Doanh nghiệp sản xuất xanh
Ngành Công nghiệp môi trường Việt Nam đã và đang có những thay đổi đáng ghi nhận, khi có kỹ sư người Việt thuộc doanh nghiệp Việt thông qua việc cải tiến sản xuất đã có phương án công nghệ, thiết bị, sản phẩm bảo vệ môi trường mang lại hiệu quả.
24/6/2025
Toàn bộ công nghệ được nhóm nghiên cứu làm chủ, chế tạo hoàn toàn sử dụng thiết bị nội địa nên đã giảm chi phí đầu tư. Hiện chỉ có giá khoảng 30% so với nhà máy điện rác thông thường hiện nay. Nên chi phí sẽ rất hợp lý cho nhiều mô hình đầu tư.
Với đơn giá xử lý rác hiện tại ở Hà Nội, TP Hồ CHí Minh, hệ thống này có thể hoàn vốn sau khoảng 4-5 năm, thậm chí rút ngắn xuống còn 3,5 năm, nếu vận hành đủ tốt.
Hệ thống lò nhiệt hóa xử lý chất thải này có khả năng thu hồi toàn bộ khí đốt, dầu nhiệt phân, than sinh học thành năng lượng mà không thải khói, nước rỉ rác và tro xỉ.
Đây là một sản phẩm Việt đáng tự hào. Thành công của hệ thống cũng là động lực lớn để các doanh nghiệp ngành Công nghiệp môi trường Việt Nam có thể tiếp tục phát huy sức sáng tạo của mình. Tiếp tục tạo ra các loại thiết bị, đóng góp thiết thực cho nền kinh tế và làm sạch môi trường, lại có thể hoạt động hiệu quả.
Hệ thống do nhóm kỹ sư thuộc Công ty Cổ phần Môi trường Năng lượng Xanh Asian Việt Nam thiết kế và chế tạo. Hệ thống có khả năng xử lý rác không cần phân loại tại nguồn.
Nhóm nghiên cứu đã đăng ký bản quyền sáng chế, được Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ ra quyết định chấp nhận đơn ngày 04/4/2025.
Hệ thống gồm sáu phần chính: tiếp nhận và tiền xử lý rác; lò nhiệt hóa rác; xử lý khí thu hồi khí đốt và dầu sinh học; thu hồi than sinh học; xử lý nước thải tuần hoàn và cụm điều khiển tự động.
Lò vận hành theo nguyên lý nhiệt hóa phân hủy chất thải ở nhiệt độ thấp, dưới 3000C, kết hợp xúc tác đặc biệt do nhóm chế tạo, giúp chất thải phân rã thành dầu sinh học, khí đốt và than sinh học. Nguồn năng lượng này có thể tái sử dụng các chất thải trong công nghiệp phát điện, đốt lò…vv.
Hệ thống xử lý rác do nhóm nghiên cứu phát triển. Ảnh: Lộc Chung
Toàn bộ khí đốt sinh ra trong quá trình xử lý đều được thu hồi, quay trở lại cung cấp cho hệ thống. Phần dư được chuyển vào lưu trữ. Điện lưới chỉ dùng cho thiết bị chiếu sáng và các thiết bị phụ trợ. Nước rỉ rác, bùn và bã thải cũng được đưa ngược lại vào lò để tiếp tục xử lý, đảm bảo không phát thải ra môi trường.
Hệ thống được thiết kế theo module với dải công suất từ 60 đến 160 tấn/ngày đêm. Quy mô này cần diện tích lắp đặt hệ thống lò khoảng 400-500 m², phù hợp cả với khu vực thành thị, nông thôn hay ngay tại các bãi chôn lấp rác hoặc các bãi rác cũ cần hoàn nguyên.
Mỗi hệ thống cần 3-4 người vận hành và không yêu cầu nhân lực trình độ cao. Tất cả quá trình vận hành được điều khiển và giám sát hoàn toàn tự động thông qua mạng nội bộ, theo dõi liên tục các thông số về áp suất, nhiệt độ và luồng di chuyển của rác, khí, chất lỏng và than.
Cách vận hành hệ thống xử lý rác bằng công nghệ nhiệt phân. Video: Lộc Chung
Sau hơn 10 năm ấp ủ ý tưởng tìm hiểu về các công nghệ về môi trường năng lượng. Công ty tìm cách đưa hệ thống vào sản xuất thực tế. Nhưng hệ thống không kiểm soát được đường đi của rác, than và khí.
Do rác thải của Việt Nam không phân loại tại nguồn, nên quá trình chạy hệ thống này bị tắc. Thêm nữa là thời điểm ra mắt trung với cơn bão Yagi ập đến, phá tan dây chuyền đang thử nghiệm tại nhà máy xử lý rác ở Yên Dũng, Bắc Giang.
Nhóm nghiên cứu vẫn tiếp tục dày công nghiên cứu, tìm hiểu về các công nghệ: nhiệt động học và truyền nhiệt; cơ khí chế tạo và thiết kế thiết bị.
Cùng với đó, kết hợp với người có chuyên môn về lọc hóa dầu, hóa lý và phân tích hóa học, sức bền vật liệu, kỹ thuật môi trường, điện – tự động hóa cùng và kinh tế kỹ thuật – định giá – phân tích đầu tư, thực hiện hàng trăm thí nghiệm để điều chỉnh nhiệt độ, luyện chất xúc tác…Tìm ra các thông số phù hợp và đã thử nghiệm thành công.
Hiện nhóm đã làm chủ công nghệ, có thể chủ động điều chỉnh đầu ra ưu tiên lấy khí đốt, than hay dầu với các tỷ lệ khác nhau.
Giai đoạn 2 nhóm sẽ nghiên cứu tiếp để nâng cao tối ưu hóa chất lượng sản phẩm đầu ra để tăng hiệu quả công nghệ. Tuy nhiên đây là mục tiêu trong tương lai, trước mắt ưu tiên tối ưu xử lý rác, đảm bảo không phát thải gây ô nhiễm môi trường.
Nhóm đang điều hành hệ thống đủ gas tái cấp cho vận hành hệ thống, năng lượng còn lại chuyển hóa thành dầu và than sinh học. Nhóm cũng sắp hoàn thiện tiếp dây chuyền thứ hai, công suất khoảng 80 tấn rác thải sinh hoạt/ngày đêm.
Hệ thống thiết kế chế tạo linh hoạt theo quy mô địa phương, từ vài chục tấn đến hàng trăm tấn một ngày.
Đây là giải pháp phù hợp cho các đô thị nhỏ, huyện vùng sâu vùng xa, các khu công nghiệp tập trung; các trang trại nông nghiệp tuần hoàn; các tỉnh và thành phố lớn đầu tư quy mô lớn để hoàn nguyên rác, phát triển hệ thông năng lượng sinh học, tuần hoàn.
Thuận An t/h
