Việt Nam luôn ưu tiên bảo vệ và phục hồi các hệ thống carbon xanh

Việt Nam luôn ưu tiên bảo vệ và phục hồi các hệ thống carbon xanh như một chiến lược quan trọng trong ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững, đặc biệt trong các đóng góp quốc gia và các cam kết quốc tế.

21/11/2025

Hệ thống Green Carbon (Carbon xanh lá)

Rừng là hệ thống Green Carbon chủ lực của Việt Nam, đang đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ carbon, bảo tồn đa dạng sinh học và phòng hộ.

Việt Nam đã và đang triển khai chương trình trồng 1 tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025 (theo Quyết định 524/QĐ-TTg) nhằm phục hồi và mở rộng diện tích rừng, tăng cường khả năng hấp thụ khí nhà kính.

Việt Nam cũng thúc đẩy các cơ chế tài chính quốc tế như REDD+ (Giảm phát thải từ mất rừng và suy thoái rừng) để huy động nguồn vốn cho việc duy trì và tăng trưởng các bể chứa carbon tự nhiên này phát triển tốt.

Việt Nam là một trong những quốc gia tiên phong trong cơ chế REDD+ (Giảm phát thải từ mất rừng và suy thoái rừng). Đã bước đầu có những giao dịch bán tín chỉ carbon rừng thành công cho các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới. Từ đó mang lại nguồn tài chính quan trọng cho công tác bảo vệ rừng và tái sử dụng bảo vệ môi trường hiệu quả hơn.

Hệ thống Blue Carbon (Carbon xanh dương)

Hệ thống Blue Carbon ở Việt Nam bao gồm rừng ngập mặn, cỏ biển và đầm lầy ven biển. Việt Nam là một trong số ít quốc gia trên thế giới có đủ ba loại hình sinh thái quan trọng này.

Hệ sinh thái carbon xanh Việt Nam, bao gồm rừng ngập mặn, cỏ biển và đầm lầy ven biển, đóng vai trò quan trọng trong giảm phát thải khí nhà kính, bảo tồn đa dạng sinh học và nâng cao khả năng chống chịu cho cộng đồng ven biển trước tác động của biến đổi khí hậu.

Công tác bảo vệ rừng ngập mặn được gia tăng. Việt Nam tập trung vào việc bảo vệ và phục hồi các hệ sinh thái rừng ngập mặn dọc bờ biển (đặc biệt là khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và ven biển phía Bắc).

Rừng ngập mặn có khả năng hấp thụ và lưu trữ carbon cao gấp nhiều lần so với rừng trên cạn. Đồng thời các dự án phục hồi cỏ Biển cũng đang từng bước diễn ra, được triển khai thí điểm, trước khi mở rộng.

Chiến lược Phát triển bền vững ngành Kinh tế Biển. Việt Nam đang có các hoạt động khai thác và phát triển kinh tế biển tốt, bền vững và mạnh mẽ. Đặc biệt trong vài năm gần đây với những dự án biển lớn, đủ mạnh, đang có khả năng xoay chuyển cục diện và phát triển kinh tế biển bền vững. Nhằm đảm bảo nguyên tắc bảo vệ các hệ sinh thái ven bờ, nơi lưu giữ Blue Carbon.

Việc bảo vệ Green Carbon (rừng) và Blue Carbon (ngập mặn, cỏ biển) của Việt Nam không chỉ là giải pháp giảm thiểu phát thải hiệu quả và chi phí thấp mà còn là giải pháp thích ứng thông qua việc phòng hộ bờ biển, chống xói mòn và bảo vệ sinh kế cộng đồng.

Tại OCOP 30 đang diễn ra tại Brazil,Trưởng đoàn công tác kỹ thuật của Việt Nam, ông Lê Ngọc Tuấn cho biết. Nhận thức được vai trò quan trọng của hệ thống carbon xanh, Việt Nam đã hợp tác với các tổ chức quốc tế để đánh giá tiềm năng và lên kế hoạch hành động. Nhưng đến nay các hợp tác mới chỉ tính toán sơ bộ tiềm năng của rừng ngập mặn, còn các nghiên cứu và kiểm kê thêm về đầm lầy muối và cỏ biển vẫn cần có thời gian để hoàn tất thực hiện.

Theo tính toán ban đầu, carbon xanh sẽ đóng góp khoảng 3 triệu tấn CO2 trong mục tiêu giảm phát thải theo Đóng góp do quốc gia tự quyết định sắp tới của Việt Nam đến năm 2035. Vì vậy, các dự án carbon xanh đang thu hút ngày càng nhiều sự quan tâm từ cộng đồng và khu vực tư nhân tại Việt Nam. Đồng thời tạo nên sự quan tâm và nhận thức rộng rãi trong cộng đồng.

Mục tiêu và cam kết quốc tế

Việc ưu tiên các hệ thống carbon xanh được thể hiện rõ trong các chiến lược cụ thể của Việt Nam như:

Đóng góp do quốc gia tự quyết định. Việt Nam luôn cập nhật, các biện pháp Giảm phát thải thông qua sử dụng đất, thay đổi sử dụng đất và lâm nghiệp như là một phần biện pháp quan trọng, để đạt được mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính tổng thể.

Cam kết Net Zero thành mục tiêu quốc gia. Việc bảo vệ và mở rộng diện tích rừng, cũng như phục hồi các hệ sinh thái Blue Carbon, là trụ cột nhằm để giúp Việt Nam đạt được cam kết Net Zero (phát thải ròng bằng 0) vào năm 2050, vì chúng đóng vai trò là bể chứa carbon tự nhiên và hệ sinh thái này tại Việt Nam.

Tại Phiên họp lần thứ 30, Việt Nam đang là đối tác và đóng góp tích cực trong Hội nghị Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP30).

Sự kiện đang diễn ra tại Belém (Brazil) từ ngày 10 đến 21/11/2025.

Tại đây, các cuộc đàm phán kéo dài trong hai tuần sẽ quy tụ gần như tất cả các quốc gia trên thế giới để cùng đối mặt với một thách thức chung là biến đổi khí hậu.

Trong vai trò chủ nhà COP30, Brazil hứa hẹn hội nghị sẽ tạo bước đột phá cần thiết cho nỗ lực chung của toàn cầu trong thực hiện các cam kết khí hậu tham vọng.

Khác với những kỳ COP gần đây, COP30 không có một chủ đề hay mục tiêu duy nhất mà sẽ xoay quanh nhiều vấn đề ‘nóng’ khác nhau, nổi bật nhất là vấn đề phát thải, tài chính khí hậu và bảo tồn rừng.

Việt Nam với tư cách là thành viên và đối tác tích cực trong các Hội nghị Các bên (COP) sẽ đóng vai trò quan trọng tại COP30 ở Brazil đặc biệt trong việc thúc đẩy công bằng khí hậu và huy động tài chính cho việc phát triển xanh. Đồng thời có tiếng nói chia sẻ thiết thực và hiệu quả cho hội nghị của các bên.

CÁC GIẢI PHÁP TRONG NƯỚC HIỆN NAY CỦA VIỆT NAM

Thúc đẩy Công bằng Khí hậu và Thích ứng

Đại diện cho các nước dễ bị tổn thương: Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi biến đổi khí hậu (đặc biệt là nước biển dâng, xâm nhập mặn, bão lũ).

Tại COP30, Việt Nam cũng sẽ nhấn mạnh và tập trung cho nhu cầu ưu tiên nguồn lực thích ứng cho chống biến đổi khí hậu, các biện pháp bảo vệ cộng đồng dễ bị tổn thương khác.

Cùng với nhóm các nước đang phát triển, Việt Nam sẽ thúc đẩy việc triển khai và cấp vốn hiệu quả cho Quỹ tổn thất và thiệt hại để hỗ trợ các nước chịu ảnh hưởng không thể tránh khỏi các thiên tai bất ngờ.

Giải pháp dựa vào tự nhiên 

Đây là giải pháp được Việt Nam ưu tiên, vì là giải pháp ít tốn kém nhất, nhưng hiệu quả, khả năng phục hồi cao.

Việt nam đã và đang xây dựng Hệ thống carbon xanh. Quảng bá và chia sẻ các kinh nghiệm về việc bảo vệ và phục hồi Hệ thống carbon xanh cho Rừng và Rừng ngập mặn hay dự án phục hồi cỏ biển. Việc này cũng đang phù hợp với trọng tâm của nước chủ nhà Brazil trong Lộ trình Belém về bảo tồn rừng nhiệt đới.

Lộ trình Belém là tên gọi không chính thức cho một kế hoạch hành động tổng thể mà Brazil mà nước chủ nhà COP30, cũng muốn thúc đẩy. Tập trung vào ba trụ cột chính là Chấm dứt phá rừng; Tìm vốn cho khí hậu rừng và đặc biệt là nêu cao vai trò của rừng và công bằng khí hậu. Các vấn đề này khá tương đồng và gần gũi với các ưu tiên hiện nay của Việt Nam.

Huy động tài chính xanh cho chuyển đổi năng lượng

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang tìm kiếm và thu hút các nguồn tài chính quốc tế để thực hiện Chương trình Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP).

Đây là một cơ chế quan trọng giúp Việt Nam chuyển đổi từ năng lượng than sang năng lượng xanh, sạch một cách công bằng, với gói hỗ trợ tài chính ban đầu lên đến 15,5 tỷ USD.

Đồng thời Việt Nam cũng cam kết mạnh mẽ Net Zero. Liên tục tái khẳng định cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

Thể hiện những bước đi cụ thể trong việc xây dựng thị trường carbon trong nước và giảm phát thải ở các lĩnh vực trọng điểm. Trong đó, có sự vào cuộc của các doanh nghiệp lớn, của toàn xã hội, các nhóm cộng đồng và các thành phần kinh tế khác nhau của nền kinh tế cùng chung một định hướng là phát triển kinh tế xanh.

Như vậy, Việt Nam đang tham gia COP30 không chỉ với tư cách là người thụ hưởng mà còn là đối tác tích cực trong việc định hình các giải pháp toàn cầu. Đặc biệt trong việc cân bằng giữa phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo và ứng phó biến đổi khí hậu một cách hiệu quả.

Hoàng Thanh