“Xanh hóa” ngành vàng

“Xanh hóa” ngành vàng không còn là khái niệm xa xỉ mà đã trở thành áp lực sinh tồn của các doanh nghiệp ngành trong năm 2026. Nếu như trước đây người ta chỉ quan tâm đến độ tinh khiết của vàng, kiểu như vàng bôn số 9, thì nay thế giới và cả Việt Nam đang bắt đầu định giá vàng dựa trên cả “độ sạch” của quy trình tạo ra nó.

9/4/2026.

Sự trỗi dậy của Vàng Xanh.

Đây là thuật ngữ chỉ loại vàng được khai thác và chế tác dưới các tiêu chuẩn ESG nghiêm ngặt.
Trên thế giới, các ngân hàng trung ương và các quỹ ETF lớn (như SPDR) bắt đầu ưu tiên thu mua vàng có chứng chỉ “Nguồn gốc bền vững”.

Vàng khai thác bằng công nghệ tách chiết điện hóa (thay thế thủy ngân và xyanua) đang được định giá cao hơn vì rủi ro pháp lý và môi trường thấp hơn.

Tại Việt Nam xu hướng này đang có sự chuyển động. Năm 2025-2026 ghi nhận các mỏ vàng lớn tại miền Trung bắt đầu thí điểm công nghệ nhựa sinh học để tách vàng, giúp giảm tới 40% lượng phát thải carbon.

Xu hướng tái chế rác điện tử

Thay vì đào bới lòng đất lấy vàng, xu hướng chiết xuất vàng từ bảng mạch điện thoại, máy tính cũ đang bùng nổ nhờ sự hỗ trợ của AI và robot tách lọc.

Đây là nguồn vàng “xanh” nhất vì nó giải quyết bài toán rác thải công nghệ và có lượng phát thải carbon thấp hơn 80-90% so với khai thác mỏ truyền thống.

Đây là mảng có tiềm năng kết nối với các chứng chỉ giảm phát thải rất lớn. Nếu các thương hiệu vàng mang thêm mảng này vào hoạt động, họ sẽ sớm được công nhận là các doanh nghiệp bền vững của ngành.

Minh bạch hóa chuỗi cung ứng.

Đây cũng là xu hướng xanh mới của ngành vàng. Để chứng minh thỏi vàng cầm trên tay là “xanh”, các doanh nghiệp đang áp dụng Blockchain để truy xuất nguồn gốc từ mỏ đến tay người dùng.

Các “ông lớn” như PNJ hay DOJI đang chịu áp lực phải công bố báo cáo phát thải Scope 3 (phát thải từ chuỗi cung ứng). Việc này giúp ngăn chặn “vàng máu” hoặc vàng khai thác lậu vốn tàn phá nghiêm trọng khoáng sản và đất rừng.

Đánh giá xu hướng mới của ngành

Xanh hóa là tính tất yếu: Khi cơ chế CBAM (Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) và các quy định về ESG của EU/Mỹ ngày càng siết chặt, vàng không nằm ngoài cuộc chơi. Một doanh nghiệp vàng không có lộ trình xanh hóa sẽ sớm bị các quỹ đầu tư quốc tế loại khỏi danh mục.

“Vàng xanh” sẽ tạo ra một phân khúc khách hàng mới, Tạo thặng dư lớn hơn khi những người sẵn sàng trả phí cao hơn để sở hữu sản phẩm không gây hại môi trường. Điều này giúp giải quyết bài toán “biên lợi nhuận thấp” mà ngành trang sức đang gặp phải.

Nhưng đây cũng là rào cản lớn nhất hiện nay là chi phí đầu tư công nghệ ban đầu rất lớn và hệ thống pháp lý về “tín chỉ carbon trong ngành khoáng sản” vẫn đang trong quá trình hoàn thiện (dự kiến sẽ rõ ràng hơn khi Sàn giao dịch tín chỉ carbon đi vào vận hành cuối năm 2026).

Vàng là thứ thứ kim loại bảo thủ nhất, mang tính truyền thống còn phải “xanh hóa” để giữ giá, thì mọi ngành hàng khác đều phải xanh hóa và nên coi đây là xu hướng tất yếu. Phải nhanh chóng cải tổ sớm, nhanh hơn và hiệu quả hơn trong công cuộc xanh hóa của ngành và của chính mình.

Diệu Thanh.