600.000 chỗ làm ở Amazon sẽ rơi vào “tay” robot

Theo tường thuật của tờ New York Times, giới điều hành Amazon đang lên kế hoạch thay thế đến 600.000 chỗ làm bằng robot trước năm 2033.

9/11/2025

Amazon cho ra mắt Sparrow, một mẫu robot mới có thể phân loại chính xác cao, hình Amazon

The New York Times cung cấp nguồn tài liệu

Các tài liệu nội bộ bị rò rỉ (được báo cáo bởi The New York Times và các phương tiện truyền thông khác) cho thấy Amazon đang đặt mục tiêu tự động hóa khoảng 75% hoạt động kho vận của mình vào năm 2033.

Con số 600.000 được cho là con số này không nhất thiết là số lượng nhân viên hiện tại bị sa thải hàng loạt, mà là số lượng việc làm mà Amazon sẽ không cần phải tuyển dụng thêm trong thập kỷ tới để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng bán hàng dự kiến (dự kiến tăng gấp đôi vào năm 2033). Nói cách khác, robot sẽ lấp đầy nhu cầu lao động tăng thêm.

Chiến lược này được dự đoán sẽ giúp Amazon tiết kiệm hàng tỷ đô la chi phí nhân công, ước tính khoảng 0,30 USD (30 cent) cho mỗi gói hàng được xử lý. Các tài liệu cũng dự báo rằng khoảng 160.000 vai trò có thể không được tuyển dụng vào năm 2027.

Người phát ngôn của Amazon cho rằng các tài liệu này là “không đầy đủ và gây hiểu lầm”.

Họ khẳng định công nghệ mới được thiết kế để làm việc cùng (cobot) với con người chứ không phải thay thế họ, đồng thời giúp công việc của nhân viên bớt nặng nhọc hơn.

Nhưng phía truyền thông cho rằng, đây là chiến lược ngôn ngữ mà thôi. Các tài liệu nội bộ của họ còn đề xuất tránh sử dụng các thuật ngữ như “tự động hóa” (automation) hay “trí tuệ nhân tạo” (AI). Thay vào đó nên dùng các cụm từ mềm mỏng hơn như “công nghệ tiên tiến” hoặc “cobot” (robot cộng tác) để giảm thiểu lo ngại từ công chúng và người lao động.

Như vậy, con số 600.000 việc làm là con số dự kiến về nhu cầu lao động mà Amazon sẽ không cần tuyển dụng thêm trong tương lai nhờ vào việc triển khai robot và AI. Điều này đặt ra một thách thức lớn đối với thị trường lao động, đặc biệt là trong lĩnh vực kho bãi và logistics.

Con số 600.000 việc làm (hoặc nhu cầu tuyển dụng trong tương lai) không được tạo ra do robot của hãng này là một ví dụ điển hình cho tình trạng đáng báo động về tác động của tự động hóa và AI đối với thị trường lao động toàn cầu. Và đang góp phần thúc đẩy thị trường lao động đi theo hướng mới.

Nó góp phần tái cấu trúc thị trường lao động

Một số công việc sẽ bị thay thế bởi Robot như: Công việc kho bãi và logistics (xử lý đơn hàng, đóng gói, phân loại) là những công việc lặp đi lặp lại và dễ dàng bị robot thay thế. Điều này tạo ra một dạng thất nghiệp gọi là Thất nghiệp tái cấu trúc, khi kỹ năng của người lao động trở nên lỗi thời so với yêu cầu của thị trường công nghệ mới.

Một số người sẽ mất cơ hội và thu nhập. Điều đáng lo ngại hơn cả việc mất việc làm là gây hoang mang, lo lắng cho người mới gia nhập lực trường lao động. Đặc biệt là những người lao động phổ thông, không có kỹ năng cao với công việc lao động đơn giản càng trở nên khó khăn và nhiều thách thức hơn.

Nó tạo ra sự phân hóa lao động và bất bình đẳng

Thị trường lao động chia thành hai nhóm rõ rêt như sau:

Nhóm 1: Những người có kỹ năng cao (kỹ sư robot, chuyên gia AI, quản lý hệ thống phức tạp) sẽ có mức lương và thu nhập tăng vọt.

Nhóm 2: Những người lao động phổ thông sẽ bị hạn chế cơ hội, thu nhập bị trì trệ, hoặc buộc phải chuyển sang các ngành dịch vụ cấp thấp khác, làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo.

Thực tế nay đang tạo ra các bài toán mới cần phải giải quyết của bộ máy nhà nước và cả chính người lao động trong hiện tại và trong tương lai.

Phía nhà nước đang đứng trước thách thức ổn định xã hội và đảm bảo lưới an sinh phải hoạt động tốt trước cú sốc mới này. Đồng thời có cần thúc đẩy nhận thức các trách nhiệm của doanh nghiệp và đạo đức xã hội. Nhưng bên cạnh đó người lao động cũng phải đào tạo lại và đào tạo nâng cao để tránh bị đào thải.

Như vậy là con số 600.000 của một hãng, không chỉ là chuyện của một hãng mà đang là hồi chuông cảnh tỉnh rằng, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra rất gần.

Mỗi người cần nhanh chóng và chủ động chuẩn bị cho tương lai việc làm và ổn định đời sống, khi thời Al đang lan đi nhanh chóng, khắp các ngóc ngách của đời sống xã hội ngày hôm nay.

Thuận An