Doanh nghiệp sản xuất xanh
Bảo hiểm nhân thọ Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển đổi, do áp lực đồng nhất hóa sản phẩm và đây là chính sách mới của ngành bảo hiểm, kể từ sau quyết định ngày 1/7/2025.
21/12/2025
Thực tế đang diễn ra
Theo đó, từ ngày 1/7/2025, sản phẩm bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam đã trở nên gần như đồng nhất. Quyền lợi, điều khoản, mức phí…đều được chuẩn hóa theo một khung pháp lý chung.
Điều này đồng nghĩa, những khác biệt, vốn từng được coi là lợi thế cạnh tranh trước đây của các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ trong nhiều năm qua, gần như biến mất hoàn toàn. Các công ty bảo hiểm buộc phải tìm con đường khác để duy trì sức cạnh tranh, phát triển mở rộng thị trường.
Nếu như trước đây, một hãng bảo hiểm chỉ cần bổ sung một quyền lợi nhỏ, hoặc điều chỉnh phí là có thể tạo ra sự khác biệt trong cuộc cạnh tranh. Giờ đây các yếu tố đó không còn nữa, mọi thứ dường như đang nằm chung “trên cùng một mặt phẳng” giống như nhau.
Vì thế quyết định không còn nằm trên bản hợp đồng, mà nằm ở trải nghiệm khách hàng, năng lực của đội ngũ và uy tín thương hiệu. Đây vốn những thứ khó định hình, định tính hơn rất nhiều. Các đơn vị bảo hiểm buộc phải căng mình đối phó với các thách thức lớn hơn.
Trước năm 2022, ngành bảo hiểm nhân thọ thường xuyên tăng trưởng quanh mức 20-25%/năm. Tuy nhiên, năm 2023 lần đầu tiên tăng trưởng âm (-12,5%).
Đến 6 tháng đầu năm 2025, doanh thu phí chỉ hồi phục nhẹ ở mức 2,4% (đạt khoảng 72.094 tỷ đồng). Phản ánh một thực tế khó khăn đang tạo nhiều áp lực phải thay đổi lên toàn ngành.
Đó là con số về tăng trưởng, còn con số về mặt lợi nhuận còn thấy rõ hơn rất nhiều.
Nửa đầu năm 2025, dù doanh thu có dấu hiệu phục hồi nhưng tổng lợi nhuận trước thuế của 14 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ lớn nhất giảm tới 36% so với cùng kỳ. Có những tên tuổi lớn ghi nhận lợi nhuận “bốc hơi” từ 90-99%.
Đây là bằng chứng cho thấy lợi thế cạnh tranh về sản phẩm đã mất. Các hãng đang buộc phải đổ tiền vào hệ thống vận hành, công nghệ và phí quản lý để giữ chân khách hàng cũ, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp lại.
Thêm vào đó, việc chi trả quyền lợi bảo hiểm trong 8 tháng đầu năm 2025 tăng mạnh 14,64% (đạt gần 60.000 tỷ đồng). Cùng lúc đó, số lượng hợp đồng có hiệu lực toàn thị trường chỉ biến động nhẹ quanh mức 11,7 triệu hợp đồng.
Thị trường không còn là “màu hồng” của việc chỉ thu phí, thu phí và thu phí. Doanh nghiệp bảo hiểm giờ đây phải tập trung vào việc thực thi cam kết (chi trả) để xây dựng uy tín.
Quyền lợi người dùng được bảo vệ
Thị trường bảo hiểm đang ở giai đoạn trầm lắng, chuyển đổi, nhưng ngược lại, quyền lợi của người mua bảo hiểm đang được bảo vệ tốt hơn bao giờ hết.
Người mua bảo hiểm giờ đây không phải lặn lội trong “mê cung” đủ thứ rối rắm đi kèm. Họ có thể so sánh các điều khoản ngay trên hệ thống online mà không cần có tư vấn viên để “giải đáp thắc mắc”.
Khách hàng bây giờ không còn mua vì “nể” hay vì “nghe nói”. Họ lên mạng so sánh, đọc từng dòng điều khoản, mọi thứ đang rõ ràng, minh bạch hơn rất nhiều.
Chu kỳ bán một hợp đồng bảo hiểm kéo dài hơn trước. Trước đây có thể chốt trong 1-2 buổi gặp, nay có khi mất cả tháng để khách hàng thẩm định ngược lại công ty.
Trong kinh tế học, người ta gọi đây là giai đoạn “điều chỉnh” hay “lập lại trật tự” của ngành.
Ngành bảo hiểm đang phải trả giá đắt cho giai đoạn phát triển quá nóng và thiếu kiểm soát trước đó. Khi đánh mất niềm tin của người mua bảo hiểm và thị trường, buộc phải bắt tay làm lại từ đầu.
Bảo hiểm đã kết thúc thời kỳ “vàng son” của việc bán những thứ mơ hồ với giá cao. Giờ đây các doanh nghiệp ngành bảo hiểm đang đứng ở vạch xuất phát của cuộc đua hiệu quả và trải nghiệm mới của khách hàng và phải được họ công nhận, mới có hợp đồng.
Đây là nơi mà 0,1% khác biệt trong phí hay 01 ngày nhanh hơn trong các bồi thường sẽ quyết định người nào thắng cuộc cuối cùng.
Nhưng đây cũng chính là “tử huyệt” của ngành bảo hiểm, khi bước vào giai đoạn đồng nhất, họ phải nỗ lực “bán lời hứa cho một tương lai chưa xảy ra”
Vì thế trên thực tế khó nắm bắt hơn rất nhiều và các doanh nghiệp bảo hiểm buộc phải chứng minh bằng các số liệu thực tế để thuyết phục người mua bảo hiểm, nhìn thấy các lợi ích thực sự, không phải các chiêu trò lôi kéo như trước đây nữa.
Trong đó, quy trình ghi âm/ghi hình, có trong 5 bước vốn không có trước đây, giờ đang trở thành bắt buộc.
Và doanh nghiệp phải biến nó từ một “thủ tục phiền phức” thành “quy trình bảo vệ quyền lợi”.
Làm sao phải có được ghi hình cần thiết và không làm khách hàng cảm thấy khó chịu. Khi đại lý nào thực hiện quy trình này một cách chuyên nghiệp, khách hàng cũng sẽ cảm thấy an tâm hơn về tính pháp lý.
Thị trường bước vào thời kỳ chia nhóm.
Ngành bảo hiểm sau 1/7/2025 cũng sẽ chia các doanh nghiệp ngành thành hai nhóm rõ rệt.
Nhóm “chết dần” là nhóm các công ty vẫn giữ tư duy cũ, dựa vào đại lý mời mọc, sản phẩm mập mờ và hệ thống bồi thường chậm chạp.
Nhóm “thống trị mới” là những công ty biến mình thành một công ty công nghệ bán bảo hiểm chuẩn mực, nhanh nhẹ và đáp ứng các yêu cầu của khách hàng một cách chuyên nghiệp.
Doanh nghiệp bảo hiểm cần lấy tốc độ chi trả và sự minh bạch làm lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Đồng thời tạo ra các trải nghiệm dịch vụ tốt hơn để dành được khách hàng về tay.
Trước đây, một đại lý chỉ cần một tờ giấy và cây bút là có thể bán hợp đồng. Nhưng bây giờ họ phải đầu tư vào nhiều thứ để đảm bảo mọi thứ vận hành trơn tru.
Thứ nhất là đầu tư công nghệ. Doanh nghiệp phải đổ hàng triệu USD xây dựng hệ thống ghi âm, bảo mật dữ liệu và AI để quét hồ sơ bồi thường.
Thứ hai là đầu tư vào hệ thống nhân sự chất lượng cao. Thay vì tuyển đại lý “ồ ạt” theo số lượng, các hãng bảo hiểm giờ phải tốn tiền đào tạo, sát hạch khắt khe hơn.
Nếu đại lý làm sai, công ty phải chịu phạt rất nặng, vì thế họ buộc phải làm tốt bổn phận của mình, không thể lơ là, làm cho có, làm cho xong.
Và một xu hướng mới đang hình thành. Nhìn vào thực tế, 08 tháng đầu năm 2025, doanh thu khai thác mới từ kênh đại lý truyền thống giảm 10%, trong khi doanh thu từ các kênh số (Fintech, Insurtech) bắt đầu tăng trưởng dương.
Điều này cho thấy rõ một điều. Khách hàng không còn cần một người đại lý đến tận nhà “thuyết phục” như trước nữa. Họ bắt đầu tự so sánh các sản phẩm (vốn đã gần như giống nhau về điều khoản) trên các nền tảng số và tự mình có thể đua ra các lựa chọn.
Trên thực tế ngành bảo hiểm đang đi lcon đường của ngành ngân hàng đã từng phải đi qua.
Ngành bảo hiểm không chỉ “đi lại” những đoạn đường xấu mà còn đang chịu những “cú nén” tương tự như ngành ngân hàng giai đoạn bão hòa (khoảng 2011–2015). Và sự chọn lọc, thanh lọc thị trường đang diễn ra có vẻ khốc liệt, nhưng không có nghĩa là quá khó và không có đường đi.
Nếu nỗ lực thay đổi, ngành bảo hiểm sẽ bứt phá, thay đổi tốt hơn, giống y như ngành ngân hàng đã từng trải qua các giai đoạn trầm lắng và đã nỗ lực bứt phá đi lên trước đó.
Bảo hiểm phải quay về đúng bản chất của nó, là một công cụ bảo vệ tài chính, không phải là kênh làm giàu nhanh cho một số người nào đó. Ngành ngân hàng có thể làm được thì ngành bảo hiểm chắc chắn có thể làm được.
Hoàng Thanh
