Thử nghiệm mới cho vay ngang hàng

Ngân hàng nhà nước (NHNN) chính thức đưa cho vay ngang hàng vào thử nghiệm. Mỗi khách hàng vay tối đa 100 triệu đồng trên nền tảng P2P Lending và phải báo cáo nhóm nợ lên CIC.

19/9/2025

Nghị định số 94/2025/NĐ-CP (Nghị định 94) của Chính phủ về Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng chính thức có hiệu lực từ 1/7/2025, đánh dấu bước tiến mới trong việc tạo lập hành lang pháp lý hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, trong đó có hoạt động cho vay ngang hàng (P2P Lending).

Cho vay ngang hàng là hình thức kết nối trực tiếp giữa người cho vay và người vay tiền thông qua một nền tảng trực tuyến, không cần trung gian tài chính truyền thống như ngân hàng.

Để triển khai việc thử nghiệm giải pháp cho vay ngang hàng theo quy định tại Nghị định 94, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) mới đây đã ban hành 2 quyết định trong việc tạo lập môi trường, điều kiện thử nghiệm đối với giải pháp cho vay ngang hàng.

Cụ thể, Quyết định số 2866/QĐ-NHNN ngày 22/7/2025 quy định về dư nợ tối đa đối với một khách hàng vay tại một giải pháp cho vay ngang hàng là 100 triệu đồng. Đồng thời thiết lập giới hạn đối với tổng dư nợ của khách hàng tại tất cả các giải pháp cho vay ngang hàng, cùng tham gia cơ chế thử nghiệm, có kiểm soát là 400 triệu đồng.

Quy định này nhằm đảm bảo thống nhất chung trên nguyên tắc quản trị rủi ro, phù hợp với tính chất thí điểm của cơ chế thử nghiệm mới. Đồng thời giới hạn tổn thất tài chính đối với cả bên cho vay và người đi vay, góp phần ổn định hệ thống tài chính chung.

Quyết định số 2970/QĐ-NHNN ngày 11/8/2025 ban hành quy định hướng dẫn về việc kết nối, báo cáo và kiểm tra thông tin tín dụng của khách hàng giữa các công ty cho vay ngang hàng và Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC).

Quyết định này quy định cụ thể về điều kiện kỹ thuật đề thực hiện kết nối với CIC, danh mục chỉ tiêu, thời hạn và tần suất cung cấp, quyền và nghĩa vụ của công ty tham gia Cơ chế thử nghiệm khi kết nối với CIC.

Việc tham gia hệ thống thông tin tín dụng sẽ giúp các công ty cho vay ngang hàng tham gia Cơ chế thử nghiệm có cơ sở quản lý dư nợ tối đa của 1 khách hàng tại nền tảng của mình cũng như toàn bộ các nền tảng theo quy định, đồng thời có thể có thêm thông tin về bên đi vay để cung cấp cho bên cho vay (khi được sự chấp thuận của bên đi vay theo quy định pháp luật hiện hành), góp phần nâng cao chất lượng khoản vay.

Việc ban hành 2 quyết định nêu trên khẳng định sự sẵn sàng của NHNN trong việc đồng hành cùng các tổ chức công nghệ tài chính, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tài chính toàn diện trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam, nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát rủi ro.

Hai quyết định này là cơ sở pháp lý quan trọng tạo điều kiện để các tổ chức có nhu cầu đăng ký tham gia Cơ chế thử nghiệm có thể chủ động nghiên cứu, xây dựng, chuẩn bị các điều kiện về kỹ thuật và năng lực quản trị, vận hành giải pháp cho vay ngang hàng an toàn, hiệu quả.

Hiện nay tại Việt Nam đang có khoảng 100 công ty hoạt động trong lĩnh vực cho vay ngang hàng với nhiều đơn vị vốn đầu tư nước ngoài. NHNN từng đánh giá một số thỏa thuận giữa các bên tham gia trong mô hình P2P Lending đang diễn ra là thiếu minh bạch, nhất quán, chưa có cơ chế giám sát việc sử dụng, quản lý vốn vay của loại hình này nên có thể gây ra các phát sinh và nhiều hệ lụy khác, nếu kiểm soát không tốt và dẫn tới tranh chấp giữa các bên tham gia.

Nên việc đưa ra các nguyên tắc và quy định để thử nghiệm có kiểm soát với fintech cho vay ngang hàng là cần thiết và sát với tình hình thực tế đang diễn ra.

Theo cơ chế thử nghiệm được ban hành, công ty cho vay ngang hàng chỉ được cung cấp giải pháp thử nghiệm khi được NHNN cấp phép. Hoạt động thử nghiệm P2P Lending sẽ được cấp phép trong 2 năm, nhưng không áp dụng với các ngân hàng ngoại.

Các tổ chức tín dụng, công ty công nghệ tài chính được tham gia xét duyệt cơ chế thử nghiệm nhưng không đồng nghĩa việc họ sẽ đáp ứng các điều kiện kinh doanh và đầu tư khi pháp luật có quy định.

Kiều Nguyễn