Doanh nghiệp sản xuất xanh
Khi thị trường vốn nội địa thắt chặt hoặc lãi suất trong nước tăng cao, nguồn vốn quốc tế đóng vai trò là “van an toàn” duy trì dòng tiền và đã có nhiều doanh nghiệp Việt Nam vay được vốn từ nước ngoài.
23/12/2025
Với các doanh nghiệp xuất khẩu hoàn toàn có thể vay bằng ngoại tệ (USD, EUR) để hưởng lãi suất thấp hơn. Đồng thời dùng chính doanh thu xuất khẩu để trả nợ, giúp phòng vệ rủi ro tỷ giá tự nhiên tốt hơn.
Kho tiền khổng lồ từ nhiều nguồn
Tiếp cận thị trường quốc tế không chỉ là vay ngân hàng ngoại mà là đang tham gia vào một “siêu thị” tài chính đa dạng, nhiều nguồn như:
Trái phiếu quốc tế. Giúp doanh nghiệp có thể huy động lượng vốn lớn với kỳ hạn dài từ 5 đến 10 năm hoặc lâu hơn. Điều mà thị trường trong nước có thể còn chưa thể đáp ứng được.
Mở rộng danh mục tín dụng xanh. Các khoản vay có lãi suất đặc biệt ưu đãi nếu doanh nghiệp chứng minh được dự án phục vụ phát triển bền vững, giảm phát thải và vay được dòng vốn tài chính xanh.
Vốn từ hình thức cổ phần. Các quỹ đầu tư quốc tế không chỉ mang theo tiền mà còn mang theo kinh nghiệm quản trị, công nghệ và mạng lưới khách hàng toàn cầu. Tuy nhiên cũng cần cẩn trọng khi tìm đối tác vốn, tránh rơi vào bẫy bị “nuốt chửng” do thiếu kiến thức, kinh nghiệm thực chiến, khả năng am hiểu luật tài chính toàn cầu.
Nhưng để đáp ứng được các yêu cầu cao của thị trường tài chính quốc tế, doanh nghiệp phải chịu được “nhiệt cao”, tức là nhiều áp lực và công tác chuẩn hóa phải được đẩy mạnh. Nhưng việc phải chuẩn hóa quản trị, công bố thông tin định kỳ, từ đó giúp bộ máy hoạt động hiệu quả và chuyên nghiệp hơn cũng là điều tốt.
Trên thực tế đã có doanh nghiệp Việt Nam vay được vốn quốc tế thông qua sự thu xếp của Ngân hàng HSBC và các đối tác của họ.
Vào năm 2023, Masan đã huy động thành công khoản vay hợp vốn trị giá 650 triệu USD (vượt mức dự kiến ban đầu là 600 triệu USD) bất chấp bối cảnh thị trường tài chính thế giới lúc đó đang có nhiều biến động.
Nhờ sự bảo chứng của các ngân hàng lớn, Masan đạt được lãi suất chỉ khoảng 2,9% + lãi suất tham chiếu, một mức cực kỳ cạnh tranh so với lãi suất vay nội địa thời điểm đó.
Trên thực tế là con số 650 triệu USD tương đương với 16.000 tỷ VNĐ là con số rất lớn đối với giới hạn cho vay của một ngân hàng nội địa đối với một khách hàng duy nhất. Nhưng thị trường tài chính quốc tế thì hoàn toàn đáp ứng được quy mô này một cách nhanh chóng và thành công của Masan tạo ra tiền lệ cho các đơn vị có tiềm lực khác tham gia dòng gọi vốn quốc tế.
Chuẩn hóa doanh nghiệp
Để không bị lỡ nhịp với nguồn vốn dồi dào này, doanh nghiệp muốn vay vốn quốc tế cần thực hiện ngay các bước tạo dựng đầu vào như sau.
Xây dựng hồ sơ tín dụng quốc tế, bắt đầu bằng việc minh bạch hóa tài chính theo chuẩn IFRS. Đây là chuẩn hồ sơ tài chính quốc tế nên được thiết lập từ đầu.
Thiết lập bộ phận quan hệ nhà đầu tư để duy trì kênh liên lạc thông suốt với các quỹ và tổ chức tài chính ngoại. Nếu có bộ phận chuyên trách thì tốt, nhưng với các doanh nghiệp tư nhân thường là người đứng đầu, có khả năng ra quyết định tức thì theo yêu cầu của phía đối tác.
Tận dụng các bảo lãnh quốc tế để tìm kiếm sự hỗ trợ từ các tổ chức như MIGA (thuộc World Bank) để giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư khi rót vốn vào dự án.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn một “Danh mục dự án xanh” trong tay và đây chính là lợi thế cạnh tranh tuyệt đối.
Nhưng về cơ bản thì để thực sự tốt và hiệu quả thì doanh nghiệp không chỉ cần nhiều dự án mà tốt nhất mà cái cần là, sự sẵn sàng về mặt cấu trúc tài chính và kỹ thuật để đón dòng vốn xanh đi vào hệ thống.
Điều này phải được chuẩn bị dần chứ không phải đợi “nước đến chân mới nhảy”. Vì về mặt thực chất là quy trình thẩm định quốc tế có thể kéo dài 1-2 năm, thậm chí lâu hơn. Tất nhiên cũng có những dự án vài tháng là xong nhưng rất hiếm. Hoặc là các doanh nghiệp đã vay được vốn lần đầu, trả nợ tốt và vay lần sau thì quy trình có thể đi nhanh hơn.
Bài học cho doanh nghiệp
Nếu doanh nghiệp đang có trong tay những dự án tốt như xuất khẩu có tiềm năng, đã có sẵn nền tảng, hạ tầng và cần vốn để mở rộng và đạt lợi nhuận tốt hơn. Lúc này cần thêm sự hiện diện của các nhà đầu tư tài chính quốc tế để tăng trưởng nhanh hơn.
Nhưng giai đoạn đầu hãy tìm đến các ngân hàng quốc tế tại Việt Nam để được Tư vấn, Xếp hạng tín nhiệm nội bộ. Họ sẽ chỉ ra những điểm yếu trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp và những thứ cần sửa đổi.
Tận dụng mạng lưới quan hệ trong vòng tròn của doanh nghiệp. Trong đó các Ngân hàng quốc tế có tệp khách hàng là các quỹ đầu tư chuyên biệt như quỹ tài chính xanh, quỹ công nghệ…vv.
Họ sẽ “mai mối” doanh nghiệp với đúng người cần mua. Thay vì doanh nghiệp phải đi “chào hàng dạo” khắp nơi, rất khó tiếp cận với các tổ chức tài chính lớn, đòi hỏi nhiều quy trình phức tạp.
Việc chuẩn bị hồ sơ này thường mất từ 3-6 tháng. Nhưng khi doanh nghiệp đã làm hoàn chỉnh một lần rồi thì những lần sau sẽ dễ dàng hơn.
Việc chuẩn bị hồ sơ để làm việc với các định chế tài chính quốc tế cũng đòi hỏi sự tỉ mỉ và chuyên nghiệp rất cao. Đây không chỉ là việc nộp giấy tờ mà là quá trình “chứng minh năng lực toàn cầu” của doanh nghiệp.
Đừng gửi hồ sơ đồng loạt cho quá nhiều ngân hàng cùng lúc. Hãy chọn một ngân hàng có thế mạnh trong lĩnh vực của doanh nghiệp đang làm và theo đuổi lâu dài. Từ đó duy trì kết nối thường xuyên cho đến khi hoàn tất.
Các ngân hàng này giúp doanh nghiệp của bạn chuẩn hóa hồ sơ để khoản vay được xem là tối ưu tăng trưởng, đảm bảo mục tiêu lợi nhuận và các yêu cầu khác của họ. Hoặc thu hút được cả các dòng vốn có tiêu chí khắt khe về ESG.
Nói chung là nhiều yêu cầu và doanh nghiệp cần tư vấn của các tổ chức quốc tế ngay tại Việt Nam làm khâu trung gian, bắc cầu sẽ tốt hơn, nhanh hơn và hiệu quả hơn.
Nhìn chung các tập đoàn trong nước đang dần bước chân vào thị trường vốn toàn cầu để đa dạng nền tảng vốn của mình và giảm sự phụ thuộc vào tín dụng trong nước, giảm áp lực thị trường trái phiếu nội địa.
Đây cũng là hướng đi cho những tập đoàn lớn, doanh nghiệp tầm trung, khi họ ngày càng linh hoạt và giỏi hơn trong việc tiếp cận các nguồn vốn quốc tế. Nhằm phục vụ cho việc tăng trưởng của doanh nghiệp khi có chiến lược mở rộng thị trường.
Kiều Thanh
