Không chỉ dừng lại ở các trung tâm tài chính như Singapore hay Hồng Kông, làn sóng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang tràn qua các nền kinh tế mới nổi tại Đông Nam Á, nơi các nhà sáng lập trẻ đang biến AI từ một “trào lưu” thành động lực tăng trưởng thực tế.
12/3/2026.
Sự dịch chuyển dòng vốn vào hiệu suất
Theo báo cáo mới nhất từ Tech in Asia, ngân sách dành cho các giải pháp SaaS (phần mềm dạng dịch vụ) tích hợp AI của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) tại khu vực đã tăng vọt 25% trong nửa đầu năm qua. Điều này phản ánh một tư duy mới của các CEO: không còn chi tiền để “thử nghiệm” mà chi để “tối ưu hóa” sản xuất kinh doanh.
Có một cuộc cách mạng về cấu trúc chi phí đang diễn ra trong nội bộ các doanh nghiệp. Thay vì mở rộng nhân sự cho các bộ phận thực thi lặp đi lặp lại, các startup đang dồn vốn vào các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để xử lý dữ liệu và tự động hóa quy trình khách hàng. Đồng thời thuê nhân sự bên ngoài xử lý khối lượng công việc nội bộ, ngày càng nhiều hơn.
Dữ liệu cho thấy sự tăng trưởng vượt bậc của các công cụ hỗ trợ tư duy và sáng tạo. Việc sử dụng Midjourney cho thiết kế sản phẩm và Perplexity cho nghiên cứu thị trường đã tăng trưởng lần lượt 3,5 và 5 lần trong cộng đồng khởi nghiệp. Điều này minh chứng rằng AI đang tham gia sâu vào giai đoạn tiền sản xuất và hoạch định chiến lược.
Việt Nam: Điểm nóng mới của Startup AI
Tại thị trường Việt Nam, sự sôi động không kém cạnh các nước láng giềng. Theo thống kê sơ bộ, khoảng 20% các startup thành lập mới trong năm 2025 tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội đều có yếu tố AI trong mô hình kinh doanh, từ nông nghiệp thông minh, phân tích dữ liệu bất động sản đến các giải pháp “marketing thực tế” dựa trên hành vi người dùng.
Sự sẵn sàng về hạ tầng số và thế hệ lập trình viên trẻ nhạy bén đã giúp Việt Nam nhanh chóng thích nghi với thời đại mới. “Việc chấp nhận sự gián đoạn thay vì lo sợ bị thay thế, chính là điểm khác biệt của thế hệ doanh nhân mới,” một chuyên gia công nghệ từng chia sẻ.
Al đang diễn ra sâu rộng.
Câu chuyện về những nhà sáng lập bước ra từ các “kỳ lân” công nghệ để xây dựng đế chế riêng không còn mới, nhưng cách họ vận dụng AI lại đang tạo nên sự khác biệt.
Tương tự như cách các lãnh đạo kỳ cựu của của các tập đoàn lớn như Lazada hay Grab từng gây dựng nền móng cho thương mại điện tử, thế hệ kế cận đang dùng AI để giải quyết các bài toán hóc búa hơn về chuỗi cung ứng và kinh tế xanh.
Nhiều dự án mới hiện nay không chỉ tập trung vào lợi nhuận thuần túy mà còn hướng tới sự bền vững. Việc ứng dụng AI để theo dõi phát thải carbon hoặc tối ưu hóa sản lượng nông sản hữu cơ đang trở thành “chìa khóa” để các startup nội địa thu hút vốn ngoại.
Tương lai của sự tự động hóa toàn diện
Sự bùng nổ của các nền tảng Fintech B2B hỗ trợ quản trị tự động đã tạo tiền đề cho các ứng dụng chuyên sâu hơn ra đời. Các doanh nghiệp hiện nay có thể thực hiện thanh toán xuyên biên giới, quản lý dòng tiền và dự báo rủi ro tài chính chỉ qua một vài câu lệnh nhờ vào sự tích hợp sâu của AI.
Dù các thách thức về bảo mật dữ liệu và đạo đức AI vẫn còn đó, nhưng không thể phủ nhận rằng: Khu vực châu Á – Thái Bình Dương, và Việt Nam là một mắt xích quan trọng việc tận dụng trí tuệ nhân tạo cho sự phát triển. Các doanh nghiệp ở đây đang tiến vào kỷ nguyên mà AI và không chỉ coi đó là công cụ, mà là “bộ não” của doanh nghiệp trong hệ thống điều hành sản xuất kinh doanh của mình.
Hoàng Thanh.
Doanh nghiệp sản xuất xanh