Doanh nghiệp sản xuất xanh
Báo cáo Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) mới nhất từ S&P Global công bố sáng 4/5 cho thấy một nốt trầm trong bức tranh công nghiệp của Việt Nam. Dù vẫn giữ được đà tăng trưởng tháng thứ 10 liên tiếp, nhưng “sức khỏe” của ngành sản xuất đang bộc lộ những dấu hiệu hụt hơi đáng lo ngại.
4/5/2026.
Chỉ số PMI chạm đáy 7 tháng
Chỉ số PMI tháng 4/2026 dừng lại ở mức 50,5 điểm, sụt giảm đáng kể so với con số 51,2 của tháng trước. Đây là mức thấp nhất ghi nhận được kể từ tháng 9 năm ngoái.
Dù vẫn nằm trên ngưỡng 50 (ngưỡng phân định giữa tăng trưởng và suy giảm), nhưng biên độ cải thiện hiện tại là rất nhỏ, cho thấy đà phục hồi đang mất dần động lực.
Điểm sáng duy nhất: Sản lượng vẫn duy trì đà tăng
Yếu tố then chốt giúp PMI không rơi xuống vùng suy thoái là sản lượng sản xuất.
Trong 12 tháng vẫn tăng liên tục: Các doanh nghiệp vẫn đang nỗ lực hoàn thành các dự án hiện có.
Nhưng dấu hiệu chậm lại. Tốc độ tăng sản lượng đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ tháng 6/2025.
Nguyên nhân trực tiếp đến từ sự bất ổn của thị trường thế giới, đặc biệt là cuộc xung đột tại Trung Đông đã gây gián đoạn chuỗi cung ứng.
“Gọng kìm” chi phí và lạm phát
Ngành sản xuất đang phải đối mặt với áp lực chi phí kinh khủng nhất trong nhiều năm trở lại đây, với các yếu tố xem xét như sau.
Chi phí đầu vào tăng kỷ lục: Tốc độ tăng giá đầu vào đạt mức cao nhất trong vòng 15 năm. Giá dầu, nhiên liệu và cước phí vận tải leo thang là những tác nhân chính.
Giá đầu ra tăng mạnh: Để bảo vệ lợi nhuận, hơn một nửa số doanh nghiệp khảo sát đã tăng giá bán với tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 4/2011. Tuy nhiên, việc tăng giá này lại vô tình “đẩy” khách hàng đi xa, khiến số lượng đơn đặt hàng mới sụt giảm lần đầu tiên sau 8 tháng.
Thị trường lao động và Chuỗi cung ứng bị thắt chặt
Bức tranh trở nên ảm đạm hơn khi nhìn vào các chỉ số về vận hành và nhân sự đều có nhiều vấn đề cần giải quyết.
Cắt giảm nhân lực: Các công ty đã giảm số lượng nhân viên và giờ làm tháng thứ hai liên tiếp do đơn hàng khan hiếm.
Ách tắc cung ứng: Thời gian giao hàng bị kéo dài nhất trong 4,5 năm. Tình trạng khan hiếm nguyên vật liệu và chi phí logistics cao khiến hiệu suất của các nhà cung cấp suy giảm mạnh.
Tâm lý thận trọng: Các nhà sản xuất đã chủ động giảm hoạt động mua hàng và cắt giảm hàng tồn kho để ứng phó với rủi ro thị trường.
Nhìn chung, ngành sản xuất Việt Nam đang bước vào một giai đoạn “thử lửa” đầy cam go. Dù sản lượng vẫn được duy trì nhờ các hợp đồng cũ, nhưng sự sụt giảm của các đơn hàng mới cùng áp lực lạm phát cao kỷ lục đang đặt doanh nghiệp vào thế khó.
Nếu các nút thắt về chi phí vận tải và giá năng lượng không được tháo gỡ, rủi ro chỉ số PMI rơi xuống dưới mức 50 điểm trong những tháng tới là hiện hữu, chấm dứt chuỗi chu kỳ phục hồi kéo dài gần một năm qua.
Thông tin thêm: PMI được tính toán dựa trên khảo sát từ khoảng 400 nhà sản xuất tại Việt Nam, phản ánh sự thay đổi thực tế về các điều kiện kinh doanh so với tháng trước đó.
Thuận An.
