Doanh nghiệp sản xuất xanh
Nhận định này được Công ty cổ phần Báo cáo đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) đưa ra gày 12/12/2024 trong báo cáo công bố Bảng xếp hạng Top 10 công ty thức ăn chăn nuôi uy tín năm 2024.
18/12/2024
Xu hướng giảm sản lượng
Việt Nam là một trong những quốc gia có ngành chăn nuôi phát triển mạnh mẽ tại khu vực châu Á. Theo Báo cáo Triển vọng Thực phẩm Nông nghiệp năm 2024 của Alltech, hiện Việt Nam đứng thứ 8 thế giới về sản lượng thức ăn chăn nuôi (TACN). Thành tích này phản ánh sự mở rộng quy mô và cải tiến công nghệ trong sản xuất TACN, góp phần khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ ngành nông nghiệp toàn cầu. Trong giai đoạn 2019-2021, ngành TACN tại Việt Nam đã có sự phát triển ổn định về sản lượng và đạt đỉnh vào năm 2021 với 21,9 triệu tấn. Tuy nhiên, kể từ năm 2022, xu hướng giảm sản lượng đã bắt đầu xuất hiện và năm 2023 sản lượng chỉ đạt 20,5 triệu tấn.
Sản lượng TACN theo nhóm sản phẩm trong 5 năm qua đã có những biến động đáng chú ý. Theo số liệu từ Cục Chăn nuôi, sản lượng TACN cho lợn đã tăng trưởng mạnh mẽ từ 8,9 triệu tấn năm 2019 lên mức cao nhất 12,2 triệu tấn vào năm 2021, nhờ vào sự phục hồi của ngành chăn nuôi sau dịch tả lợn châu Phi. Tuy nhiên, khi quá trình tái đàn dần hoàn tất và nhu cầu ổn định, sản lượng thức ăn đã có xu hướng chững lại, đạt 11,4 triệu tấn vào năm 2022 và 11,5 triệu tấn vào năm 2023. Trong khi sản lượng thức ăn cho lợn có xu hướng ổn định, sản lượng thức ăn cho gia cầm lại giảm mạnh từ 10,7 triệu tấn năm 2020 xuống còn 8,3 triệu tấn năm 2023. Đặc biệt, nhóm thức ăn cho vật nuôi khác duy trì mức sản lượng thấp và trải qua sự sụt giảm nghiêm trọng trong giai đoạn từ 2019-2023, giảm tới 67%, từ 0,6 triệu tấn xuống còn 0,2 triệu tấn.
Theo thống kê sơ bộ từ Tổng cục Hải quan, giá trị xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu trong tháng 10/2024 đạt hơn 97 triệu USD, tăng 22,6% so với tháng trước. Tính chung trong 10 tháng đầu năm 2024, giá trị xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu ước đạt 850 triệu USD, giảm 16,0% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu chủ yếu sang các thị trường như Trung Quốc với 336,2 triệu USD giảm 32,3%, Hoa Kỳ với 111,4 triệu USD tăng 55,8%, Campuchia với 107,3 triệu USD giảm 25,0% so với năm trước.
Ở chiều ngược lại, thống kê sơ bộ giá trị nhập khẩu nhóm hàng này trong tháng 10/2024 đạt hơn 403,7 triệu USD tăng 39,0% so với tháng trước, tính chung 10 tháng năm 2024, nhập khẩu hơn 4,02 tỷ USD giảm 5,8% so với cùng kỳ. Các thị trường nhập khẩu chủ yếu bao gồm Argentina 1.325 triệu USD tăng 10,0%, Hoa Kỳ 803,0 triệu USD tăng 33,1%, Brasil 526,7 triệu USD giảm 35,4% so với năm trước.
Như vậy, cả xuất khẩu và nhập khẩu nhóm hàng thức ăn gia súc và nguyên liệu đều giảm so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh đó, từ đầu năm đến nay, giá nguyên liệu nhập khẩu phục vụ sản xuất TACN như lúa mỳ, ngô, đậu tương đã giảm từ 8-14%, khiến giá TACN được điều chỉnh giảm tới 4 lần. Ngoài ra, năm 2024, các DN TACN tiếp tục phải đối mặt với nhiều thách thức đáng kể trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Theo khảo sát của Vietnam Report, 70,1% DN TACN được hỏi cho biết tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh là một trong những yếu tố gây ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến tình hình sản xuất trong năm vừa qua. Hơn nữa, cơn bão Yagi vừa qua cũng đã gây ra những thiệt hại nặng nề cho nông nghiệp, với gần 350 nghìn ha lúa, hoa màu bị ngập úng, hư hỏng, trong đó có 75 nghìn ha lúa mùa bị mất trắng. Hàng chục nghìn con gia súc, gia cầm đã chết do đuối nước hoặc thiếu thức ăn. Ngoài ra, 36 nghìn ha nuôi trồng thủy sản bị tàn phá, cùng với đó là khoảng 190 nghìn ha rừng bị ảnh hưởng.
Triển vọng năm 2025 sẽ khả quan hơn
Mặc dù còn nhiều trở ngại, song theo báo cáo “Gia súc và gia cầm” năm 2025 của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), sản lượng thịt lợn của Việt Nam dự kiến sẽ tăng 3%, đạt 3,8 triệu tấn vào năm 2025. Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi khả năng kiểm soát hiệu quả dịch tả lợn châu Phi, tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng quy mô đàn lợn. Đồng thời, triển vọng tích cực này cũng góp phần thúc đẩy nhu cầu về TACN, mở ra cơ hội phát triển cho ngành sản xuất TACN cho lợn.
Bên cạnh đó, theo đề án Phát triển công nghiệp chế biến TACN đến năm 2030, sản lượng TACN công nghiệp dự kiến sẽ tăng trưởng và đạt 24-25 triệu tấn vào năm 2025 và 30-32 triệu tấn vào năm 2030, đáp ứng tối thiểu 70% nhu cầu TACN tinh trong nước.
Trước những diễn biến, nhiều DN tin rằng triển vọng tăng trưởng trong năm 2025 sẽ có xu hướng khả quan hơn so với năm trước. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội tăng trưởng và vượt qua những thách thức tiềm ẩn trong năm 2025, các DN trong ngành TACN cần xây dựng và triển khai các giải pháp, chiến lược phù hợp, nhằm nâng cao năng lực sản xuất, cải thiện chất lượng sản phẩm và tăng cường sự bền vững trong hoạt động kinh doanh. Trong đó, cần nghiên cứu các sản phẩm TACN hữu cơ đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học; đa dạng hóa nhà cung cấp nguyên vật liệu; phát triển bền vững và bảo vệ môi trường; đầu tư máy móc và dây chuyền sản xuất TACN tự động hóa, đạt tiêu chuẩn quốc tế.
Cùng giải pháp trên, các chính sách hỗ trợ như: Đề án Phát triển công nghiệp chế biến TACN đến năm 2030 theo Quyết định 1625/QĐ-TTg; Chính sách hỗ trợ sản xuất, chế biến, bảo quản và tiêu thụ nguyên liệu trong nước để sản xuất TACN (Nghị định số 106/2024/NĐ-CP); Giảm thuế nhập khẩu đối với mặt hàng khô dầu đậu tương (Nghị định số 144/2024/NĐ-CP)… cũng được kỳ vọng sẽ giúp các DN TACN phát triển thời gian tới.
Minh Đức, thuenhanuoc.vn
