Chính thức đưa lĩnh vực cấp thoát nước, xử lý nước thải vào danh mục dự án xanh

Quyết định 21/2025/QĐ-TTg vừa ban hành đã chính thức đưa lĩnh vực cấp thoát nước, xử lý nước thải vào danh mục dự án xanh.

23/8/2025

Hình minh họa st

Quyết định này mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp ngành nước tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi, đồng thời cải thiện hạ tầng và bảo vệ môi trường theo định hướng xanh.

Quyết định 21/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ có hiệu lực sẽ tạo khung pháp lý xác nhận các dự án thuộc 45 lĩnh vực xanh. Đáng chú ý, cấp thoát nước và xử lý nước thải được đưa vào danh mục nhóm ưu tiên.

Điều này đồng nghĩa, các dự án ngành Nước, bao gồm các hoạt động như Nâng cấp nhà máy nước sạch; Cải tạo hệ thống thoát nước đô thị đến Công nghệ tái sử dụng nước…sẽ đều có cơ hội được công nhận là “dự án xanh”.

Khi được xác nhận thị trường vốn của ngành sẽ được thúc đẩy lớn hơn, do doanh nghiệp không chỉ được ưu tiên tiếp cận vốn tín dụng xanh mà còn đủ điều kiện phát hành trái phiếu xanh với chi phí huy động thấp hơn. Từ đây mở ra cơ hội tìm nguồn vốn đầu tư hiệu quả cho các dự án ngành.

Theo Quyết định 21/2025/QĐ-TTg, doanh nghiệp ngành Nước có thể tiếp cận giấy xác nhận xanh theo hai hình thức linh hoạt.

Hình thức phổ biến nhất là thông qua cơ quan Nhà nước, khi doanh nghiệp tích hợp đầy đủ tiêu chí môi trường ngay trong báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc giấy phép môi trường. Khi đó, hồ sơ được phê duyệt, dự án sẽ đồng thời được ghi nhận là Dự án đủ xanh. Đây là con đường chậm rãi và thông thường nhất để đáp ứng yêu cầu pháp lý của hạ tàng ngành và tiết kiệm thời gian.

Với những doanh nghiệp có nhu cầu huy động vốn quốc tế hoặc phát hành trái phiếu xanh có thể lựa chọn xác nhận qua tổ chức độc lập đạt chuẩn ISO/IEC 17029 hoặc ISAE 3000. Hình thức này được đánh giá minh bạch và dễ dàng thuyết phục các định chế tài chính toàn cầu hơn, nhưng cũng nhiều khó khăn hơn và không phải đơn vị nào cũng có đủ khả năng để thực hiện theo cách này.

Trên thực tế, hiện nay các ngân hàng thương mại đã triển khai gói tín dụng xanh, song vẫn thiếu khung pháp lý thống nhất để đánh giá dự án. Và quyết định 21 được xem là mảnh ghép tốt nhằm giúp các tổ chức tín dụng có tiêu chí chính thức mới, áp dụng giải ngân vốn xanh cho ngành Nước.

Ngoài tín dụng, trái phiếu xanh cũng là công cụ huy động vốn tốt cho các doanh nghiệp trong ngành, khi có đủ năng lực.

Doanh nghiệp ngành Nước có thể phát hành trái phiếu trên thị trường trong nước hoặc quốc tế, thu hút các quỹ đầu tư chú trọng tính bền vững. Khi đó, nguồn vốn đa dạng có thể giúp các đơn vị ngành mở rộng hạ tầng cấp thoát nước, đầu tư công nghệ xử lý nước thải tiên tiến. Nhằm góp phần cải thiện chất lượng môi trường đô thị và xanh hóa các hoạtđộng sản xuất kinh doanh.

Để tận dụng cơ hội đang sắp hiện hữu này, doanh nghiệp ngành nước cần cần chuẩn bị ngay từ khâu thiết kế dự án phải vào cuộc sớm.

Hệ thống công nghệ xử lý nước phải đáp ứng tiêu chí tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và tối ưu sử dụng tài nguyên. Đồng thời, cần chủ động lập hồ sơ đánh giá tác động môi trường chính xác, phù hợp, xây dựng cơ chế giám sát vận hành để duy trì tiêu chuẩn xanh trong toàn bộ các hoạt động xung quanh.

Với khung pháp lý rõ ràng từ Quyết định 21, doanh nghiệp ngành Nước có nhiều thuận lợi để bứt phá. Danh mục dự án xanh minh bạch, dễ áp dụng, giúp doanh nghiệp định hướng rõ ràng ngay từ giai đoạn thiết kế. Thủ tục xác nhận cũng trở nên linh hoạt hơn, giảm đáng kể gánh nặng hành chính khác cho các doanh nghiệp của toàn ngành.

Quan trọng hơn là khi được công nhận là dự án xanh, doanh nghiệp sẽ mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn vốn đa dangj hơn. Tạo động lực cho đổi mới công nghệ và phát triển hạ tầng xanh, bền vững của toàn ngành.

Quyết định 21/2025/QĐ-TTg ra đời đã và đang mở ra cơ hội vàng để ngành nước bứt phá, bước vào giai đoạn phát triển mới, nếu kịp thời nắm bắt và dịch chuyển sớm.

Vấn đề còn lại là ở năng lực tiếp cận của từng doanh nghiệp. Thực hiện linh hoạt ra sao và đáp ứng tốt với tình hình thực tế như thế nào để mở ra được “cánh cửa” này là do từng doanh nghiệp ngành phải nỗ lực để vận dụng. Và điều đó đòi hỏi nhiều nỗ lực xoay chuyển tình thế của từng mô hình doanh nghiệp và ban lãnh đạo các đơn vị trong ngành.

Thuận An