Học làm “công dân xanh”

Giáo dục môi trường là một phần của hệ thống giáo dục chính thống ở Indonesia, được lồng ghép vào chương trình giảng dạy ở trường và các hoạt động sau giờ học. Chương trình Trường học xanh thân thiện môi trường mang tên “Adiwiyata” của Indonesia bắt đầu từ năm 2006 để khuyến khích các trường học trên toàn quốc áp dụng những hoạt động thân thiện môi trường.

4/12/2025

Học sinh Indonesia học trồng cây bảo vệ rừng ngập mặn. Ảnh: JAKARTA POST

Theo Jakarta Post, Adiwiyata là một trong những chương trình trọng điểm của Bộ Môi trường và Lâm nghiệp Indonesia, nhằm khuyến khích các trường tham gia giáo dục, nâng cao kiến ​​thức về các nỗ lực bảo vệ môi trường của học sinh, sinh viên ở Indonesia. Từ năm 2006, Bộ Môi trường và Lâm nghiệp hợp tác với Bộ Giáo dục nước này đã triển khai Chương trình Adiwiyata, với mục tiêu khuyến khích cộng đồng nhà trường thực hiện các hành vi thân thiện môi trường.

Thường dẫn các nhóm học sinh từ nhiều trường học trên khắp đảo Java trồng cây ở rừng ngập mặn dọc theo bờ biển, thầy giáo, nhà môi trường học địa phương Samsudin cho biết: “Chúng tôi trồng rừng ngập mặn để ngăn thủy triều lên ngập sâu vào đất liền, trồng rừng cũng làm cân bằng hệ sinh thái, mang lại không khí trong lành cho con người”. Trong lúc cùng các học sinh trồng rừng, Samsudin cũng không quên giảng giải cho các em biết rằng Indonesia là quê hương của hơn 20% diện tích rừng ngập mặn trên thế giới, trồng rừng là biện pháp tự nhiên giúp tránh xâm nhập mặn. Nhưng trong nhiều năm, các cư dân ven biển đã chặt cây để dọn đường cho các trang trại nuôi cá, nuôi tôm và trồng lúa.

Cậu học sinh Muhammad Jefri, 12 tuổi, một trong những học sinh của Samsudin rất hào hứng với những bài học thực tế này. “Em thấy bài giảng rất có ý nghĩa. Em muốn bảo vệ môi trường bởi nó quan trọng đối với chúng ta”, Jefri nói. Sau hơn 17 năm triển khai, hàng loạt cơ quan chính phủ, trường đại học và tổ chức phi chính phủ ở Indonesia đã tham gia lĩnh vực giáo dục môi trường. Adiwiyata đã giúp các cơ quan hữu quan tham gia đánh giá, đồng thời khuyến khích các trường tự nguyện tham gia, triển khai các nỗ lực bảo vệ môi trường thông qua chính sách, “xanh hóa” chương trình giảng dạy cũng như xây dựng cơ sở hạ tầng thân thiện môi trường và có sự tham gia của cộng đồng.

Những trường áp dụng chương trình Adiwiyata không chỉ đơn thuần là giảng dạy các vấn đề môi trường về mặt học thuật. Đại sứ Nhật Bản tại Indonesia, ông Kanasugi Kenji là người đã nghiên cứu vấn đề giáo dục môi trường trong suốt nhiều năm ở cả hai nước. Ông đánh giá cao việc học sinh Indonesia trực tiếp tham gia với cộng đồng địa phương và học cách sống xanh, tiêu dùng bền vững, phát triển hài hòa với thiên nhiên và môi trường.

“Từ đó các em học sinh tự phát triển những dự án thu gom chai nhựa, tái chế rác thải, ủ phân hữu cơ bằng rác thải hoặc thức ăn thừa trong gia đình… Thông qua các hoạt động thực tiễn, học sinh nhận ra rằng phát triển bền vững là điều mà chúng có thể thực hiện được trong cuộc sống hằng ngày. Đồng thời, các em suy nghĩ một cách sáng tạo về những gì có thể tự làm để thay đổi xã hội, học để trở thành công dân xanh”, Đại sứ Kanasugi Kenji chia sẻ.

Số liệu thống kê cho thấy, hơn 3.000 trường gồm cả công lập và tư thục tham gia thực hiện Adiwiyata và chương trình đang tiếp tục được nhân rộng. Các trường đã tiếp cận theo nhiều phương pháp, như xây dựng mô hình dạy học dựa trên khoa học môi trường, giải quyết các vấn đề môi trường tồn tại trong các cộng đồng chung quanh hay phát triển hoạt động ngoại khóa nhằm nâng cao kiến ​​thức và nhận thức của học sinh về môi trường.

Với những mô hình này, nhà trường cũng yêu cầu học sinh, giáo viên tham gia nhiều hơn vào các hoạt động học tập ngoài trời, gắn liền với thiên nhiên. Ngoài ra, hoạt động giáo dục này cũng góp phần tạo tác động lan tỏa tới các cộng đồng ở Indonesia, làm thay đổi nhận thức và từ đó có những hành động mang lại lợi ích cho môi trường và xã hội.

Thanh Tâm/ nhandan.vn