;

Không để giá cả hàng hóa tăng theo kiểu “tát nước theo mưa”

Đầu tháng 3/2026, giá xăng dầu đã lập những cột mốc mới do sự gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz, khiến giá xăng tăng cao. Kéo theo một số áp lực cho các đơn vị sản xuất kinh doanh.

26/3/2026.

Thực tế là tình hình có chút biến động nhẹ, khi xăng dầu có tăng. Giá xăng RON 95: Đã có lúc vượt ngưỡng 30.000 đồng/lít.

Giá dầu Diesel: Tăng đột biến (có thời điểm tăng hơn 7.000 đồng/lít), gây áp lực cực lớn lên xe tải, tàu vận tải và máy móc nông nghiệp.

Và trong cơ cấu chi phí: Trong ngành vận tải, nhiên liệu chiếm tới 30% – 40% giá thành. Do đó, việc doanh nghiệp điều chỉnh giá cước là có cơ sở kỹ thuật.

Hiện tượng tăng giá theo kiểu tát nước theo mưa bắt đầu nhen nhúm.

Nhưng điều đáng ngại nhất không phải là việc tăng giá dựa trên chi phí thực, mà là tâm lý kỳ vọng lạm phát và sự lợi dụng biến động, với các điểm chính dễ thấy như sau.

Tăng giá “đón đầu”: Nhiều dịch vụ dân sinh (ăn uống, thực phẩm tại chợ) tăng giá ngay khi nghe tin giá xăng sắp tăng, dù lượng hàng tồn kho chưa chịu ảnh hưởng từ chi phí vận tải mới.

Tăng không tương xứng: Giá xăng tăng 10% nhưng giá bát phở hay phí giao hàng lại tăng 15-20% với lý do “mọi thứ đều lên”.

Hiệu ứng “một đi không trở lại”: Thực tế cho thấy khi giá xăng giảm (như phiên quay đầu giảm hơn 10% vào ngày 24-25/3 vừa qua nhờ tín hiệu hạ nhiệt xung đột), giá các dịch vụ dân sinh này thường “quên” giảm theo.

Trước tình trạng này, các cơ quan chức năng đã có những động thái quyết liệt như.

Siết chặt hậu kiểm: Bộ Xây dựng và Bộ Công Thương đã có văn bản yêu cầu các địa phương kiểm tra nghiêm ngặt các đơn vị vận tải có mức tăng giá bất hợp lý.

Sử dụng Quỹ Bình ổn: Nhà nước đã chi mạnh Quỹ bình ổn (khoảng 3.000 – 4.000 đồng/lít) để “phanh” đà tăng sốc, giảm bớt cái cớ cho các dịch vụ khác tăng giá theo.

Khuyến khích công nghệ: Các doanh nghiệp logistics được yêu cầu ứng dụng phần mềm để tối ưu hóa lộ trình, hạn chế “xe chạy rỗng” nhằm bù đắp chi phí nhiên liệu, thay vì chỉ đổ lên vai người tiêu dùng.

Trong bối cảnh tháng 3/2026, khi những đứt gãy từ xung đột Trung Đông vẫn chưa hoàn toàn kết thúc, việc giữ vững “trận địa” giá cả chính là cách bảo vệ huyết mạch của nền kinh tế và sự ổn định tâm lý của người dân.

Với các doanh nghiệp vận tải đường dài, các hãng hàng không hay các đơn vị sản xuất thâm dụng năng lượng (như sắt thép, phân bón) thực sự đang gánh chịu áp lực từ giá dầu thô vượt ngưỡng 100 – 110 USD/thùng. Việc điều chỉnh giá ở đây là để duy trì sự sống còn của chuỗi cung ứng.

Nhưng những mặt hàng nhu yếu phẩm, dịch vụ ăn uống, hay các đơn vị trung gian lợi dụng tâm lý lo ngại để đẩy giá lên mức vô lý. Đây là hành vi làm xói mòn niềm tin thị trường và trực tiếp đánh vào túi tiền của những người lao động thu nhập thấp.

Giữ được kỷ cương giá cả lúc này không chỉ là câu chuyện kinh tế, đây còn là trách nhiệm với đời sống dân sinh. Các cơ quan chức năng có thể chấp nhận những chi phí tăng có chọn lọc, nhưng việc “mượn gió bẻ măng”, hay tát nước theo mưa, chắc chắn sẽ bị xử lý.

Hồng Thắm. 

Xem thêm

XK sầu riêng: Hướng tới mốc 4 tỷ USD nhờ loạt giải pháp tháo gỡ.

Tại phiên họp báo Chính phủ thường kỳ, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi …

;