“Xanh hóa” ngày Tết ở các nước

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang trở thành thách thức toàn cầu, khái niệm về một cái Tết “ăn to kho mặn” đang dần nhường chỗ cho lối sống bền vững. Tại Nhật Bản và Hàn Quốc, đón năm mới không chỉ là dịp để sum họp, mà còn là thời điểm để thể hiện trách nhiệm với hành tinh thông qua triết lý sống tối giản và tiết kiệm.

26/2/2026.

Nhật Bản: Triết lý Zen và hơi thở “Mottainai” trong ngày Tết

Người Nhật đón Tết (Oshogatsu) bằng một sự tĩnh lặng đầy trang trọng. Thay vì sa đà vào việc mua sắm quá mức, họ chọn cách đưa triết lý Zen và tinh thần Mottainai (đáng tiếc/tránh lãng phí) vào từng hành động nhỏ nhất.

Trang trí bằng sự trân trọng: Thay vì thay mới toàn bộ, nhiều gia đình Nhật Bản có thói quen làm sạch và tái sử dụng các món đồ trang trí như kadomatsu (bó tre may mắn) hay shimekazari. Theo các khảo sát tại Tokyo, hơn 60% hộ gia đình chọn cách này để giảm thiểu rác thải. Một vật phẩm được chăm chút qua nhiều năm không chỉ tiết kiệm mà còn trở thành sợi dây kết nối ký ức giữa các thế hệ.

Hộp cơm Osechi – Nghệ thuật của sự “vừa đủ”: Osechi-ryori là tinh túy ẩm thực ngày Tết của người Nhật. Thay vì những mâm cỗ linh đình dư thừa, các món ăn được chuẩn bị trong các hộp nhỏ, tính toán kỹ lưỡng theo số lượng thành viên. Tờ Asahi Shimbun ghi nhận xu hướng “mua đủ, ăn đủ” đã giúp lượng thực phẩm thừa dịp Tết giảm mạnh. Những nguyên liệu dư lại thường được biến tấu thành món cháo okayu nhẹ nhàng cho dạ dày vào những ngày đầu năm.

Hàn Quốc: Seollal xanh và cuộc cách mạng tái chế

Tại xứ sở Kim Chi, Tết Seollal đang chứng kiến một cuộc chuyển mình mạnh mẽ khi các giá trị cổ truyền được khoác lên tấm áo bảo vệ môi trường.

Hanbok và bao lì xì sinh học: Thay vì mua mới những bộ Hanbok đắt đỏ, xu hướng thuê hoặc trao đổi trang phục cũ đang trở nên phổ biến để giảm áp lực lên ngành dệt may. Đặc biệt, bao lì xì (sebaetdon) – biểu tượng của sự may mắn – nay đã có phiên bản làm từ giấy tái chế hoặc vật liệu tự phân hủy. Những công ty khởi nghiệp như Green Korea đã ghi nhận mức tăng trưởng doanh số bao lì xì thân thiện môi trường lên đến 50% chỉ trong một năm.

Lễ hội “Không rác thải”: Chính phủ Hàn Quốc và cộng đồng đang nỗ lực loại bỏ đồ nhựa dùng một lần khỏi các khu chợ truyền thống. Hình ảnh người dân mang hộp đựng cá nhân đi mua kim chi hay bánh gạo đã không còn xa lạ. Việc dùng hộp thép không gỉ thay cho khay nhựa là minh chứng cho thấy: Sự trân trọng tổ tiên hoàn toàn có thể đi đôi với việc trân trọng môi trường sống của con cháu mai sau.

Những thay đổi nhỏ cho một tương lai lớn

Điểm chung của “Tết Xanh” ở Nhật Bản và Hàn Quốc chính là sự thay đổi về nhận thức: Hạnh phúc không nằm ở sự xa hoa, mà nằm ở sự hài hòa. * Tái định nghĩa sự đủ đầy: Sự ấm no không được đo bằng số lượng thực phẩm bỏ đi, mà bằng sự trân trọng từng hạt gạo, miếng bánh.

Hành động từ cộng đồng: Từ việc các cửa hàng tiện lợi Nhật Bản giảm giá thực phẩm sát Tết để tránh lãng phí, đến việc người dân Hàn Quốc tận dụng thức ăn thừa làm đồ chua, tất cả tạo nên một hệ sinh thái tiêu dùng thông minh.

Bài học cho chúng ta

Nhìn từ kinh nghiệm của các nước bạn, chúng ta nhận ra rằng “Xanh hóa” ngày Tết không làm mất đi bản sắc dân tộc. Ngược lại, nó làm cho những giá trị truyền thống trở nên thanh lịch và có trách nhiệm hơn.

Một nhành đào được chăm sóc để nở lại vào năm sau, hay một mâm cỗ vừa vặn không thừa thãi chính là cách chúng ta bắt đầu một Kỷ nguyên mới – nơi con người sống bền bỉ và thuận khiết cùng thiên nhiên, môi trường, đất trời hài hòa với nhau.

Kỳ Thanh.