Hiện thực hóa mô hình kinh tế tuần hoàn bằng cách “chuyên nghiệp hóa” nhiều hoạt đông.

Sáng kiến “Tuần hoàn rác thải – Kiến tạo sự sống mới của nhựa” được triển khai từ năm 2022 với sự hỗ trợ của Alliance to End Plastic Waste. Dự án hướng tới việc thu gom hàng nghìn tấn rác thải nhựa, đồng thời hỗ trợ các lực lượng lao động thu gom phi chính thức.

20/3/2026.

VietCycle phối hợp cùng Unilever Việt Nam cùng thực hiện chương trình “Hồi sinh Rác thải Nhựa”

Dự án “Tuần hoàn rác thải – Kiến tạo sự sống mới của nhựa” là một trong những mô hình thí điểm điển hình tại Việt Nam, kết hợp giữa giải pháp kỹ thuật và tính nhân văn sâu sắc. Dự án này tập trung vào việc hiện thực hóa mô hình kinh tế tuần hoàn bằng cách “chuyên nghiệp hóa” những mắt xích vốn bị bỏ quên trong chuỗi giá trị rác thải. Dưới đây là các điểm nhân văn của dự án này.

Hệ thống hóa lực lượng lao động phi chính thức (Ve chai)

Đây là điểm khác biệt nhất của dự án. Thay vì coi những người thu mua phế liệu là thành phần tự phát, dự án coi họ là “nhân tố cốt lõi” của nền kinh tế tuần hoàn. Với các nội dung tập trung như sau.

Hỗ trợ an sinh: Cung cấp bảo hiểm y tế, trang thiết bị bảo hộ lao động và tập huấn kỹ năng phân loại rác tại nguồn.

Số hóa quản lý: Sử dụng các ứng dụng công nghệ để kết nối người thu gom với các hộ gia đình hoặc điểm tập kết rác, giúp tối ưu hóa lộ trình và tăng thu nhập cho họ.

Thiết lập chuỗi cung ứng “Rác sạch”

Dự án không chỉ thu gom rác mà còn đảm bảo rác thải nhựa được xử lý để trở thành nguyên liệu chất lượng cao.

Phân loại tại nguồn: Hướng dẫn người dân phân loại nhựa giá trị thấp (như túi nilon, màng bọc) và nhựa giá trị cao (như chai PET, HDPE).

Kết nối trực tiếp với nhà máy: Rác sau khi thu gom được đưa thẳng đến các nhà máy tái chế đạt chuẩn thay vì đổ ra bãi rác tập trung, giúp giảm thiểu ô nhiễm thứ cấp và giữ được giá trị nguyên vật liệu.

Cải thiện hạ tầng và truyền thông thay đổi hành vi

Dự án đầu tư vào các “Trạm trung chuyển xanh” và các điểm tập kết thông minh tại địa phương. Giúp cho nội dung của chương trình ăn sâu và lan xa trong toàn bộ hệ thống.

Từ đó xây dựng các trạm lưu trữ rác nhựa tạm thời sạch sẽ, không gây mùi, giúp việc thu mua và vận chuyển trở nên chuyên nghiệp hơn.

Đồng thời lan tỏa và tổ chức hiệu quả các chiến dịch đổi rác lấy quà hoặc các hoạt động giáo dục tại cộng đồng để biến việc phân loại nhựa trở thành một phần của lối sống hiện đại.

Dự án thành công sẽ tạo tính bền vững xã hội, do tại Việt Nam, hơn 60% rác thải nhựa tái chế được thu gom bởi lực lượng phi chính thức. Việc hỗ trợ họ chính là bảo vệ mạng lưới “hệ tuần hoàn” tự nhiên của đô thị.

Và giảm áp lực lên bãi chôn lấp, khi nhựa được tách riêng và có “sự sống mới”, áp lực lên các bãi rác (vốn đã quá tải tại các thành phố lớn) sẽ giảm đi đáng kể.

Mô hình này cho thấy kinh tế tuần hoàn không chỉ là câu chuyện của máy móc, mà còn là câu chuyện về sự công bằng cho những người trực tiếp tiếp xúc với rác thải.

Nên chuyện rác thải, trên thực tế liên quan đến rất nhiều vấn đề, không chỉ đơn giản là vài hành động đơn lẻ mà có thể làm được. Nó đòi hỏi tính hệ thống, đồng bộ và sự và cuộc của rất nhiều lực lượng trong xã hội, các tổ chức, doanh nghiệp, và cả những người dân trong vùng dự án.

Thuận An.