Doanh nghiệp sản xuất xanh
Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, thị trường xuất khẩu không còn dành cho những người chỉ biết “đi theo lối mòn”.
11/5/2026.
Theo các chuyên gia, đây là thời điểm diễn ra cuộc tái cấu trúc quy mô lớn, nơi mà những chi tiết nhỏ trong điều hành logistics và tư duy thị trường sẽ quyết định sự sống còn của doanh nghiệp.
Phá vỡ thế bế tắc: Những hải trình “ngoại lệ”
Khi các cảng trung chuyển huyết mạch tại Vùng Vịnh như Jebel Ali (UAE) hay Dammam rơi vào tình trạng bất ổn, chi phí bảo hiểm và rủi ro chậm trễ đã đẩy nhiều doanh nghiệp vào thế khó. Tuy nhiên, sự “tĩnh” trong tư duy quản trị đã giúp những nhà điều hành doanh nghiệp nhạy bén tìm thấy lối thoát.
Thay vì ngồi chờ các hãng tàu ổn định lộ trình, nhiều doanh nghiệp Việt đã chủ động chuyển hướng sang các cảng dự phòng tại Oman hoặc cụm cảng phía Tây của Ả Rập Saudi trên Biển Đỏ. Việc tận dụng cảng Khor Fakkan – điểm kết nối chiến lược giữa Oman và UAE – đã trở thành “mạch máu” thay thế hiệu quả, giúp hàng hóa len lỏi vào nội địa vùng Vịnh mà không bị gián đoạn.
Thậm chí, giải pháp kết hợp đa phương thức: Hàng không sang Jordan + Xe tải xuyên biên giới đã được triển khai cho các đơn hàng cấp bách, minh chứng cho năng lực thực chiến “không gì là không thể”.
Đường sắt xuyên lục địa: Lối đi mới cho nông sản Việt
Một câu chuyện trên truyền thông mà tôi tìm thấy được, là câu chuyện của các doanh nghiệp xuất khẩu trái cây tươi (Cara Fresh Fruits) là một ví dụ điển hình cho việc làm tốt một việc nhỏ để thay đổi toàn bộ cục diện.
Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đường biển truyền thống vốn đang đầy rẫy bất ổn, họ chọn lối đi “ngược dòng”: Vận chuyển hàng từ miền Tây ra cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn), đi xuyên Trung Quốc để vào sâu trong nội địa Nga bằng tàu hỏa.
Giải pháp này không chỉ rút ngắn thời gian mà còn giúp nông sản Việt tiếp cận trực tiếp các trung tâm tiêu thụ lớn ở sâu trong lục địa, thay vì kẹt lại tại các cảng biển xa xôi như Vladivostok. Đây chính là cách doanh nghiệp “bình dân hóa” các giải pháp phức tạp để tối ưu hóa vòng quay vốn.
Thể hiện sự điều hành linh hoạt, thông minh của những người sáng lập, họ đã tìm ra một con đường khác để mở hàng ra nước ngoài, chứ không chịu bó tay. Thể hiện một tư duy linh hoạt, năng động, sáng tạo.
Trong giai đoạn cước tàu biến động mạnh, năng lực đàm phán không chỉ nằm ở giá cả, mà nằm ở mạng lưới quan hệ và sự minh bạch. Nhiều đơn vị đã ưu tiên làm việc với các hãng tàu từ các quốc gia ít chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi xung đột để duy trì sự ổn định.
Bí quyết nằm ở việc xây dựng hệ thống đại lý đa dạng để cập nhật từng “slot” tàu trống. Trong khi đám đông lo sợ và tạm ngưng lên hàng, những “nhà buôn nhạy bén” lại tận dụng lúc công suất dư thừa để thương lượng mức giá tiệm cận thời điểm trước chiến sự. Việc ký kết hợp đồng tương lai để “đón đầu” xu hướng hạ nhiệt cũng là một chi tiết quản trị nhỏ nhưng mang lại lợi thế cạnh tranh khổng lồ.
Dịch chuyển về phía Đông và Giá trị bền vững (ESG)
Trong dài hạn, chiến lược giảm thiểu rủi ro của doanh nghiệp Việt đang hướng mạnh về phía Đông. Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Úc trở thành những “bến đỗ” an toàn nhờ khoảng cách địa lý và các hiệp định thương mại tự do.
Đặc biệt, tiêu chuẩn ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) không còn là những khẩu hiệu xa vời mà đã trở thành “giấy thông hành” để xây dựng niềm tin tại các thị trường khó tính như Mỹ và Châu Âu.
Nhưng thay vì áp lực với các hệ thống chứng chỉ đồ sộ, các doanh nghiệp mới của Việt Nam đang bắt đầu được khuyến khích tập trung vào các giải pháp thực tế như sau.
Thực hiện kinh tế tuần hoàn: Biến vỏ dừa thành mụn dừa ép viên xuất khẩu làm nhiên liệu sinh học.
Thực hiện chế biến chuyên sâu, gia tăng chất lượng hay năng lực sản xuất. Thương mại hóa giấm gỗ từ khói than để xuất khẩu sang Mỹ với giá trị gia tăng cao.
Hoặc tìm thị trường nội địa chất lượng cao và đi vào hệ thông phân phối sâu, theo hệ thống. Tất cả các biện pháp này đang được áp dụng triệt để đưa những “ngôi sao xuất khẩu”, tìm về thị trường nội địa song song với xuất khẩu để có động lực tăng trưởng mới.
Sự sụp đổ thường bắt nguồn từ việc rời xa thực tế sản xuất. Ngược lại, sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam trong bối cảnh hiện nay khẳng định một triết lý: Thắng lợi thuộc về những người biết làm tốt từng việc nhỏ, giữ được sự tĩnh lặng để quan sát và lấy được sự thật một cách đơn giản nhất, làm kim chỉ nam cho sự thắng lợi của chính họ trong hiện tại và cả trong tương lai.
Thành Nguyễn.
