Doanh nghiệp sản xuất xanh
Báo cáo ngày 13/1 từ Bộ Tài chính Mỹ không chỉ đơn thuần là các con số khô khan mà nó đánh dấu sự kết thúc của một năm đầy biến động của kinh tế thế giới, dưới thời Tổng thống Donald Trump.
16/1/2026
Dưới đây là những điểm cốt lõi từ báo cáo và tác động trực tiếp tới Việt Nam.
Tính chung cả năm 2025, Mỹ đã thu về khoảng 264 tỷ USD tiền thuế quan, tăng gấp gần 3,5 lần so với năm 2024 (khoảng 79 tỷ USD). Điều này cho thấy thuế quan đã trở thành nguồn thu ngân sách quan trọng của chính quyền Trump.
Tuy nhiên dòng thuế đang có sự sụt giảm cuối năm. Dù số thu tháng 12 vẫn đạt 27,89 tỷ USD, nhưng đây là tháng thứ hai liên tiếp doanh thu này giảm nhẹ so với đỉnh điểm (tháng 10 đạt hơn 31 tỷ USD).
Nguyên nhân là do Tổng thống Trump đã hạ bớt một số mức thuế quan quan trọng vào tháng 11/2025 sau khi đạt được một số thỏa thuận thương mại và phản ứng từ thị trường nhập khẩu đã bình tĩnh trở lại.
Tác động thuế mới
Báo cáo cho thấy, thâm hụt thương mại của Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2009 (khoảng 29,4 tỷ USD trong tháng 11). Như vậy chính sách thuế cao đang thực sự làm giảm hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ và làm giảm thâm hụt thương mại thu với nhiều đối tác. Nhưng ngược lại, nó cũng đang gây bất lợi cho các nền kinh tế khác, trong đó có Việt Nam.
Trong năm 2025, Mỹ từng áp mức thuế đối ứng lên đến 46% đối với hàng hóa Việt Nam (vào tháng 4/2025) với lý do thặng dư thương mại. Nhưng sau các vòng đàm phán, mức thuế này đã được điều chỉnh giảm xuống còn khoảng 20% vào tháng 10/2025.
Nhưng Mỹ vẫn áp mức thuế lên tới 40% đối với các mặt hàng bị nghi ngờ là “trung chuyển” từ nước thứ ba (như Trung Quốc) qua Việt Nam để né thuế. Nên một số mặt hàng gặp chút khó khăn, khi chưa thống nhất được khái niệm hàng trung chuyển. Tạo nên tác động tích cực và tiêu cực khác nhau.
Về mặt tiêu cực, chi phí xuất khẩu sang Mỹ tăng cao, gây áp lực lớn lên các ngành dệt may, da giày và đồ gỗ.
Về mặt tích cực là bất chấp thuế cao, kinh tế Việt Nam năm 2025 vẫn tăng trưởng ấn tượng 8,02%. Các doanh nghiệp Việt Nam đã thích nghi rất nhanh, bằng cách đa dạng hóa thị trường và cải thiện chất lượng để duy trì sức cạnh tranh tại thị trường Mỹ.
Tương lai năm 2026 là vẫn còn “giông bão” và bất ngờ.
Báo cáo của Bộ Tài chính Mỹ cũng hé lộ những cảnh báo cho năm mới với nhiều thách thức của các nền kinh tế của một số nước.
Thuế 25% với các đối tác của Iran. Đây là thông báo mới nhất của Tổng thống Trump vừa cảnh báo, rằng sẽ áp thuế 25% lên bất kỳ quốc gia nào giao thương với Iran. Đây là rủi ro mới mà các doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý nếu có quan hệ thương mại với khu vực này.
Các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam nên theo dõi sát sao phán quyết của Tòa án Mỹ trong tuần và đặc biệt giai đoạn này, để có kịch bản ứng phó kịp thời với những thay đổi mới.
Hiền Lê.
