Doanh nghiệp sản xuất xanh
Cách đây hai mươi năm, những thanh niên ưu tú được lựa chọn để gây dựng nhà máy tinh bột sắn Hướng Hóa và họ đã làm thay đổi vùng đất này từ bàn tay và khối óc của mình. Cuộc sống thịnh vượng của người dân vùng Lìa đã khởi sắc, chính từ sự nỗ lực và quyết tâm của họ. Đây cũng là môi trường rèn luyện thực tiễn đưa đến sự trưởng thành vững chãi của lớp thanh niên ngày ấy. Hình thành nên một lớp cán bộ nguồn có thực lực, có tài năng, có bản lĩnh và một trong số đó là doanh nhân Hồ Xuân Hiếu, Chủ tịch Sepon Group.
19/11/2024
Góp phần thay đổi tập tục canh tác ở địa phương
Lìa là tên gọi vùng đất nằm về phía Tây Nam tỉnh Quảng Trị, thuộc huyện Hướng Hoá, bao gồm các xã Thanh, Thuận, Hướng Lộc, A Xing, A Túc, Xy, A Dơi và Pa Tầng. Hai mươi năm trước nói đến vùng Lìa là nói đến vùng rừng núi heo hút, sơn cùng thuỷ tận. Đời sống bà con nơi đây cực kỳ khó khăn, cái nghèo, cái đói liên tục đeo bám họ hết đời này qua đời khác.
Sau đó, tỉnh Quảng Trị có chủ trương xây dựng nhà máy tinh bột sắn Hướng Hóa. Và từ đây vùng đất này như được hồi sinh. Nhà máy không đơn thuần là dự án của một công ty nữa mà còn là chủ trương đúng đắn nhất của tỉnh Quảng Trị lúc bấy giờ. Sự xuất hiện của nhà máy đã thổi một luồng sinh khí mới và thay đổi toàn bộ diện mạo đời sống kinh tế xã hội của người dân vùng biên giới heo hút này. Đồng thời đặt nền móng cho việc chuyên canh nông nghiệp xuất hiện ở Hướng Hóa.
Và nhóm người đi tiên phong trong việc hoàn thành chủ trương lớn đó với sự góp mặt của nhiều người, trong đó có doanh nhân Hồ Xuân Hiếu. Khi đó, với trái tim ấm nóng của một người trẻ tràn đầy nhiệt huyết, ông đã lên đường đến vùng đất mới. Với sự nỗ lực của cả một tập thể, tài năng, sự tháo vát của bản thân mà ông đã từng bước khẳng định được mình.
Doanh nhân Hồ Xuân Hiếu, Chủ tịch Sepon Group
Đứng trong nhóm người đi tiên phong xây dựng nhà máy tinh bột sắn ngày ấy, ông Hiếu đã cùng tập thể cán bộ nhà máy viết lên kì tích cho vùng đất này. Đồng thời đặt nền móng cho việc thay đổi toàn bộ cục diện kinh tế của cả vùng Lìa. Nhà máy tinh bột sắn sau đó trở thành chìa khóa cho sự phát triển bền vững của Công ty TNHH MTV Thương mại Quảng Trị lúc đó. Nay là Tổng công ty Thương mại Quảng Trị, SEPON GROUP.
Cây sắn chuyên canh phát triển tốt, sau đó tạo đà để các chuỗi cây trồng khác phát triển theo. Từ đây, người dân đã biết làm theo lối canh tác mới, phá thế canh tác kiểu cũ, lạc hậu, năng suất và chất lượng thấp. Đồng thời thiết lập qui trình sản xuất chuẩn theo đường lối chuẩn mực của nhà máy đưa ra. Phải nói, cây sắn đã mở đường cho các loại cây trồng khác đi vào đời sống người dân một cách bền vững. Cây sắn cũng phù hợp với thổ nhưỡng và tạo nên cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp của vùng đất này. Khi mầu xanh của cây sắn lan xa, đó cũng là lúc những nếp nhà mới khang trang hiện lên giữa các con đường đi vào thôn bản cũ. Đường mới được mở, trải nhựa, rộng thênh thang. Điện dẫn vào tận nơi, nước sạch và nếp sống mới đã khiến vùng đất này thay da đổi thịt hoàn toàn.
Những “đại gia sắn” hình thành với “Câu lạc bộ một trăm triệu” đã làm nức lòng người dân. Tạo ra một khí thế mới trong việc phát triển kinh tế nông thôn. Kéo theo sự phát triển các mô hình chuyên canh cây trồng khác liên tục được mở rộng hơn như: Trồng rừng gỗ lớn, phát triển lại các loại cây công nghiệp dài ngày như cà phê, cao su, tiêu, các loại cây ăn trái như chuối, chanh leo, xoài, nhãn…vv. Tạo nên một thế trận nông nghiệp phong phú, đa dạng ở địa phương.
Nhà máy tinh bột sắn Hướng Hóa
Có được các thành công lớn đó, tất cả đều xuất phát từ cây sắn mà ra. Cây sắn và nhà máy tinh bột sắn Hướng Hóa đã mở đường cho việc thay đổi tập tục canh tác của toàn bộ nền kinh tế nông nghiệp vùng Lìa và sau đó lan ra khắp Hướng Hóa. Trước đây, người dân đa phần là người đồng bào dân tộc Vân Kiều, Pa Kô trồng cây kiểu cũ vô cùng lạc hậu, không bón phân, không nước tưới, không theo qui trình trồng trọt nào cả.
Sau khi có nhà máy, lớp cán bộ như ông Hiếu phải tỏa đi khắp nơi, bám địa bàn vận động, thuyết phục bà con làm theo qui trình của nhà máy. Nhưng đâu có dễ, nội chỉ đơn giản là việc tưới nước thôi, nhưng người dân cũng không chịu làm. Cán bộ phải đến từng nhà vận động, giải thích, tuyên truyền, mọi sự thay đổi mới từ từ diễn ra. Cá biệt có những hộ đến cả chục năm sau mới nhuần nhuyễn được qui trình sản xuất chung. Đây thật sự là một quá trình dài, quá dài, mất rất nhiều công sức.
Nhưng cán bộ nhà máy khi ấy đã rất kiên trì với người dân, liên tục đeo bám vận động cho việc thực hành sản xuất cây sắn chuyên canh thấm vào từng hộ dân. Thành quả của nhà máy có được là từ biết bao nhiêu giọt mồ hôi và tâm huyết của lớp người đi trước ấy. Điều này thì không có lời tán dương nào, không có tấm huân huy chương nào có thể đo đếm được hết công sức mà họ đã từng bỏ ra.
“Nhóm lửa” kinh tế vùng ở địa phương
Nhà máy tinh bột sắn Hướng Hóa được xây dựng và đi vào hoạt động vào 09/03/2004. Việc xây dựng vùng nguyên liệu sắn cao sản là rất quan trọng, là cơ sở để nhà máy phát triển bền vững và làm nhiệm vụ “nhóm lửa” kinh tế vùng.
Trên thực tế, có những việc 20 năm trước thực hiện vô cùng khó khăn thì ngày nay lại hết sức dễ dàng. Phải đặt trong bối cảnh vùng trồng lúc đó mới thấy hết được điều kì diệu và sự phi thường của những người đi đầu. Họ đã bền bỉ vận động người dân, cầm tay chỉ việc, đưa việc thực hành sản xuất theo tư duy mới vào trong đồng ruộng địa phương. Họ đã cùng ăn, cùng sống, cùng làm với người dân trong điều kiện vật chất thiếu thốn trăm bề. Cán bộ nhà máy dựng lán trại thô sơ và sống giữa vườn nhà của người dân, tiện làm việc hàng ngày và gần gũi với người dân hơn.
Lắng nghe câu chuyện ông Hiếu kể, tôi như lạc vào một thế giới khác. Khác xa so với những gì mà tôi có thể tưởng tượng ra. Là người may mắn đi ngang qua mảnh kí ức còn sót lại của một thời tuổi trẻ trong tâm thức của người đứng đầu. Tôi đang nhìn thấy ở đó có một thời tuổi trẻ hào hùng, tràn đầy khí thế của họ. Một thời kỳ vất vả, nhọc nhằn, thấm đẫm mồ hôi, nước mắt, hòa quyện với bao buồn vui của những người mở đường khi ấy.
Ông Hiếu kể, lúc đó ông mới chân ướt chân ráo vào công ty đã được điều động ngay về đây làm việc. Nhà máy tinh bột sắn Hướng Hóa cách gia đình ông khoảng 90 cây số mà tưởng chừng như hàng trăm cây số vậy. Vì đường sá thời đó đi lại khó khăn. Khi đó ông cũng mới lập gia đình nên việc phải đi đi, về về liên tục, rất mệt mỏi. Nhưng ông cũng nói, cánh tuổi trẻ thời đó của ông, cứ có chỉ thị của cấp trên là lên đường, không đắn đo, suy nghĩ gì nhiều.
Với bản chất là con nhà nông cần cù, tháo vát, nhanh nhẹn, chịu khó, không ngại khó khăn, gian khổ, quen với công việc nhọc nhằn nên ông không nề hà việc gì. Ông cũng có ý chí phấn đấu mãnh liệt trong nghề và có tinh thần quyết tâm rất lớn. Ông có một đặc tính là khi đã hạ quyết tâm làm một việc gì đó, là làm đến cùng. Đức tính này đã khiến ông nhanh chóng trưởng thành. Được cấp trên khen thưởng, ủng hộ, tin tưởng, được bạn bè đồng nghiệp quí mến.
Thời đó, ông và nhóm của mình di chuyển qua nhiều nhà dân, vận động bà con và bám sát yêu cầu nhà máy. Có điều, bà con nơi đây vốn là đồng bào dân tộc thiểu số, hạn chế giao tiếp bằng tiếng phổ thông. Ông lại không biết tiếng của đồng bào dân tộc thiểu số, công việc có nhiều trở ngại. Không chịu khuất phục, ông tìm cách khác để xoay chuyển tình thế.
Ông tìm đến già làng, trưởng bản nói chuyện, vận động họ làm trước, sau đó hướng dẫn cho những người dân khác cùng làm theo. Thông qua đó mà nắm tình hình, động viên, thuyết phục mọi người. Mỗi khi đến từng nhà dân, sau khi trò chuyện xong, ông và nhóm cán bộ nhanh chóng đóng những từ giấy ghi cụ thể các bước trong qui trình trồng sắn, lên các bức tường nhà dân. Các hướng dẫn cụ thể này, trở thành “công cụ giao tiếp” làm việc, thực sự có hiệu quả.
Sau đó là trong những buổi sinh hoạt cộng đồng, cán bộ nhà máy đến tận nơi, hòa vào nhịp sống của các bản làng. Những buổi chiếu phim cộng đồng được lồng ghép cách thức trồng sắn giúp bà con nâng cao nhận thức. Với sự dẻo dai, bền bỉ, tháo vát, xông pha làm việc nên ông được nhiều người dân bản tin yêu, quí mến. Người dân thường gọi ông với cái tên là trìu mến là Pả Hiếu.
Pả là cách gọi dành cho những người lớn tuổi, người có sức ảnh hưởng lớn trong cộng đồng như già làng, trưởng bản. Nhưng người dân đã gọi ông như vậy từ nhiều năm về trước, ngay khi ông hãy còn rất trẻ. Đây như một cách biểu đạt tình cảm trọng thị, nể phục cách sống và tình cảm mà ông đã dành được trong trái tim những người dân bản địa.
Trong vai trò một đội trưởng, rồi lên chức trưởng phòng, phó giám đốc và sau đó là giám đốc nhà máy tinh bột sắn. Ông đã cùng tập thể từng bước đưa nhà máy tinh bột sắn phát triển ổn định, hiệu quả nhiều năm. Hơn 20 năm đã trôi qua và nhà máy tinh bột sắn ngày càng phát triển. Dự án này đã thực hiện việc nhóm lửa kinh tế vùng rất tốt. Sau khi cây sắn phát triển tốt, các loại cây khác như cao su, cà phê, tiêu, cây ăn trái khác liên tiếp phát triển mở rộng vùng trồng.
Thế hệ thanh niên ngày ấy cũng đã hoàn thành sứ mệnh của mình một cách xuất sắc. Vùng đất hoang vu ngày nào mà họ đặt chân tới, nay trở thành vùng nông nghiệp chuyên canh lớn của nhiều loại cây trồng có giá trị. Khu vực miền núi nghèo đói sát vùng biên, giờ đã trở nên hưng thịnh. Đồng bào dân tộc đã có thu nhập ổn định, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống.
Thực tế này đã khẳng định tính đúng đắn của chủ trương ngày đó, sự ảnh hưởng lớn lao của nhà máy trong sự phát triển chung của nền kinh tế địa phương. Và thể hiện tấm gương sáng ngời của một doanh nghiệp luôn đi tiên phong trong việc đổi mới sáng tạo, đồng hành cùng người nông dân trong việc phát triển kinh tế.
Trước khi có cây sắn, các cấp chính quyền cơ sở nơi này từng loay hoay với đủ loại cây trồng khác nhau. Các loại cây từng mang lại thành công cho nhiều địa phương khác trên cả nước như cao su, cà phê, tiêu được cắm xuống ruộng vườn. Nhưng ngược lại với kỳ vọng ban đầu, các dự án này chết yểu, càng làm càng đi xuống. Sau đó một thời gian đã bị người dân quay lưng, phá bỏ, lãng phí rất nhiều nguồn lực.
Trên thực tế, có một nguyên lý tồn tại trong cuộc sống: Đủ ăn rồi mới tính đến phát triển lâu dài. Khi nguồn lực trong dân tích trữ đủ lớn, mới có thể tính đến phương án làm kinh tế khác lâu dài. Cây sắn là loại cây lương thực ngắn ngày, cho thu nhập ngay trong năm, vì thế phù hợp với cuộc sống người dân đang cần cứu đói ngay.
Trong khi đó, các loại cây công nghiệp khác cần thời gian từ 3 – 5 năm mới ra trái bói đầu tiên. Thậm chí như cây cao su phải từ 7 đến 8 năm mới cho thu hoạch vụ đầu tiên, thời gian bà con phải chờ đợi quá dài nên không có nhiều người hưởng ứng. Trên thực tế, các dự án nông nghiệp thành công phải hội tụ nhiều nguyên nhân. Nguyên nhân quan trọng là phải đảm bảo khoan thư sức dân, cây trồng quen thuộc. Và quan trọng nhất là phải có những cán bộ sáng tạo, chuyên tâm, làm mọi việc hết lòng vì sự phát triển chung. Và khi dân đã đồng ý làm, góp sức mình thì mới thành tựu được.
Có câu nói: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong” và chân lý ấy đã bừng sáng ở nhà máy tinh bột sắn Hướng Hóa lúc bấy giờ. Câu nói này có thể nhiều người đã từng biết đến. Nhưng ứng dụng vào trong thực tế, đạt được hiệu quả cao, cân nhắc được các bước đi thích hợp thì không phải ai cũng biết cách làm cho đúng.
Nhưng những người đi đầu của nhà máy tinh bột sắn Hướng Hóa lúc đó mà tiêu biểu là doanh nhân Hồ Xuân Hiếu đã sớm nhận thức và thấu hiểu được sức mạnh này. Với tư cách là lãnh đạo, người đầu tàu định hướng cho tập thể, ông và những người đi tiên phong đã phát triển tốt vùng trồng, đặt tiến bộ của khoa học kỹ thuật vào trong đồng ruộng. Nếu không có những người trong số họ, sẽ không có một Hướng Hóa thịnh vượng như hôm nay. Hoặc đơn giản là quá trình ấy sẽ phải đi đường vòng nào đó lâu hơn, xa hơn, thậm chí chậm hơn rất nhiều chẳng hạn.
Xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp vững mạnh
Trong những năm qua, nông nghiệp Việt Nam đang gặt hái được nhiều tiến bộ. Quá trình phát triển của nền nông nghiệp nước nhà luôn có mặt các tập đoàn có quy mô lớn làm nền tảng. Chính các gương mặt này mới đủ sức biến nông nghiệp Việt Nam trở thành lợi thế quốc gia. Và các đơn vị đầu tầu ở một vùng đất, một địa phương như Sepon Group có vai trò hết sức quan trọng trong nền kinh tế địa phương.
Nhận thức được tầm quan trọng và ý thức được trách nhiệm của mình, nên khi lên nắm quyền tổng giám đốc, rồi Chủ tịch HĐQT. Ông Hiếu và tập thể Sepon Group lại tiếp tục đẩy mạnh mảng thương mại cả nội địa và quốc tế. Mảng kinh tế này hỗ trợ rất tốt cho hệ sinh thái cây trồng ở địa phương. Đồng thời cũng cứu được rất nhiều vùng chuyên canh các loại cây trồng khác, có nguy cơ bị người dân chặt bỏ như cây cao su, cà phê, tiêu cùa. Tạo ra các sản phẩm xuất khẩu đặc sắc, đi nhiều nước trên thế giới và được nhiều bạn hàng quốc tế yêu thích.
Sepon Group ngày nay cũng không còn là một đơn vị thương mại đơn thuần như nhiều thập niên trước đó. Thế hệ lãnh đạo mới của Sepon Group mà đứng đầu là doanh nhân Hồ Xuân Hiếu đã đi theo một con đường mới năng động hơn rất nhiều. Tổng công ty có các chiến lược sản xuất, kinh doanh năng động, hợp lý, hiệu quả. Sepon Group cũng đẩy mạnh xuất nhập khẩu, thương mại và có mối quan hệ với nhiều đơn vị trên 45 tỉnh thành. Mảng kinh tế quốc tế cũng có quan hệ với cả chục bạn hàng ở nhiều nước. Tạo đà cho Sepon Group phát triển tốt hơn và có thể nói là tốt nhất trong lịch sử phát triển của Sepon Group, từ trước tới nay.
Sepon Group cũng rất thức thời khi bám theo các động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế Việt Nam mà đi lên, đó là đầu tư công, xuất khẩu và tiêu dùng trong nước. Điều này đã khẳng định tầm nhìn xa trông rộng của người đứng đầu. Ông không chỉ tạo ra hướng đi đúng đắn cho một tập thể đi theo. Ông còn biết cách tạo động lực cho các hoạt động kinh tế khác phát triển ổn định, hài hòa, hiệu quả và đa dạng hơn rất nhiều.
Và dù là một đơn vị hoạt động thương mại đa ngành, đa nghề nhưng Sepon Group vẫn trung thành với đường lối tập trung vào các hoạt động cốt lõi, không sa đà vào các hoạt động khác, quá xa lạ với các hoạt động chính. Từ đó giữ vững đường lối phát triển ổn định. Trong hai năm trở lại đây, Sepon Group đã mời chuyên gia đánh giá lại các vùng trồng, tích cực cải tạo đất và tập trung vào sản xuất lúa hữu cơ. Đồng thời chuẩn bị sẵn sàng cho một chặng đường phát triển mới tiếp theo.
Gạo hữu cơ Sepon
Hai mươi năm trước, ông Hiếu từng lăn lộn với cây sắn, hai mươi năm sau ông lại tiếp tục với cây lúa hữu cơ. Tựu chung cuộc đời của ông vẫn trung thành với đồng ruộng và gắn mình với các hoạt động của nhà nông. Ngày nay, hàng tháng, hàng tuần ông lại tiếp tục đi ra ruộng lúa. Mặc dù giờ đây chắc chắn không còn cái khó, cái khổ của nhiều năm về trước, nhưng vẫn còn đó rất nhiều cái khó, cái khổ theo một cách khác. Nhưng ông vẫn nuôi hy vọng lớn với cây lúa hữu cơ trên đồng ruộng Quảng Trị hôm nay. Tôi mong ông có thể lập lại kì tích như đã từng làm trước đó với cây sắn. Dù biết rằng, thách thức của mỗi thời kỳ là rất khác nhau, nhưng kì tích thì thời nào cũng có, nếu biết cách làm đúng.
Đứng trước bài toán phát triển bền vững và giải bài toán phát triển kinh tế xanh của nền kinh tế địa phương. Một lần nữa, doanh nhân Hồ Xuân Hiếu vẫn chọn con đường về với ruộng đồng. Phát triển vùng trồng lúa hữu cơ, đẩy mạnh sản xuất cho lĩnh vực xuất khẩu lúa gạo đặc sản trong thời gian tới. Những năm qua, Sepon Group cùng nông dân địa phương trồng được khoảng 80 ha lúa hữu cơ ở các xã như: Vĩnh Lâm (Vĩnh Linh), Cam Hiếu (Cam Lộ), Triệu Đại (Triệu Phong), Hải Phong, Hải Phú, Hải Quế (Hải Lăng). Dự kiến đơn vị sẽ tăng diện tích lúa lên đến 200 ha chuẩn bị xuất khẩu và phục vụ thị trường nội địa chất lượng cao.
Ngày nay, Sepon Group đã là tổng công ty có sức ảnh hưởng lớn ở thị trường. Công ty đã có 13 đơn vị thành viên, hoạt động trên nhiều địa bàn trong cả nước với các mảng chính như: Sản xuất nông nghiệp, thương mại, xuất nhập khẩu hàng hóa. Có khách sạn phục vụ khách du lịch và hoàn thiện chuỗi sinh thái các sản phẩm nông nghiệp xanh, các nhà máy phục vụ cho sản xuất nông nghiệp ở nhiều địa bàn.
Doanh thu của tổng ty hàng năm đạt doanh số khoảng từ 1.500 tỷ/năm. Nộp ngân sách dao động gần 100 tỷ đồng/năm. Tổng công ty cũng tạo việc làm cho hơn 600 lao động trực tiếp và gián tiếp tại các đơn vị thành viên. Đảm bảo cho 60 ngàn hộ nông dân địa phương có thu nhập, ổn định đời sống.
Đơn vị cũng đạt nhiều thành tích quan trọng và được ghi nhận từ các cấp chính quyền trung ương và địa phương. Tổng công ty đã đạt Huân chương lao động hạng nhất, hạng nhì, hạng ba; Huân chương độc lập hạng hai, hạng ba và một loạt các giải thưởng thường niên khác trong nước và quốc tế. Tổng công ty cũng được tạp chí nhân sự Châu Á đề cử giải thưởng “Nơi làm việc tốt nhất châu Á”.
Mặc dù, ngày nay đã có nhiều biến đổi trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp. Nhưng các sản phẩm có giá trị luôn có đất phát triển. Vì thế ông Hiếu vẫn kiên nhẫn với sự lựa chọn trước đây của mình là làm nông nghiệp. Nhưng giờ đây ông và tập thể Sepon Group đang làm nông nghiệp theo một cách thức mới. Ông đang cùng tập thể đang kiến tạo một con đường mới, dẫn dắt các xu hướng xanh, phát triển bền vững, hướng đến Net Zero vào năm 2035 mà chính phủ đang kêu gọi và phát động.
Trên thực tế, mọi sự thành công trên đời này đều là hệ quả của quá trình dài kiên trì theo đuổi các giá trị. Lựa chọn cẩn thận các giá trị đó, tập trung nghiên cứu chuyên sâu để giải quyết chúng. Và doanh nhân Hồ Xuân Hiếu đã chuyên tâm với con đường làm nông nghiệp và thiết lập hệ sinh thái nông nghiệp ở địa phương mà từng bước đi lên. Đây là con đường mà ông và tập thể Sepon Group đã lựa chọn, từng bước nắm lấy vận mệnh và có được thành công của mình trên con đường phát triển sự nghiệp ấy.
Nguyên Minh
