Cơ hội đẩy mạnh xuất khẩu nông sản sang thị trường tỷ đô

Trung Quốc là thị trường có sức mua hấp dẫn nhất thế giới. Ngay cả Mỹ hay các nước Châu Âu có khoảng cách địa lý xa xôi vẫn luôn tìm cách chiếm lĩnh thị trường này. Vì thế với Việt Nam đó là thị trường không thể thiếu, đặc biệt với các mặt hàng nông sản, trái cây của Việt Nam đang được các đối tác cực kỳ ưa chuộng.

15/4/2025

Vải thiều là một trong những trái cây được xuất khẩu nhiều sang thị trường Trung Quốc.(Ảnh Hà An, nhandan.vn)

Nhu cầu tiêu thụ nông sản của thị trường tỷ dân của Trung Quốc là rất lớn và khả năng cung ứng trái cây đặc sản, chất lượng cao của Việt Nam lại đang rất dồi dào.

Hiện nay chúng ta có 14 loại nông sản Việt đã được xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc với doanh thu nhiều tỷ đô mỗi năm. Năm 2024, người tiêu dùng Trung Quốc chi 4,6 tỷ USD để mua rau củ quả Việt Nam. Trong đó, thanh long đứng đầu với hơn 1,2 tỷ USD, sầu riêng khoảng 900 triệu USD, chuối 400 triệu USD và một loạt các loại trái cây khác xuất khẩu chính ngạch và tiểu ngạch sang thị trường Trung Quốc.

Việt Nam cũng có lợi thế lớn về khoảng cách địa lý khi có chung đường biên giới, bao gồm cả đường bộ và đường thủy. Trung Quốc có rất nhiều chợ đầu mối lớn nằm sát biên giới phía Bắc, cách các vùng trồng nông sản của Việt Nam vài trăm km. Hàng ngày các hoạt động thương mại giữa các nhà sản xuất dọc đường biên phát triển sôi động. Do chi phí logistics thấp, thời gian vận chuyển nhanh, khả năng cạnh tranh tốt, do đáp ứng đa dạng các loại sản phẩm.

Cơ hội càng trở nên mạnh và cáp thiết hơn khi bối cảnh thương mại thế giới đang có nhiều sự thay đổi. Việc Mỹ siết chặt giao thương với một số quốc gia khiến Trung Quốc chuyển hướng nhập khẩu từ các thị trường khác, trong đó có Việt Nam và chúng ta cũng có cơ hội thúc đẩy giao thương các mặt hàng khác với Trung Quốc.

Hai năm trước, khi sầu riêng được cấp phép xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, mặt hàng này đã bùng nổ mạnh mẽ, tăng trưởng 300%. Mãi tới đầu năm nay họ mới bắt đầu siết chặt các yêu cầu kỹ thuật, sản lượng sầu riêng của Việt Nam nhanh chóng sụt giảm.

Hiện xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc giảm tới 83%, chỉ còn 27 triệu USD. Từ vị trí số 1, loại quả này rơi xuống thứ 3, sau thanh long, chuối là hai loại trái cây truyền thống có nhu cầu lớn. Nguyên nhân do các lô hàng sầu riêng nhập khẩu đều phải có kết quả phân tích dư lượng Cadmium và chất vàng O tại phòng thí nghiệm được công nhận.

Cadmium là kim loại nặng độc hại có thể tích tụ trong thực phẩm, còn chất vàng O là phẩm nhuộm công nghiệp, cả hai đều bị kiểm soát gắt gao do có nguy cơ gây ung thư. Không riêng Việt Nam, các nước Đông Nam Á khác khi xuất khẩu loại trái này đều bị ảnh hưởng bởi các quy định siết chất lượng, khiến quy trình thông quan phức tạp, kéo dài hơn rất nhiều.

Một số mặt hàng nông sản khác của Việt Nam cũng có doanh số lớn tại thị trường Trung Quốc như: Tổ yến, khoai lang, nhãn, chôm chôm, xoài, mít, dưa hấu, chuối, thạch đen, măng cụt, vải thiều, chanh dây…vv. Nhiều loại rau củ quả khác cũng đang có chiến lược xuất khẩu dài hơi, bền vững hơn sang thị trường Trung Quốc trong thời gian tới.

Nhận lời mời của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lương Cường, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình đã đến Thủ đô Hà Nội, bắt đầu thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam từ ngày 14 – 15/4/2025.

Đây sẽ là cuộc gặp mặt lịch sử nhằm thúc đẩy thị trường hai nước gắn kết và mở ra cơ hội hợp tác xuất khẩu cho cả hai nền kinh tế cùng phát triển lên một tầm cao mới.

Hoàng Thành