GDP: Khi Địa phương là Động lực.

Một điểm mới trong kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội lần này là Quốc hội giao mục tiêu tăng trưởng cho từng địa phương.

5/5/2026.

Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của một thập kỷ bản lề (2026 – 2030). Quyết định của Quốc hội về việc áp đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm không chỉ là một con số thống kê; đó là một “bản cam kết chính trị” mạnh mẽ nhằm đưa đất nước thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, hướng tới vị thế quốc gia phát triển vào năm 2045.

Từ “tăng trưởng tự nhiên” sang “tăng trưởng kiến tạo”

Trong nhiều thập kỷ, chúng ta đã quen với mô hình tăng trưởng dựa trên lợi thế tĩnh: đất đai, tài nguyên và nhân công giá rẻ. Tuy nhiên, khi các dư địa này chạm ngưỡng, mục tiêu 10% trở thành một áp lực tích cực, buộc nền kinh tế phải thay đổi cấu trúc cốt lõi.

Thay vì nhìn vào số lượng, chiến lược mới tập trung vào Chỉ số năng suất các nhân tố tổng hợp để đánh giá. Đây là cuộc chơi của tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Khi các “đầu tàu” như Hà Nội, TP.HCM hay Hải Phòng được giao những KPI đầy thách thức, họ không còn con đường nào khác ngoài việc phải trở thành những trung tâm khởi nghiệp và sáng tạo của khu vực.

Cá thể hóa trách nhiệm đến từng địa phương

Điểm đột phá nhất trong kế hoạch lần này chính là việc “chia nhỏ” mục tiêu quốc gia thành KPI cụ thể cho từng tỉnh thành.

Việc Hải Phòng được giao mức tăng trưởng kỷ lục 13-14% hay các tỉnh công nghiệp như Bắc Ninh, Quảng Ninh nhận chỉ tiêu trên 10% đã tạo ra một cục diện mới:

Xóa bỏ tư duy “trông chờ, ỷ lại”: Mỗi địa phương là một thực thể kinh tế độc lập, phải tự tìm tòi không gian tăng trưởng mới.

Cạnh tranh lành mạnh: Việc giao chỉ tiêu cụ thể thúc đẩy các địa phương đua nhau cải thiện môi trường đầu tư, giảm bớt thủ tục hành chính để thu hút dòng vốn chất lượng cao.

Thước đo năng lực: GRDP giờ đây trở thành “bảng điểm” công tâm nhất để đánh giá năng lực điều hành của đội ngũ lãnh đạo các cấp, từ tỉnh xuống đến xã, phường.

“Mỏ vàng” thể chế và Chiếc áo quá chật

Dư địa lớn nhất của Việt Nam hiện nay không nằm ở tài nguyên mà nằm ở cải cách thể chế. Nếu tháo gỡ được những “điểm nghẽn” về pháp luật, chúng ta sẽ giải phóng được một nguồn lực khổng lồ đang bị đóng băng.
Để làm được điều này, tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” phải được thực thi triệt để.

Việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ đi kèm với các chính sách thí điểm (sandbox) sẽ giúp các đô thị lớn “nới rộng chiếc áo thể chế”, tạo tiền đề để nhân rộng các mô hình thành công ra toàn quốc.

Đích đến là hạnh phúc

Dù áp lực con số là rất lớn, nhưng tư duy quản trị mới không chấp nhận sự tăng trưởng bằng mọi giá. Hệ thống KPI toàn diện phải bao hàm cả:

Chỉ số môi trường và phát triển bền vững.

Chất lượng dịch vụ y tế, giáo dục và an sinh xã hội.

Mức độ hài lòng của người dân: Đây là thước đo cuối cùng của mọi chính sách.

Thêm vào đó, một hệ thống muốn bứt phá cần những người dám dấn thân. Để khích lệ tinh thần “dám nghĩ, dám làm”, cần một hành lang pháp lý bảo vệ cán bộ một cách minh bạch.

Khi một giải pháp đột phá được thực hiện vì lợi ích chung, có sự giám sát chặt chẽ nhưng không may gặp rủi ro, người thực hiện cần được miễn trừ trách nhiệm. Đây chính là “liều thuốc” hóa giải tâm lý sợ sai, tạo động lực cho những bước đi chưa có tiền lệ.

Việc giao KPI tăng trưởng cho từng địa phương là một bước đi táo bạo, minh chứng cho sự chuyển đổi từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị hiệu quả. Với khát vọng 100 năm thành lập nước, đây chính là thời điểm để Việt Nam biến những áp lực thành động lực, biến tiềm năng thành sự thịnh vượng bền vững.

Diệu Thanh.