Doanh nghiệp sản xuất xanh
Nhiều người nổi tiếng ở phương Tây đã chọn chế độ ăn chay (vegetarian) hoặc thuần chay (vegan) vì lý do sức khỏe, đạo đức (bảo vệ động vật), hoặc môi trường. Thậm chí đơn thuần là ăn chay mà không cần lí do.
6/12/2025
Phong trào ăn chay/thuần chay đã phát triển mạnh mẽ và trở thành một xu hướng lớn ở nhiều nước phương Tây trong những thập kỷ gần đây, đặc biệt là vào thế kỷ 21.
Theo đó rất nhiều ngôi sao có mặt đủ các lĩnh vực Thể thao, Giải trí, Điện ảnh, Âm nhạc gia nhập phong trào ăn chay. Trong đó có các nhân vật nổi tiếng ở nhiều lĩnh vực khác nhau như:
ĐIỆN ẢNH & GIẢI TRÍ
Có các gương mặt đình đám của làng giải trí tuyên bố ăn chay gồm có:
Natalie Portman: Nữ diễn viên nổi tiếng, đã ăn chay trường (vegan) từ năm 2011. Cô từng chia sẻ việc ăn chay giúp cải thiện làn da và sức khỏe.
Anne Hathaway: Nữ diễn viên từng là người ăn chay và sau đó chuyển sang thuần chay.
Jessica Chastain: Ăn thuần chay, cô cho biết việc thay đổi chế độ ăn giúp cô giải quyết vấn đề cholesterol cao.
Joaquin Phoenix: Nam diễn viên từng đoạt giải Oscar, đã ăn chay từ nhỏ và là một nhà hoạt động vì quyền động vật nổi tiếng.
Peter Dinklage: Nam diễn viên “Game of Thrones,” đã ăn chay khoảng 15 năm trước khi chuyển sang thuần chay vào năm 2014.
Diane Keaton: Ăn chay và đã ngừng ăn cá (ăn chay lacto-ovo), cô duy trì chế độ này được hơn 27 năm.
Jared Leto: Ăn thuần chay hơn 20 năm, động lực của anh là sức khỏe và duy trì vẻ ngoài trẻ trung.
Khi các diễn viên hay ca sĩ (như Natalie Portman hay Jared Leto) thường chia sẻ việc ăn chay giúp họ có làn da tốt, duy trì cân nặng và cảm thấy tràn đầy năng lượng hơn.
Và với sức ảnh hưởng của họ đã truyền cảm hứng và tác động trực tiếp đến Millennials. Tạo nên một phong trào ăn chay, ưu tiên lối sống lành mạnh và vẻ ngoài tươi trẻ mà những người có sức ảnh hưởng đã lan tỏa trong cộng đồng.
Từ đó tạo nên một phong trào ăn chay, không cần lí do. Tức là những người ăn chay đơn thuần, không phải theo tôn giáo nào đó mới theo đuổi lối sống này.
Nữ diễn viên Natalie Portman,
TRONG ÂM NHẠC
Trong lĩnh vực âm nhạc cũng không thiếu các gương mặt đình đám ăn chay và gia nhập lối sống xanh gồm có:
Ariana Grande: Ăn thuần chay từ năm 2013 vì tình yêu động vật. Cô tin rằng chế độ ăn từ thực vật có thể kéo dài tuổi thọ và giúp cô hạnh phúc hơn.
Billie Eilish: Lựa chọn ăn thuần chay để bảo vệ quyền sống của động vật, sau khi xem một video về sự ngược đãi bò.
Miley Cyrus: Ăn thuần chay từ năm 2014, một phần là do cô yêu quý các loài vật nuôi.
Lizzo: Ca sĩ nổi tiếng, công khai ủng hộ chế độ ăn thuần chay từ năm 2020.
Sia: Tuyên bố là người ăn thuần chay từ năm 2014 và thể hiện tình yêu động vật qua các hoạt động của mình.
TRONG THỂ THAO
Ngoài ra điện ảnh, âm nhạc, nhiều các vận động viên đỉnh cao, với chế luyện tập khắc nghiệt cũng ăn chay. Trong đó nổi bật phải kể tới những ngôi sao thể thao lớn như:
Lewis Hamilton: Vận động viên đua xe F1, là người ăn thuần chay.
Serena Williams và Venus Williams: Hai chị em vận động viên tennis nổi tiếng, Venus chuyển sang ăn thuần chay từ năm 2011 sau khi được chẩn đoán mắc hội chứng Sjögren.
Tom Brady: Huyền thoại bóng đá Mỹ, theo chế độ ăn thực vật nghiêm ngặt (TB12 diet).
Chris Smalling: Cầu thủ bóng đá, chuyển sang chế độ ăn thuần thực vật giúp thể lực được cải thiện đáng kể.
Khi các vận động viên hàng đầu như Lewis Hamilton (F1) hay Venus Williams (Tennis) tuyên bố chế độ thuần chay giúp họ tăng sức bền, phục hồi nhanh hơn và duy trì phong độ đỉnh cao. Điều này đã làm thay đổi quan niệm truyền thống của mọi người rằng, cần phải ăn thịt để có sức mạnh.
Ăn chay, nếu ăn khoa học và đúng phương pháp thì vẫn có sức khỏe tốt, bình thường và các ngôi sao đỉnh cao chính là một ví dụ sinh động nhất. Họ là tấm gương phản chiếu các hành động xanh hiệu quả nhất cho nhiều người có thể nhìn thấy.
Lewis Hamilton: Vận động viên đua xe F1
Người Phương Tây ăn chay thành phong trào.
Trên thực tế, có rất nhiều tham gia ăn chay ở các nước Phương Tây, đặc biệt trong thế kỉ 21, trở thành phong trào rộng lớn, được nhiều người chấp nhận như một lối sống xanh lành mạnh, bình thường. .
Chủ nghĩa ăn chay bắt đầu tái xuất hiện trong thời kỳ Phục hưng và sau đó trở nên phổ biến hơn trong thế kỷ 19 và 20. Hiệp hội ăn chay đầu tiên được thành lập tại Vương quốc Anh vào năm 1847.
Một số thành phố ở phương Tây đã trở thành trung tâm của phong trào ăn chay như London, Anh. Được xem là quê hương của một trong những nhà hàng ăn chay tốt nhất thế giới. Nơi cung cấp đa dạng các lựa chọn thuần chay như phiên bản “gà rán” hay “pizza” thuần chay ngon nổi tiếng thế giới.
Amsterdam, Hà Lan thì ăn thuần chay rất quen thuộc, với nhiều nhà hàng phục vụ đồ ăn nhanh, đồ ăn vặt từ thực vật. Hay Toronto, Canada, Một trong những nơi tốt nhất để ăn đồ chay ở Bắc Mỹ, nơi diễn ra lễ hội chay lớn Veggielicious, diễn ra hàng năm.
Sự xuất hiện của các ngôi sao ăn chay trên truyền thông, mạng xã hội, và trong các chiến dịch quảng cáo đã làm cho việc ăn chay trở nên bình thường. Thay vì bị coi là một lựa chọn dị biệt hay liên quan chặt chẽ đến tôn giáo nào đó. Ăn chay giống như một lựa chọn đơn thuần giữa vô vàn các lựa chọn bình thường khác của đời sống mà thôi.
Ảnh hưởng đến kinh tế
Ảnh hưởng của người nổi tiếng ăn chay đã chuyển thành thay đổi thực tế trên quy mô quốc gia và toàn cầu.
Đặc biệt là ở các nước Phương Tây và một số thị trường Châu Á trọng điểm. Hình thành ngành công nghiệp thực phẩm chay khổng lồ, phục vụ và đáp ứng với nhu cầu ăn chay đa dạng của người dùng.
Tại Hoa Kỳ, Châu Âu đã có sự bùng nổ của thị trường thịt và sữa thay thế, tức là thịt chay và sữa thực vật. Doanh số bán hàng các mặt hàng này ngày càng tăng mạnh. Các tập đoàn lớn phải thay đổi để theo kịp xu hướng ăn chay của người dùng. Từ đó cho thấy xu hướng ăn chay ở các nước Châu Âu đang gia tăng, bùng nổ và phát triển ngày càng bền vững hơn.
Nhu cầu ngày càng lớn hơn, một phần do sự lan truyền của người nổi tiếng. Thị trường lớn dần và cố nhu cầu cao. Từ đó buộc các chuỗi siêu thị, cửa hàng ăn nhanh (KFC, McDonald’s) và nhà hàng phải bổ sung các món thuần chay vào các thực đơn chung.
Bên cạnh đó có sự hình thành bên các chuỗi các nhà hàng thuần chay khác, lớn mạnh trên thị trường thực phẩm chay toàn cầu, cung cấp trực tiếp các bữa ăn nhanh hay ăn tiệc.
Tại Vương quốc Anh, hay tại Đức còn có các siêu thị, có các khu vực thực phẩm thuần chay lớn và riêng biệt.
Khi các vận động viên, diễn viên có tiếng nói kêu gọi hành động vì môi trường, điều này còn gây áp lực lên chính phủ và các tổ chức lớn.
Thúc đẩy các cuộc tranh luận về tính bền vững của nông nghiệp, dẫn đến các sáng kiến về thực phẩm thân thiện với môi trường. Thậm chí có những thay đổi lớn trong các trường học, bệnh viện.
Sức ảnh hưởng của các phong trào này là tạo ra nhóm “ăn chay linh hoạt”, tức là những người cố gắng giảm tiêu thụ thịt mà không cần loại bỏ hoàn toàn.
Xu hướng ăn chay linh hoạt này đang ngày càng phổ biến, dẫn đến sự giảm nhẹ trong tiêu thụ thịt chung trên đầu người ở một số nước phát triển, đặc biệt tại nhiều quốc gia Châu Âu trong những năm gần đây.
Các sản phẩm thay thế thịt như Impossible Burger, Beyond Meat đã cho phép người tiêu dùng thưởng thức các món ăn quen thuộc như burger, xúc xích, gà rán chay mà không cần phải thay đổi thói quen ăn uống quá nhiều.
Sự phong phú của sữa hạt (yến mạch, hạnh nhân) và phô mai thuần chay đã giúp những người mới bắt đầu ăn chay dễ dàng chuyển đổi mà không cảm thấy bị giới hạn.
Việc này khiến ăn chay trở thành một lựa chọn dễ dàng chứ không phải một sự hy sinh nào đó mà người ăn chay phải chịu đựng, hay kiểu ăn chay kham khổ như truyền thống cũ.
Tại các bệnh viện công ở Phương Tây thì việc cung cấp các lựa chọn chế độ ăn thực vật đã trở thành một phần quan trọng trong dịch vụ chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là ở Mỹ, Canada và Vương quốc Anh.
Một số bệnh viện công được yêu cầu phải cung cấp các lựa chọn ăn kiêng. Chế độ ăn chay/thuần chay thường được xếp vào nhóm “thực đơn thay thế” cùng với các lựa chọn Kosher, Halal, hoặc thực đơn cho người bị dị ứng hay có các yêu cầu khác.
Tại California (Mỹ), đã có luật quy định các bệnh viện phải cung cấp bữa ăn thuần chay cho bệnh nhân. Các bệnh viện công ở Thành phố New York cũng có chương trình thí điểm, cung cấp bữa trưa thuần chay làm món mặc định và chỉ cung cấp thịt nếu bệnh nhân yêu cầu.
Một số bệnh viện lớn, ví dụ thuộc Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS) ở Vương quốc Anh, đang cam kết giảm thiểu dấu chân carbon để đạt mục tiêu Net Zero. Việc tăng cường thực đơn thực vật là một cách hiệu quả để giảm tác động môi trường, từ chuỗi cung ứng thực phẩm của bệnh viện.
Các tổ chức lớn như Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ (American Medical Association – AMA) đã thông qua nghị quyết khuyến khích các bệnh viện loại bỏ thịt đã qua chế biến khỏi thực đơn. Đồng thời cung cấp nhiều lựa chọn thực phẩm lành mạnh, bao gồm các bữa ăn dựa trên chế độ ăn thực vật.
Tóm lại là ăn chay ở Phương Tây giờ đây không con là sự di biệt mà lí do hết sức bình thường trong vô vàn sự lựa chọn mang tính cá nhân.
Sự chuyển đổi này đã giúp ăn chay trở thành một xu hướng toàn cầu nhanh hơn, nhiều hơn,đa dạng hơn, vượt ra khỏi ranh giới địa lý và văn hóa. Nó cũng được mọi người ở mọi tầng lớp xã hội chấp nhận và trở nên bình thường hóa do các phong trào ăn chay lan rộng.
Kiều Nguyễn.
