầu triển khai thí điểm sàn giao dịch tín chỉ carbon.
Năm 2029: Vận hành chính thức trên toàn quốc. Việc hình thành thị trường này giúp các doanh nghiệp biến “nghĩa vụ giảm thải” thành “tài sản tài chính”, từ đó thu hút các nguồn lực ngoại lực để tái đầu tư vào công nghệ xanh.
Doanh nghiệp và “Rào cản” tiêu chuẩn xanh quốc tế
Mặc dù Chính Phủ đã và đang cam kết mạnh mẽ cho các hành động này nhưng vẫn còn thách thức ở khối doanh nghiệp.
Hiện nay, các thị trường xuất khẩu lớn như EU đang áp dụng những quy định khắt khe như Cơ chế Điều chỉnh biên giới carbon (CBAM). Đây là thách thức trực tiếp đối với hàng hóa Việt Nam
Thực trạng và các khảo sát cho thấy khoảng 64% doanh nghiệp chưa sẵn sàng cho chuyển đổi xanh.
Để không bị loại khỏi “cuộc chơi” toàn cầu, doanh nghiệp buộc phải áp dụng tiêu chuẩn ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị), cải tiến quy trình sản xuất để giảm dấu chân carbon một cách tích cực hơn. Và các cơ quan chức năng đang tìm cách thúc đây các động lực này.
Dù còn nhiều khó khăn, nhưng những mô hình “khu công nghiệp sinh thái” hay “cảng xanh” đang dần xuất hiện, minh chứng cho sự linh hoạt và nỗ lực thích ứng của cộng đồng doanh nghiệp Việt.
Kinh tế xanh là một hành trình dài hạn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách của Nhà nước và sự chủ động của Doanh nghiệp. Phải tạo ra một mạng lưới hành động nhất quán, trong đó có sự hưởng ứng lớn của khối doanh nghiệp, chúng ta mới có thể hoàn thành khối công việc lớn này.
Với tư duy xanh và tầm nhìn xanh, Việt Nam không chỉ bảo vệ được tài nguyên cho thế hệ mai sau mà còn khẳng định vị thế của một quốc gia trách nhiệm trên bản đồ kinh tế thế giới.
Diệu Thanh.
