Doanh nghiệp sản xuất xanh
Hiện nay, nhu cầu mua sắm không được xác định từ đầu, mà được khơi gợi trong quá trình xem, giải trí của người dùng.
19/1/2026.
Điểm chạm thay đổi hành vi mua sắm.
Hiện nay các thương hiệu đều đang ra sức kể câu chuyện của mình và bán ngay trên không gian mạng. Mỗi video, mỗi phiên livestream hay mỗi review đều có thể trở thành một điểm chạm quan trọng khởi tạo hành trình mua sắm mới của khách hàng.
Câu chuyện sản xuất, kinh doanh giờ đây không chỉ đơn thuần là tối ưu sản phẩm, mà là làm sao xây dựng được chân dung thương hiệu và câu chuyện phù hợp nhất với khách hàng của mình.
Đặc biệt khi người tiêu dùng Việt Nam đang dần hình thành thói quen mua hàng online với tần suất cao hơn trước rất nhiều và xu hướng mua sắm kết hợp với giải trí nhen nhúm trong thời gian qua, đang hình thành trào lưu mạnh mẽ.
Mua sắm kết hợp giải trí không chỉ là một trào lưu nhất thời mà đã trở thành “tiêu chuẩn mới” của ngành thương mại điện tử (TMĐT) từ năm 2026 trở đi.
Dưới đây là những lý do tại sao hình thức này sẽ thống trị trong hành trình mua sắm.
Sự đảo ngược.
Trước đây, hành trình mua sắm thường bắt đầu bằng việc khách hàng có nhu cầu cụ thể rồi mới đi tìm kiếm sản phẩm. Nhưng hiện nay, hành trình đó đã bị đảo ngược hoàn toàn.
Người xem video, livestream, review đang khám phá thụ động hơn. Và người dùng mở TikTok, Facebook hay Shopee Live đang “trưng ra” khắp nơi, như một hình thức giải trí, giết thời gian, nhưng rất có thể bất chợt ….mua hàng.
Và xu hướng này đang ngày càng trở thành hình thức quen thuộc của nhiều lớp người tiêu dùng trẻ, gắn với thói quen tiêu thụ nội dung hàng ngày trên mạng xã hội.
Do nó có thể khơi gợi cảm xúc trực tiếp. Một video review hài hước hoặc một phiên livestream năng lượng cao sẽ tạo ra “điểm chạm” cảm xúc, biến một thứ bạn “không biết là mình có cần không” thành thứ bạn “phải có ngay lập tức”. Từ đó giúp thúc đẩy mua sắm online của nhiều người trẻ.
Đồng thời khả năng chốt đơn tức thì trở nên dễ dàng hơn. Nút mua hàng tích hợp ngay trong video giúp hành trình từ Xem -> Thích -> Mua diễn ra chỉ trong vài giây, loại bỏ mọi rào cản suy nghĩ như khi bán hàng truyền thống. Đơn giản là cuốn khách hàng vào một “ma trận” bán hàng.
Số liệu thực tế.
Thị phần bùng nổ và kích thích người dùng quá mức. Theo các báo cáo mới nhất đầu năm 2026 thì có vài điểm đáng chú ý như sau.
TikTok Shop đang là đại diện tiêu biểu của Shoppertainment đã vươn lên chiếm tới 41% thị phần doanh thu TMĐT tại Việt Nam (tính đến cuối năm 2025), bám đuổi sát sao sau Shopee.
Tâm lý “mua sắm ngoài kế hoạch” đang có xu hướng lấn át thực tế. Có tới hơn 55% người dùng thừa nhận họ đưa ra quyết định mua sắm “bốc đồng” và nằm ngoài dự kiến ban đầu khi xem các nội dung giải trí, tưởng như đơn thuần.
Thời gian tương tác của người dùng online đang ngày càng lớn. Khi trung bình một người dùng Việt Nam hiện dành khoảng 13 giờ mỗi tuần, để tiêu thụ các nội dung trên mạng xã hội. Đặc biệt là chỉ để xem livestream bán hàng, một con số khổng lồ cho thấy sức hút của hình thức này đang nở rộ tại thị trường Việt Nam và các nước Đông Nam Á.
Đây là xu hướng dài hạn?
Hành vi mua sắm online thường rơi vào Thế hệ Gen Z và Gen Alpha. Đây là những “công dân số” không thích quảng cáo truyền thống.
Họ thường tin vào lời khuyên từ các KOC (người tiêu dùng có sức ảnh hưởng) và những nội dung mang tính trải nghiệm thực tế hơn là các banner quảng cáo tĩnh, bình thường, in trên giấy trắng, mực đen. Các hình thức bán hàng xưa cũ, khi mà các thế hệ cũ đã quen với việc mua sắm trực tiếp; nhưng họ thì không, và điều này đã thay đổi hành trình mua sắm của người dùng trong thời đại mới.
Thêm vào đó xu hướng cá nhân hóa bởi AI lên ngôi và len lỏi vào khắp các lĩnh vực khác nhau của đời sống.
Trí tuệ nhân tạo (AI) trong năm 2026 đã đạt đến trình độ “đọc vị” người dùng cực đỉnh, chi tiết. Nó có thể làm chủ tình hình và doanh nghiệp đã sẵn sàng tích hợp vào mọi phương thức giao dịch, bán hàng trên thực tế.
AI không chỉ gợi ý sản phẩm bạn thích, mà nó còn gợi ý đúng cái video giải trí có khả năng khiến bạn chốt đơn cao nhất. Thành ra nhiều người dùng cảm thấy bị “sập bẫy” sau khi bấm mua đơn hàng trực tuyến.
Ngay cả các “ông lớn” cũng phải chuyển mình thay đổi và thích nghi với tình hình mới này. Các sàn truyền thống như Shopee hay Lazada cũng đang phải “livestream hóa” và “video hóa” toàn bộ giao diện để không bị bỏ lại phía sau.
Trên thực tế thì các thập kỷ trước là kỷ nguyên của “Tìm gì mua nấy”, thì thập kỷ này là kỷ nguyên của “Thấy hay thì mua”. Năng lực của người bán giờ đây không chỉ nằm ở chất lượng hàng hóa, mẫu mã sản phẩm mà còn nằm ở khả năng kể chuyện và làm nội dung thực chất.
Thách thức lớn.
Tại các thành phố lớn, tần suất mua sắm trực tuyến trung bình của người tiêu dùng Việt Nam trong những năm qua đã tăng từ 8,9 lần lên 11 lần. Riêng với Social Commerce, tần suất mua hàng tăng từ 4,4 lên 5,5 lần.
Dù hình thức này có thể thúc đẩy nhanh quá trình mua bán hàng của người dùng. Nhưng nó lại cũng gây ra nhiều khó khăn và thách thức cho nhà sản xuất và cung cấp trên thị trường.
Do hành vi mua hàng “đột biến” gắn với cảm xúc nên nhiều khi đơn hàng chốt xong, lại bị bỏ lại sau đó. Hành vi này sẽ tạo ra sự hỗn loạn nhất định cho nhà cung cấp, sản xuất, kinh doanh trực tuyến. Đây là tử huyệt” của mô hình Shoppertainment.
Khi mua sắm bằng cảm xúc, khách hàng rất dễ rơi vào trạng thái “hối hận sau khi mua”, ngay sau khi tắt livestream hoặc thoát video. Điều này dẫn đến tỷ lệ hủy đơn và hoàn hàng, trong hình thức Shoppertainment thường cao gấp 2-3 lần, thậm chí nhiều lần, so với thương mại điện tử truyền thống.
Đây không có gì là chuyện lạ cả, nó diễn ra rất thường xuyên, liên tục và người bán hàng phải ước lượng được số lượng đơn hàng đã chốt được trên thực tế.
Nhưng nó có thể khiến cho những người mới tham gia thị trường này, thường bị rơi vào tình trạng quá tải và stress nặng nề, nếu chưa hiểu được cách thị trường vận hành.
Phát triển bền vững theo xu hướng mới.
Để phát triển bền vững, các chuyên gia bán hàng TMĐT đề xuất công thức 3 – 7 – 10.
Nghĩa là ba là tối thiểu ba giờ livestream cho mỗi phiên. Trước đây khi ít nhà bán livestream, thời lượng live ngắn hơn nhưng hiện nay, thương hiệu lớn đều kéo dài thời lượng và tăng tần suất. Livestream dưới ba giờ thì thuật toán thường không muốn phân phối, vì vậy tối thiểu phải đạt 3 giờ 01 phút.
Thứ hai là, bảy là tối thiểu bảy video mỗi tuần. Vì là nền tảng social, nội dung video là điểm chạm quan trọng để thu hút khách mới và khởi tạo nhu cầu.
Chủ đề có thể là before–after, kể chuyện, review, thói quen sử dụng, lồng ghép trend…vv. Số lượng video đầy đặn cũng giúp tối ưu hiệu quả vì thuật toán cần đủ lượng sáng tạo để phân bổ nội dung tốt hơn.
Thứ ba là phải đủ mười phiên livestream chỉ có 10–20 người xem thì cũng không nên dừng lại. Nhà bán hàng cần là người mua, không phải người xem nên kiên trì là rất cần thiết.
Trung bình người mua chỉ ở lại 31 giây trước khi quyết định. Vì vậy, nhà bán phải luôn duy trì nguồn hàng thường xuyên, liên tục. Có đội ngũ tư vấn và mở live đều đặn để đón khách bất kỳ lúc nào, không cần biết là họ xem hay mua. Đây là áp lực cực lớn đối với những đơn vị có ít nhân sự.
Thực tế là , sự dịch chuyển từ sàn thương mại điện tử truyền thống sang Social Commerce không phải là sự bỏ đi cái cũ và thay bằng cái mới.
Đây là một vòng trong quay trở lại, những giá trị rất quen thuộc của thương mại truyền thống trước kia, đó là Kể chuyện, Tạo niềm tin, Xây dựng mối quan hệ giữa người bán và người mua.
Điểm khác biệt nằm ở chỗ, những giá trị ấy giờ đây được khuếch đại bằng công nghệ, thuật toán và cộng đồng sáng tạo nội dung. Đơn giản chỉ có vậy thôi.
Tức là doanh nghiệp vẫn cần phải xây dựng cộng đồng trung thành và bền vững thực sự, thực chất hơn. Không chỉ là toàn các “vị khách qua đường” có thể thay đổi bất cứ lúc nào và liên tục dời đi.
Đối phó với khách thoát đơn, hay đơn ảo.
Nhiều sàn giao dịch đang tạo ra một “Bộ lọc” AI trước khi chốt đơn của khách hàng. Thay vì để khách hàng bấm mua quá dễ dàng, hệ thống AI của sàn (như TikTok Shop hay Shopee) hiện nay bắt đầu can thiệp vào quá trình mua sắm với biện pháp khác nhau.
Họ chấm điểm uy tín người mua. Đồng thời AI phân tích lịch sử mua hàng. Nếu một khách hàng có tỷ lệ hoàn hàng trên 30%, hệ thống sẽ tự động hạn chế quyền “Thanh toán khi nhận hàng” (COD) và bắt buộc phải trả trước, mới được mua sắm.
Các cảnh báo thông minh can thiệp kịp thời. Nếu khi khách hàng hưng phấn quáđà và chốt đơn liên tục thì hệ thống sẽ hiện thông báo rằng, “Bạn đang mua sắm rất nhanh, hãy kiểm tra lại giỏ hàng để đảm bảo chọn đúng size/màu nhé!”, đại loại như vậy.
Điều này giúp khách hàng “tỉnh táo” lại một nhịp và cũng là biện pháp để giảm “đơn ảo” hay thoát đơn quá lớn của người dùng, khi họ bị cuốn vào cảm xúc. Nhưng lại không đảm bảo tài chính, thanh toán đơn hàng sau đó.
Nhưng với các doanh nghiệp nhỏ, không có sự can thiệp kịp thời của công nghệ thì việc quản lý này có thể tương đối phức tạp và khó khăn hơn. Thậm chí gây ra ảnh hưởng tâm lý nặng nề, gây sốc với các nhà phân phối mới lần đầu tham gia phương thức hiện đại này.
Nếu đơn vị nào đang kinh doanh theo hướng này, tốt nhất là đừng chỉ tập trung vào việc “chốt đơn”.
Hãy tập trung vào việc xây dựng cộng đồng. Khách hàng mua vì tin tưởng và yêu quý thương hiệu sẽ có tỷ lệ hủy đơn thấp hơn rất nhiều so với khách vãng lai mua, vì bị “thôi miên” bởi ánh sáng và âm nhạc, rồi sau đó bỏ lửng và liên tục thoát đơn, mà không có lí do chính đáng.
Đây là điều cần phải “thuộc nằm lòng” cho bất cứ nhà cung cấp, phân phối sản phẩm nào, dù bán theo hình thức online hay truyền thống cũng nên thuộc nằm lòng, trước khi “nhập môn” bán hàng.
Hồng Thắm
