Doanh nghiệp sản xuất xanh
Với tăng trưởng GDP vượt mốc 8% và dòng vốn FDI đạt kỷ lục trong 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam đang thể hiện sức chống chịu vượt kỳ vọng. Tuy nhiên, áp lực đảo chiều sang nhập siêu, lạm phát tiệm cận trần mục tiêu và biến động tỷ giá – lãi suất đang đặt nền kinh tế trước bài kiểm tra khắc nghiệt về khả năng giữ nhịp ổn định vĩ mô trong chặng đường còn lại.
22/7/2026
Tình hình chung
Việt Nam trải qua nửa đầu năm 2026 với thế chủ động và cấu trúc tăng trưởng cân bằng hơn đáng kể so với các chu kỳ trước như sau.
Tốc độ tăng trưởng nổi bật với GDP quý I đạt 7,83% và quý II bứt phá lên 8,39%, đưa tăng trưởng 6 tháng đầu năm lên 8,18% — mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Khi ggộng lực từ nội lực lẫn ngoại lực, cơ bản đều có.
Chế biến, chế tạo: Duy trì vai trò đầu tàu (tăng 10,23%), kim ngạch xuất khẩu đạt 266,5 tỷ USD (tăng 21%).
Đầu tư công & Xây dựng: Chi tiêu hạ tầng (chiếm 6-7% GDP) lan tỏa mạnh mẽ, thúc đẩy ngành xây dựng tăng 9,51%.
Cầu nội địa & Du lịch: Bán lẻ tăng 12,9%; đón gần 12,3 triệu lượt khách quốc tế.
Điểm sáng FDI – Niềm tin chiến lược, khi mà vốn đăng ký đạt 34,65 tỷ USD (tăng 61%), vốn thực hiện đạt 13,03 tỷ USD (cao nhất 5 năm).
Hoạt động góp vốn, mua cổ phần (M&A) tăng gần 90%, phản ánh xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng đi vào chiều sâu — nhà đầu tư ngoại không chỉ xây mới mà sẵn sàng thâu tóm để khai thác ngay năng lực sản xuất sẵn có.
Nhận diện ba căng thẳng và vĩ mô tích tụ
Sự bứt phá về tốc độ cũng khiến các cân đối vĩ mô trở nên nhạy cảm hơn. Dữ liệu 6 tháng đầu năm phát đi 3 tín hiệu cần đặc biệt lưu ý:
Nhập siêu 16,65 tỷ USD (chuyển trạng thái từ xuất siêu):
Bản chất: Tăng nhập khẩu tập trung vào máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu phục vụ chu kỳ sản xuất tiếp theo.
Rủi ro: Dù mang tính chất chuẩn bị năng lực sản xuất, việc phụ thuộc vào đầu vào nhập khẩu làm giảm độ dày bộ đệm tự vệ, gia tăng sức ép ngắn hạn lên cán cân thanh toán và tỷ giá.
Lạm phát CPI bình quân đạt 4,38%:
Tiệm cận ngưỡng mục tiêu 4,5% của Quốc hội, đặc biệt tăng nhanh trong 2 tháng cuối quý II do chi phí năng lượng và nguyên liệu nhập khẩu neo cao.
Lạm phát cơ bản (4,12%) thấp hơn CPI chung cho thấy áp lực chưa tạo thành vòng xoáy diện rộng, nhưng dư địa chủ quan gần như không còn.
Tỷ giá và Lãi suất chịu áp lực kéo dài khi mà:
Cầu ngoại tệ nội địa tăng cao theo mùa vụ sản xuất. Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã linh hoạt can thiệp (bán ngoại tệ kỳ hạn, sử dụng OMO, hoán đổi ngoại tệ) giúp giữ tỷ giá USD/VND giao dịch ổn định trong biên độ hẹp.
Mặt bằng lãi suất huy động và liên ngân hàng duy trì xu hướng tăng do chênh lệch tăng trưởng tín dụng – huy động, buộc chính sách tiền tệ phải liên tục cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và ổn định vĩ mô.
Tăng tốc và về đích cuối năm.
Chặng đường còn lại của năm 2026 đòi hỏi sự kỷ luật trong điều hành và khả năng tận dụng thời cơ:
Quý III: Áp lực thời gian và kỷ luật điều hành
Tỷ giá: Sức ép mùa vụ sẽ gia tăng do nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu chuẩn bị cho đơn hàng cuối năm và hoạt động chuyển lợi nhuận về nước của doanh nghiệp FDI.
Lãi suất: Tiếp tục neo ở mức tương đối cao để duy trì chênh lệch lãi suất VND-USD hợp lý, kiểm soát lạm phát và giữ thanh khoản hệ thống.
Quý IV: Niềm tin thị trường và “cú hích” nâng hạng
Điểm tựa mùa vụ: Xuất khẩu bước vào đỉnh điểm giao hàng, nguồn cung hàng hóa nội địa dồi dào cùng dòng tiền kiều hối/du lịch sẽ hỗ trợ hạ nhiệt áp lực lạm phát và tỷ giá.
Động lực cấu trúc từ Thị trường Chứng khoán: Triển vọng nâng hạng thị trường chứng khoán trong quý IV được kỳ vọng là “ngôi sao hy vọng”. Nếu thành công, sự kiện này không chỉ thu hút dòng vốn ngoại gián tiếp (FII) chất lượng cao mà còn bổ sung nguồn cung ngoại tệ bền vững, mở rộng dư địa điều hành cho chính sách tiền tệ.
Kinh tế Việt Nam đã hoàn thành nửa đầu năm 2026 với điểm số ấn tượng nhờ năng lực chống chịu tốt và cấu trúc tăng trưởng đa dạng. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất ở nửa cuối năm không còn nằm ở việc kéo dãn tốc độ, mà là nghệ thuật giữ nhịp cân bằng — kiểm soát tốt lạm phát, tỷ giá và lãi suất để biến đà tăng trưởng số lượng thành chất lượng bền vững.
Thành Nguyễn
