Dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.

Nếu phải chọn ra một “siêu dự án” làm biểu tượng cho quy hoạch quốc gia này, một thứ vừa mang tính thay đổi vị thế quốc gia, vừa gần gũi nhất với đời sống người dân, thì đó chính là Dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.

20/2/2026.

Hình minh họa, baochinhphu.

Đây không chỉ là một tuyến tàu, mà là “cú hích” có thể thay đổi toàn bộ cấu trúc địa lý – kinh tế – xã hội của Việt Nam từ nay đến 2050.

Tại sao lại là điểm nổi bật nhất?

Dưới đây là 3 lý do khiến dự án này trở thành “xương sống” của bản quy hoạch:

Thứ nhất là, rút ngắn khoảng cách, thay đổi khái niệm không gian

Với vận tốc thiết kế 350 km/h, thời gian di chuyển giữa Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh sẽ chỉ còn khoảng 5 giờ 30 phút. Điều này biến Việt Nam từ một quốc gia dài và hẹp trở thành một “siêu đô thị” kết nối. Bạn có thể sáng ăn phở Hà Nội, trưa họp tại Đà Nẵng và tối về ngủ tại TP. Hồ Chí Minh. Điều này xóa bỏ rào cản về địa lý cho kinh doanh và du lịch.

Thứ hai là, định nghĩa lại các đô thị dọc tuyến

Quy hoạch không chỉ xây đường ray, mà là phát triển theo mô hình TOD. TOD (Transit Oriented Development), hay còn gọi là Phát triển đô thị lấy định hướng giao thông công cộng làm trung tâm, chính là “chìa khóa” để biến những tuyến tàu cao tốc hay Metro trở thành những cỗ máy in tiền và nâng tầm cuộc sống.

Xung quanh mỗi ga tàu (khoảng 23 ga trên toàn tuyến) sẽ là các trung tâm kinh tế, dịch vụ, và đô thị mới. Các tỉnh miền Trung vốn khó khăn sẽ “hưởng lợi” trực tiếp khi trở thành điểm dừng chân thuận tiện, thu hút đầu tư công nghiệp và dịch vụ mà trước đây chỉ tập trung ở hai đầu đất nước.

Thứ ba là, cuộc cách mạng về logistics và môi trường

Ngoài ra dự án này còn có tác động thiết thực khác như sau.

Giảm tải cho đường bộ và hàng không: Giảm ùn tắc và tai nạn giao thông.

Thực hiện Net Zero 2050: Tàu điện là phương tiện xanh. Việc chuyển dịch từ xe khách, máy bay sang tàu cao tốc giúp giảm lượng khí thải carbon khổng lồ, đúng với cam kết quốc tế của Việt Nam.

Một vài con số “biết nói” về dự án này:

Tổng chiều dài, sẽ là khoảng 1.541 km.

Số lượng ga đang dự kiến 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa

Vốn đầu tư đang ước tính rơi vào khoảng 67 tỷ USD

Lộ trình Phấn đấu phê duyệt chủ trương trước 2025 và hoàn thành toàn tuyến vào năm 2035 (để tạo đà cho tầm nhìn 2050).

Hãy tưởng tượng trong tương lai, việc một người sống ở Thanh Hóa nhưng hằng ngày đi làm tại Hà Nội bằng tàu cao tốc (chỉ mất khoảng 30-40 phút) sẽ trở nên bình thường. Điều này giúp giãn dân cư khỏi các đô thị chật chội, làm giá nhà đất cân bằng hơn và nâng cao chất lượng sống.

Thành Nguyễn.