Doanh nghiệp sản xuất xanh
Tiêu dùng bền vững là việc sử dụng các sản phẩm và dịch vụ để đáp ứng các nhu cầu thiết yếu, nâng cao chất lượng cuộc sống, nhưng đồng thời phải giảm thiểu tối đa các tác động tiêu cực đến môi trường, tài nguyên thiên nhiên và xã hội trong suốt vòng đời sản phẩm (từ sản xuất, tiêu thụ đến thải bỏ) đang được nhiều doanh nghiệp hưởng ứng.
6/10/2025
Rau sạch Trường Phúc, Lâm Đồng, (hình Nguyên Minh cung cấp)
Sự lựa chọn đang phổ biến hơn
Lựa chọn mua nhiều hơn các sản phẩm có yếu tố xanh hoặc các phương thức tiêu dùng sạch, bền vững, thân thiện với môi trường; đang là lựa chọn trong các sự kiện của nhiều doanh nghiệp. Nhằm nêu bật thông điệp tham gia thị trường sản phẩm xanh của nhiều sự kiện doanh nghiệp gắn với truyền thông xanh.
Không phải các sự kiện truyền thông của doanh nghiệp mà hiện nay nhiều cá nhân cũng coi trọng sản phẩm sạch, xanh, thân thiên với môi trường nhiều hơn. Thực phẩm organic (hữu cơ) là sản phẩm hữu cơ tốt hơn cho sức khỏe. Đồng thời quá trình làm ra sản phẩm organic là dựa trên cơ sở không gây tổn hại đến môi trường.
Đây là câu chuyện mà các khách hàng đang đưa nó thành một ưu tiên khi mua sắm. Nhiều người khi được hỏi thì chỉ đơn giản nghĩ rằng, đó cũng là cách ủng hộ cho các sản phẩm xanh, các doanh nghiệp làm ăn chân thật, và có thêm nhiều sản phẩm tốt cho môi trường chung mà thôi.
Ngoài ra, “thời trang nhanh” (mua giá rẻ, thay đổi liên tục, loại bỏ nhiều) cũng đang dàn bị loại bỏ khỏi đời sống xã hội của giới trẻ. Nhiều bạn trẻ đã có ý thức chọn cách tái chế, tái sử dụng, thanh lý các quần áo, phụ kiện thời trang để hạn chế việc bỏ đi các trang phục cũ như một cách thức chống “rác thải loại” tác động tiêu cực đến môi trường và càng nhiều người dùng được lâu nhất có thể càng tốt.
Các hãng thời trang lớn trên toàn cầu cũng đã thực hiện các chương trình như đổi cũ – lấy mới, hoặc nhận lại đồ cũ từ khách hàng để tái chế hoặc tái sử dụng vào nhiều mục đích khác nhau. Giúp kéo dài vòng đời của quần áo từ đó giảm thiểu lượng rác thải khổng lồ ra môi trường của ngành công nghiệp thời trang nhanh.
Tiêu dùng xanh, tiêu dùng bền vững đã không còn là những khái niệm xa lạ nữa. Người tiêu dùng đã từng bước quay lưng và hạn chế sử dụng sản phẩm của các doanh nghiệp gây ô nhiễm, sử dụng lãng phí tài nguyên thiên nhiên hay các sản phẩm có tác động tiêu cực quá lớn đến môi trường, cộng đồng và đất nước.
Tiêu dùng bền vững tại Việt Nam
Tiêu dùng bền vững, hay còn gọi là “tiêu dùng xanh,” đang dần trở thành một phần không thể thiếu trong tư duy của người tiêu dùng hiện đại, đặc biệt là trong giới trẻ. Với mức tăng trưởng nhu cầungày càng cao. Nhu cầu tiêu dùng xanh tại Việt Nam đã tăng trưởng bình quân khoảng 15% mỗi năm trong giai đoạn 2021-2023.
Và nhiều người đã sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho sản phẩm xanh. Nhiều người tiêu dùng, nhất là ở các thành phố lớn, sẵn sàng chi trả mức giá cao hơn cho các sản phẩm có yếu tố “xanh” như: Organic, thân thiện với môi trường và được sản xuất có đạo đức, minh bạch, thông minh, không lãng phí tài nguyên thiên nhiên
Với các hành vi dễ dàng nhận biết như sau:
Ưu tiên mua các loại thực phẩm hữu cơ (organic) và các sản phẩm có chứng nhận môi trường.
Từ chối sử dụng túi nilon, đồ nhựa dùng một lần.
Trong lĩnh vực thời trang, thay vì mua sắm theo kiểu “thời trang nhanh” (fast fashion), giới trẻ giờ đây đã ý thức hơn và có xu hướng tái chế, tái sử dụng, hoặc thanh lý quần áo để kéo dài vòng đời sản phẩm.
Ngoài ra yếu tố xanh còn mở rộng ở không chỉ tiêu dùng bền vững và tập trung vào môi trường mà còn mở rộng sang các tiêu chí về trách nhiệm xã hội (ESG). Gồm sự minh bạch trong thông tin, dịch vụ khách hàng tốt và các giải pháp mua sắm thuận tiện, lấy khách hàng làm trung tâm.
Công ty Nielsen Việt Nam cũng từng công bố, các thương hiệu có cam kết xanh và sạch có mức tăng trưởng cao, khoảng 4%/năm và thường nhận được sự ưu tiên của khách hàng nhiều hơn. Với ngành hàng thực phẩm và nước giải khát, mức tăng trưởng nhanh hơn so với toàn thị trường từ 2,5-11,4%. Hay doanh số bán hàng của các thương hiệu cam kết ưu tiên tính bền vững đã tăng gấp 4 lần so với những đối thủ không có cam kết này.
Không chỉ qua sản phẩm, mà các yếu tố xanh, bền vững, trong nông nghiệp còn đang được đẩy mạnh trong cả quá trình sản xuất nữa. Mô hình sản xuất này gồm 3 trụ cột chính làm định hướng cho phát triển bền vững, bao gồm: Chọn lọc đầu vào kĩ lưỡng, Thực hành nông nghiệp tái tạo và Ứng dụng công nghệ tiên tiến vào nông nghiệp bền vững.
Và Vinamilk Green Farm là một ví dụ điển hình. Tại doanh nghiệp này, các yếu tố xanh và bền vững có ở khâu sản xuất như sau: Hệ thống xử lý chất thải hiện đại với 100% nước thải được xử lý đạt chuẩn trước khi ra môi trường. Hệ thống năng lượng xanh như Biomass, CNG, và năng lượng mặt trời được trang bị nhằm giảm phát thải carbon, nỗ lực hướng tới mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Hàng năm thống kê, công ty còn tính toán về tỷ lệ tiêu dùng các tài nguyên, năng lượng…hay các nguồn lực đó thành các chỉ số phát thải trong sản xuất, có thể đo lường được, trên mỗi đơn vị sản phẩm. Từ đó có lộ trình giảm cụ thể hơn nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.
Chiến lược của doanh nghiệp
Nhiều doanh nghiệp Việt đang xem tiêu dùng xanh, bền vững là một chiến lược kinh doanh then chốt, mang lại lợi thế cạnh tranh và nâng cao hình ảnh thương hiệu và áp dụng chiến lược xanh vào các lĩnh vực như:
- Chuyển đổi mô hình sản xuất (“Sản xuất Xanh”)
Đây là bước đi cốt lõi nhất để thúc đẩy tiêu dùng bền vững. Doanh nghiệp thực hiện:
Đổi mới công nghệ: Đầu tư vào các công nghệ sản xuất sạch hơn, tiết kiệm năng lượng, nước và giảm lượng chất thải.
Kinh tế tuần hoàn: Áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn (Circular Economy) bằng cách tái sử dụng, tái chế vật liệu, biến chất thải thành tài nguyên.
Nguyên liệu bền vững: Ưu tiên sử dụng nguyên liệu tái tạo, hữu cơ, hoặc có nguồn gốc bền vững (ví dụ: sợi tái chế trong dệt may, bao bì phân hủy sinh học trong thực phẩm).
- Minh bạch hóa và Cấp chứng nhận
Chứng nhận: Đạt các chứng nhận “xanh” uy tín (ví dụ: nhãn sinh thái, organic) để xác thực tính bền vững của sản phẩm.
Minh bạch chuỗi cung ứng: Cung cấp thông tin rõ ràng, minh bạch về nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất và các tác động môi trường-xã hội của sản phẩm, giúp người tiêu dùng đưa ra quyết định có trách nhiệm.
- Đổi mới sản phẩm và dịch vụ ngày một tốt hơn, thân thiện hơn với môi trường.
Kéo dài vòng đời sản phẩm: Phát triển các sản phẩm có độ bền cao, dễ sửa chữa và có thể nâng cấp, thay vì chỉ khuyến khích mua mới liên tục.
Dịch vụ tái chế/đổi cũ lấy mới: Triển khai các chương trình nhận lại sản phẩm đã qua sử dụng từ khách hàng để tái chế hoặc tái sử dụng (phổ biến trong ngành thời trang, điện tử).
Giải pháp bao bì: Chuyển sang sử dụng bao bì thân thiện môi trường (giấy, vật liệu phân hủy sinh học, vật liệu có thể tái chế).
- Giáo dục và truyền thông
Nâng cao nhận thức: Tăng cường truyền thông về lợi ích của sản phẩm bền vững và giáo dục người tiêu dùng về hành vi tiêu dùng có trách nhiệm.
Tạo động lực: Tổ chức các chiến dịch khuyến khích người tiêu dùng lựa chọn các giải pháp xanh, tạo ra một mạng lưới tiêu dùng bền vững trong cộng đồng.
Trên đây là các giải pháp mà nhiều doanh nghiệp đã và đang tham gia thiu trường sản xuất xanh. Nhằm phát triển mô hình sản phẩm xanh, sạch và tích hợp các biện pháp thích hợp, hiệu quả với từng mô hình phát triển của họ.
Tiêu dùng xanh, bền vững là một xu hướng toàn cầu, không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội phát triển quan trọng mà các doanh nghiệp Việt Nam. Đặc biệt là với các doanh nghiệp hướng ra thị trường xuất khẩu toàn cầu thì đây chính là yếu tố sống còn và sức mạnh nội sinh.
Những doanh nghiệp sản xuất mặt hàng xanh cho thị trường xuất khẩu thì một cách tự nhiên, họ cũng nâng cao chất lượng các sản phẩm xanh dùng cho thị trường nội địa. Điều này không phải lúc nào cũng hoàn toàn đúng như vậy. Nhưng đây là tiêu chí mà nhiều người tiêu dùng thông minh đã mách nhau trên các diễn đàn. Họ tìm kiếm các biện pháp thực dụng này như một cách tự bảo vệ mình.
Thuận An
