Doanh nghiệp sản xuất xanh
Hội thảo quốc tế ICOS 2026 (diễn ra từ ngày 5–7/1/2026 tại Đà Nẵng) không chỉ là một diễn đàn học thuật thuần túy mà còn mang tính biểu tượng cho bước chuyển mình của Việt Nam trong chuỗi giá trị bán dẫn.
13/1/2026
Điểm nổi bật nhất của ICOS 2026 chính là sự giao thoa giữa Tri thức hàn lâm cao cấp và Chiến lược nhân lực thực tiễn cùng hòa chung với nhau, tạo nên một nét đặc biệt.
Khoảng 300 chuyên gia và đại diện doanh nghiệp quy tụ để chia sẻ nghiên cứu mới, xu hướng công nghệ và thúc đẩy hợp tác ngành bán dẫn tại hội thảo.
ICOS 2026 năm nay có 72 báo cáo khoa học của gần 300 tác giả/nhóm tác giả, được trình bày theo nhiều phiên kỹ thuật chuyên sâu, phản ánh đầy đủ các hướng nghiên cứu trọng điểm của lĩnh vực bán dẫn và hệ thống.
Nhưng thành công của hội thảo lớn hơn rất nhiều và hướng đến tính thực tế. Trong đó thu hút được các cá nhân có uy tín trong lĩnh vực bán dẫn.
Những học giả hàng đầu thế giới của ngành đã có mặt.
Thay vì chỉ là những báo cáo nhỏ lẻ, ICOS 2026 gây tiếng vang lớn nhờ sự góp mặt của các học giả “đầu đàn” trong ngành vi mạch. Nổi bật nhất là sự xuất hiện của các giáo sư như.
GS. Hoi-Jun Yoo (KAIST, Hàn Quốc), ông là “Cha đẻ” của nhiều dòng chip AI, mang tới bài trình bày về “K-AI Semiconductor’s Future” (Tương lai vi mạch AI), chỉ rõ cách chip chuyên dụng sẽ thay đổi hoàn toàn cục diện công nghệ.
GS. Harald Kuhn (Viện Fraunhofer ENAS, Đức), ông là Chuyên gia hàng đầu về hệ thống Nano điện tử, chia sẻ về xu hướng tích hợp dị thể (Heterogeneous Integration) – chìa khóa để vượt qua giới hạn của định luật Moore.
Đây là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai diễn đàn bán dẫn chuyên sâu quy mô này tại Miền Trung.
Hội thảo khoa học quốc tế chuyên sâu về bán dẫn lần đầu tiên được tổ chức tại miền Trung và Việt Nam với nhiều nét mới đáng chú ý.
Điểm nổi bật là nó không chỉ dành cho các giáo sư, mà còn là “sân khấu” cho các lực lượng “tân binh” trẻ trong nghề, bao gồm các sinh viên cũng đã tham gia.
Những nhóm tác giả là sinh viên đến từ Hàn Quốc, Trung Quốc và Việt Nam đã góp mặt, cho thấy sự sẵn sàng của thế hệ trẻ cho mạng lưới bán dẫn toàn cầu đang dần hình thành và định hình tương lai mới của ngành bán dẫn tại Việt Nam.
Diễn đàn công nghiệp lần này cũng cho thấy đã có sự kết nối trực tiếp giữa nghiên cứu và sản xuất (R2M – Research to Market) đang dần trở thành xu hướng, khi tiếng nói của các tổ chức này đang xích lại gần nhau.
Kết hợp lý thuyết và thực tế.
Tại diễn đàn công nghiệp trong khuôn khổ ICOS 2026, mô hình R2M không còn là một khái niệm lý thuyết mà đã được cụ thể hóa bằng những “cái bắt tay” rất thực tế.
Thay vì các giáo sư chỉ nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đóng kín, các tập đoàn bán dẫn lớn (như Marvell, Synopsys, FPT Semiconductor) đã phối hợp với các trường đại học (như VKU, Bách khoa Đà Nẵng) để đặt phòng Lab ngay tại trường và mở ra sự hợp tác.
Cách vận hành được mô tả như sau. Doanh nghiệp đầu tư phần mềm thiết kế và bản quyền, nhà trường cung cấp hạ tầng và nhân lực nghiên cứu. Kết quả là, các báo cáo khoa học không chỉ để đăng báo mà là để giải quyết các lỗi thực tế, trong quá trình thiết kế chip mà doanh nghiệp đang gặp phải.
Đây là sự trao đổi hiệu quả đến từ cả hai chiều, lý thuyết và thực tế. Điều này tạo ra sự tác động tích cực trên thực tế của ngành và các dịch chuyển tích cực hơn trong thời gian tới giữa các chủ thể khác nhau trong tiến trình phát triển ngành.
Mô hình “Đào tạo theo đơn đặt hàng”.
Đây là biểu hiện rõ nhất của việc đưa nghiên cứu ra thị trường. Tại diễn đàn, các doanh nghiệp đã công bố danh mục các kỹ năng họ đang thiếu.
Các trung tâm như DSAC (Đà Nẵng) đóng vai trò điều phối. Nếu một doanh nghiệp cần 50 kỹ sư về Kiểm thử thì nhà trường sẽ lập tức điều chỉnh chương trình nghiên cứu và thực hành để “xuất xưởng” đúng số lượng và chất lượng đó của doanh nghiệp.
Rút ngắn khoảng cách từ khi sinh viên tốt nghiệp đến khi có thể làm việc thực tế, giảm chi phí đào tạo lại cho doanh nghiệp và đem lại lợi ích thực tế, sát sườn và ứng dụng ngay trên thực tế, không phải chỉ để trên giấy.
Ươm tạo và thương mại hóa tài sản trí tuệ.
Tại ICOS 2026, người ta thảo luận nhiều về việc bảo hộ và bán các bản thiết kế lõi.
Trong đó, các nhóm nghiên cứu (Research) tạo ra các thiết kế kiến trúc chip mới hiệu quả hơn. Thông qua các quỹ đầu tư mạo hiểm và sự hỗ trợ của đề án 7.300 tỷ đồng, các thiết kế này được chuyển giao hoặc cấp phép cho các công ty sản xuất (Market) để đưa vào quy trình đúc chip (Foundry).
Điểm mới nhất vườn ươm này là Đà Nẵng đang hướng tới việc xây dựng một “Chợ công nghệ vi mạch”. Nơi mà các startup có thể giới thiệu các giải pháp bán dẫn cho các khách hàng tiềm năng toàn cầu và kết nối các điểm bùng nổ.
Sự kết nối R2M tại ICOS 2026 cho thấy Việt Nam đang thoát khỏi cái bẫy “nghiên cứu cất ngăn kéo” và kéo nghiên cứu khoa học phục vụ cho sự phát triển ngành và phải có ứng dụng trên thực tế.
Một khi các nền tảng định hình, vận hành trơn tru và khi các cá nhân (hoặc một dự án) đề cao tính ứng dụng thực tế. Và đặc biệt, khi nó thực sự tỏa sáng và mang lại giá trị thực tế, nó sẽ kéo theo cả chuỗi sản xuất chuyển động theo đó.
Khoa học ngành không dừng lại ở một hội nghị học thuật, mà đang có các ý tưởng có thể trở thành một nền tảng cho các mối quan hệ đối tác bền vững, dự án nghiên cứu chung, công bố khoa học đồng tác giả, phòng thí nghiệm dùng chung.
Trong đó có sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa học thuật và doanh nghiệp, cũng như các chương trình trao đổi giảng viên và sinh viên có chiều sâu hơn sau hội thảo diễn ra, nếu các kết nối tích cực diễn ra sau đó.
Đặc biệt là kết nối giữa sinh viên với các giáo sư đầu ngành, nếu sinh viên Việt Nam kết nối sau đó mootjcachs chủ động. Tạo sợi dây liên kết bền chặt về sau, cho các nghiên cứu chuyên sâu khác trên thực tế của mình. Điều này còn tùy thuộc vào động lực, sự nhanh nhạy hay cách thức kết nối sáng tạo của các tổ chức, cá nhân sau hội thảo. Đây mới là điều quan trọng nhất.
Hồng Thắm.
