Doanh nghiệp sản xuất xanh
Trung Quốc chính thức cho phép xuất khẩu chính ngạch mít tươi từ Việt Nam từ ngày 1-6-2026.
23/12/2025
Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã chính thức ban hành thông báo cho phép nhập khẩu mít tươi từ Việt Nam theo đường chính ngạch, có hiệu lực từ ngày 1/6/2026.
Trên thực tế, mít được nhiều nơi xem là siêu thực phẩm, trong khi tại Việt Nam chúng ta chỉ coi đó là đồ ăn vặt. Việc mít được xuất khẩu chính ngạch đang mở ra tiềm năng to lớn của trái mít Việt Nam.
Việc ký kết Nghị định thư này diễn ra vào cuối tháng 11/2025 và đã mở ra “cửa sáng” cho trái mít tươi Việt Nam. Đặt công tác qui hoạch vườn trồng với những tiêu chuẩn khắt khe hơn mà người nông dân và doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý trong thời gian tới.
Mít ruột đỏ HTX Phước Thiện, Đồng Nai.
Điều kiện xuất khẩu
Để được xuất khẩu, các lô hàng phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt như sau.
Mã số định danh. Toàn bộ vùng trồng và cơ sở đóng gói phải được đăng ký và phê duyệt bởi cả Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn Việt Nam và GACC.
Tiêu chuẩn sản xuất được áp dụng cho vùng Thực hành nông nghiệp tốt (GAP). Trong đó có duy trì vệ sinh vườn trồng, loại bỏ quả rụng, quả thối và quản lý dịch hại tổng hợp tốt, theo đúng qui chuẩn nông nghiệp sạch Việt Nam.
Làm sạch sinh vật gây hại. Làm sạch tuyệt đối và không được dính đất, tàn dư thực vật hoặc các loại sâu bệnh nằm trong danh mục kiểm dịch của Trung Quốc.
Quy trình kiểm tra tại cửa khẩu
Để việc xuất khẩu thuận lợi, công tác kiểm tra tại cửa khẩu làm tốt để duy trì ngành xuất khẩu mít tươi được thực hiện tốt, đúng qui trình. Các cơ quan chuyên môn Việt Nam sẽ phối hợp với phía Trung Quốc để kiểm tra gắt gao tại các cửa khẩu. Trong đó có các công việc như sau.
Lấy mẫu kiểm dịch. Phía Việt Nam sẽ tiến hành lấy mẫu kiểm dịch với tỷ lệ 2% cho mỗi lô hàng.
Cơ chế ưu đãi cho các đơn vị thực hiện tốt. Nếu trong vòng 1 năm không phát hiện vi phạm, tỷ lệ lấy mẫu kiểm tra có thể được giảm xuống còn 1%.
Xử lý vi phạm ngay lập tức để bảo vệ công tác xuất khẩu chung của trái mít tươi của Việt Nam. Bất kỳ lô hàng nào mà phát hiện có sinh vật gây hại còn sống sẽ bị trả lại hoặc tiêu hủy ngay lập tức.
Ý nghĩa của sự kiện này
Đây là một tin vui đối với ngành nông sản, trái cây tươi của Việt Nam. Trong đó trái mít là một trong số 11 loại trái cây tươi được cấp chính ngạch sang thị trường Trung Quốc, đem lại nhiều lợi ích như.
Ổn định đầu ra cho sản xuất mít chuyên canh. Thay đổi từ xuất khẩu tiểu ngạch (rủi ro cao, dễ tắc nghẽn) sang chính ngạch giúp ổn định giá cả và giảm bớt tình trạng “được mùa mất giá và được giá lại mất mùa”.
Đồng thời sự kiện này còn có tác dụng nâng tầm thương hiệu các loại trái cây tươi Việt Nam. Trong đó mít là loại trái cây thứ 11 của Việt Nam được ký Nghị định thư xuất khẩu sang Trung Quốc. Điều này đã khẳng định uy tín chất lượng nông sản Việt trên thị trường quốc tế.
Từ nay đến tháng 6/2026 là “thời gian vàng” để các nông trại trồng mít chuyển đổi sang mô hình chuẩn, đăng ký mã số vùng trồng để sẵn sàng cho đợt xuất khẩu đầu tiên của mình. Làm càng sớm càng tốt, để chúng ta học hỏi được sai lầm, thiếu sót từ các hướng dẫn mới. Dễ dàng hơn cho các lô hàng sau.
Để chuẩn bị tốt nhất cho việc xuất khẩu mít tươi vào tháng 6/2026 sắp tới, các nông trại cần đặc biệt lưu ý đến “Danh mục đối tượng kiểm dịch thực vật” mà phía Trung Quốc (GACC) đang rất khắt khe và có quy trình 5 bước để được cấp mã số vùng trồng.
Các loại sinh vật gây hại cần đặc biệt lưu ý (loại bỏ hoàn toàn)
Phía Trung Quốc sẽ kiểm tra rất kỹ sự hiện diện của các loại sâu bệnh sau trên trái mít, nếu phát hiện, lô hàng sẽ bị từ chối nhập khẩu ngay lập tức. Trong đó có bao gồm các loại sâu bệnh như:
Ruồi đục quả. Các loài thuộc họ Tephritidae, đặc biệt là ruồi đục quả sẽ bị loại bỏ hoàn toàn.
Rệp sáp. Các loại rệp sáp bám trên vỏ quả hoặc cuống quả cũng khôngđược phép xuất hiện, dù bất cứ hình thức nào.
Các loại nấm bệnh gây ra tình trạng thối quả, đốm lá (như nấm Phytophthora gây xì mủ, thối trái) cũng phải loại bỏ hoàn toàn.
Các tàn dư khác như không được dính đất, không có cành lá tươi, cỏ dại hoặc các hạt giống lạ lẫn vào trong lô hàng.
Trên đây là các loại vi sinh vật gây hại mà các nhà vườn, nông trại, vùng trồng cần lưu ý làm sạch hoàn toàn, trước khi xuất khẩu.
Quy trình đăng ký mã số vùng trồng
Để được cấp mã số, vùng trồng của doanh nghiệp phải có diện tích tối thiểu từ 10 ha trở lên (có thể gom nhiều hộ nhỏ thành một vùng chung) với các bược cụ thể như sau.
Gửi hồ sơ đi. Đại diện nhóm hoặc nông trại, vùng trồng gửi đơn đề nghị cấp MSVT lên Chi cục Trồng trọt & Bảo vệ thực vật tỉnh để gửi hồ sơ.
Kiểm tra thực địa. Cán bộ chuyên môn sẽ xuống vườn kiểm tra diện tích, quy trình chăm sóc, sổ ghi chép nhật ký canh tác.
Khắc phục các thiếu sót, nếu có. Nếu chưa đạt (ví dụ như thiếu kho chứa phân bón, chưa có bảng biển vùng trồng thì chủ nông trại sẽ tiến hành chỉnh sửa theo các hướng dẫn cụ thể đáp ứng với tình hình thực tế.
Cấp mã số tạm thời. Chi cục tỉnh cấp mã và gửi danh sách ra Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN&PTNT).
GACC phê duyệt, trước khi cho hàng xuất khẩu, thông quan.
Cục Bảo vệ thực vật gửi danh sách sang Tổng cục Hải quan Trung Quốc để họ kiểm tra hồ sơ (hoặc kiểm tra trực tuyến) và cấp mã số chính thức cho việc xuất khẩu.
Những việc cần làm ngay tại vườn, nông trại, vùng trồng.
Để vượt qua vòng kiểm tra của phía Trung Quốc, vùng trồng cần đáp ứng các việc làm thường xuyên.
Sổ nhật ký canh tác, phải ghi chép rõ ngày bón phân, loại phân, ngày phun thuốc bảo vệ thực vật (phải nằm trong danh mục được phép).
Thời gian cách ly phải đảm bảo tuyệt đối thời gian cách ly thuốc bảo vệ thực vật trước khi thu hoạch để không còn dư lượng hóa chất.
Vệ sinh vườn phải được thu gom toàn bộ quả rụng, quả bị bệnh ra khỏi khu vực canh tác để tránh lây nhiễm chéo hoặc tạo điều kiện cho sâu bệnh phát triển sâu trong đất vườn.
Bao trái được cho là biện pháp khuyến khích để hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc hóa học và ngăn ruồi đục trái, đảm bảo dinh dưỡng trái tươi ngon và sạch đúng chuẩn.
Lưu ý quan trọng là, toàn bộ thông tin về mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói sẽ được cập nhật công khai trên website của GACC. Khi đó, doanh nghiệp xuất khẩu mới có thể làm thủ tục hải quan và thông quan tại các cửa khẩu.
Theo các chuyên gia ngành, thương mại nông sản 2 chiều trong năm 2025 sang Trung Quốc đang có nhiều điểm sáng. Tính đến hết tháng 10-2025, Trung Quốc đã nhập khẩu 8,7 tỉ USD nông sản của Việt Nam.
Đến nay chúng ta đã có 16 loại rau quả Việt Nam đã được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc.
Trong đó có 11 mặt hàng hai bên đã ký nghị định thư xuất khẩu gồm dưa hấu, măng cụt, thạch đen, sầu riêng tươi, sầu riêng đông lạnh, dừa tươi, chuối tươi, khoai lang, ớt, chanh leo và mít.
Đã có 5 mặt hàng truyền thống nhưng chưa được chuẩn hóa bằng nghị định thư xuất khẩu gồm thanh long, chôm chôm, xoài, vải, nhãn.
Nghị định thư giúp hàng hóa tiến sâu vào các hệ thống siêu thị lớn của Trung Quốc thay vì chỉ quẩn quanh ở các chợ đầu mối biên giới và đây là mục tiêu của trái cây Việt Nam trong thời gian tới. Chuyển dịch toàn bộ từ xuất khẩu truyền thống sang xuất khẩu chính ngạch theo Nghị định thư.
Việc ký kết Nghị định thư cho mít tươi vào tháng 6/2026 chính là “mẫu số chung” để các mặt hàng truyền thống khác như thanh long hay xoài nhìn vào. Khi tất cả các loại trái cây của Việt Nam đều có Nghị định thư, chúng ta sẽ có một “hành lang xanh” thực sự, giúp giảm chi phí logistics và tăng giá trị nông sản lên gấp nhiều lần.
Nguyên Minh
