Lối sống có khả năng “ghi đè” lên các rủi ro di truyền.

Đại học Copenhagen vốn nổi tiếng với các nghiên cứu về lão hóa và vận động lão khoa đã có nhiều nghiên cứu về sống thọ.

31/1/2026

Các công bố gần đây của họ, thường nhấn mạnh rằng, lối sống có khả năng “ghi đè” lên các rủi ro về di truyền, tạo nên hành trình sống thọ của các cá nhân.

Nghiên cứu đã theo dõi hơn 350.000 người và chỉ ra rằng. Gen xấu không phải là “án tử” và những người có rủi ro di truyền cao, về tuổi thọ ngắn có nguy cơ tử vong sớm cao hơn 21% so với người có gen tốt.

Và lối sống là “vũ khí” của họ, nếu những người có “gen xấu” này, có khả năng duy trì một lối sống lành mạnh, họ có thể bù đắp và “ghi đè” đến 62% rủi ro di truyền đó và sống khỏe mạnh.

Người già sống vui, khỏe tại KĐT triệu cây xanh Ecopark, (ảnh st internet)

Trong một nghiên cứu lớn được công bố trên tạp chí BMJ (có sự tham gia của các dữ liệu từ nhiều nguồn quốc tế) cho thấy, những người có rủi ro di truyền cao về tuổi thọ ngắn có thể giảm 60% nguy cơ tử vong sớm, nếu họ duy trì một lối sống lành mạnh.

Đối với những người bình thường, lối sống là quan trọng nhất. Lối sống sinh ra các thói quen và định hình cách duy trì sức khỏe, làm nên sức mạnh cho đời sống của mỗi người. Và nó có thể chiếm tới 75% – 80% các yếu tố cho việc sống thọ.

Trong đó, bao gồm có các yếu tố chính như, chế độ ăn uống lành mạnh, vận động vừa phải, chất lượng giấc ngủ tốt, tâm thái an bình tĩnh lặng, thiền định hàng ngày và môi trường sống tốt xung quanh.

Gen di truyền chỉ quyết định khoảng 20% đến 25%, sự khác biệt về tuổi thọ của một người bình thường. Như vậy, với hầu hết những người bình thường thì, phụ thuộc lớn vào chế độ tập luyện hàng ngày, để có một kết quả tốt, không phải di truyền.

Nhưng đối với những “siêu cụ thọ” (trên 100 tuổi), các nhà khoa học cũng thừa nhận rằng, yếu tố di truyền đóng vai trò cực kỳ then chốt. Ở nhóm này, gen giúp họ có khả năng chống chọi với bệnh tật tốt hơn, dù đôi khi họ không có lối sống quá khắt khe.

Tóm lại là, di truyền cho bạn “khung xương”, hay cơ sở vật chất làm nên một cơ thể khỏe mạnh, bền bỉ, nhưng chính chế độ ăn uống, tập luyện và thái độ sống hàng ngày, mới là người cầm lái quyết định bạn đi được bao xa.

Nên đừng vội bỏ qua phòng gym, đĩa rau xanh, hay các phương pháp làm cho tâm an bình, tĩnh lặng. Những yếu tố cốt lõi, giúp hình thành sức khỏe tự nhiên của mỗi người.

Gen giống như “phần cứng”, còn lối sống giống như “phần mềm”. Dù phần cứng có thể gặp lỗi, nhưng nếu bạn chạy một phần mềm tối ưu, hệ thống vẫn hoạt động tốt, bền bỉ hơn rất nhiều.

Nguyên Minh.